maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 2 september

 

2005

Zes militaire instituten, waaronder de Koninklijke Militaire Academie (KMA) in Breda, het Koninklijk Instituut voor de Marine (KIM) in Den Helder en het Instituut Defensie Leergangen (IDL) in Rijswijk, gaan samenwerken onder de vlag Nederlandse Defensie Academie (NLDA). Zowel KMA als KIM blijven bestaan als afzonderlijke instellingen. Doel van de fusie is om militairen van de vier verschillende krijgsmachtdelen al tijdens de officiersopleiding te laten samenwerken. Het toenemende aantal vredesmissies in het buitenland vereist een meer intensievere samenwerking dan voorheen. Daarnaast moet deze fusie zorgen voor de integratie van wetenschappelijk onderwijs en onderzoek.

Bron: 'NRC-Handelsblad' 26-08-2005.

 

2005

SvitzerWijsmuller Salvage krijgt de van de Amerikaanse overheid de opdracht om de tijdens de orkaan 'Katrina' aan de grond gelopen bulkcarrier 'Polyhronis' (1980), op de oever van de Mississippi, vlakbij de luchthaven van New Orleans, weer vlot te kunnen brengen. Een week later wordt het schip vlotgebracht.

Bron: www.svitzerwijsmuller.com

 

2004

Vertrek vanuit Den Helder van het fregat Hr.Ms. 'Jacob van Heemskerck', als vlaggenschip van STANAVFORLANT voor zijn laatste reis binnen de Koninklijke Marine. Het NAVO-eskader zal tussen 4 november en 15 november 2004 een vlagvertoonreis naar Baltimore, Halifax, Montreal en New York maken. Na afloop van deze reis zal de 'Van Heemskerck' op 16 december 2004 uit dienst worden gesteld. Het zusterschip Hr.Ms. 'Witte de With' zal de taak als stafschip op 9 november overnemen.

Bron: www.marine.nl

 

2004

Irak-crisis: Bevelhebber der Zeestrijdkrachten vice-admiraal R. Klaver reikt op het Marinevliegkamp Valkenburg (MVKV) bij Katwijk aan 700 militairen de Herinneringsmedaille Vredesoperaties uit. De mariniers maakten van november 2003 tot maart 2004 deel uit van de Stabilisation Force Iraq 2 (SFIR-2). De militairen van SFIR-2 hebben in Irak bijgedragen aan de stabiliteit en veiligheid in de provincie Al Muthanna door het oprichten van nieuwe Irakese veiligheidsorganisaties. Ook hielpen ze bij de wederopbouw in de regio door middel van civiele projecten. Naast de ceremonie op Valkenburg worden herinneringsmedailles uitgereikt aan vijftig mariniers, die op Curaçao en op Aruba zijn gestationeerd.

Bron: persbericht Mindef 01-09-2004[

 

2003

Irak-crisis: Nederlandse mariniers in Irak openen de klopjacht op terroristen die mogelijk vanuit Saudi-Arabië Irak infiltreren. Directe aanleiding zijn de bloedige aanslagen op het VN-hoofdkwartier in Bagdad en op een moskee in Najaf. Het verzoek voor deze actie komt van het Amerikaanse opperbevel in Bagdad. Het mariniersbataljon (SFIR) nam per 1 augustus het commando in Al Muthanna over van de Amerikanen. Saudi-Arabië, het thuisland van Osama bin Laden, wordt door de Verenigde Staten al langer beschuldigd van een doorvoerhaven te zijn voor wapens en terroristen, die in Irak aanslagen willen plegen.

Bron: persbericht ANP 02-09-2003

 

2002

Op de Noordzee voor de Engelse kust woedt brand in de machinekamer van de veerboot 'Norsea' van de Britse onderneming P & O North Sea Ferries. De 611 opvarenden kunnen aan boord blijven, waarbij het schip op eigen kracht de reis naar Zeebrugge kan hervatten. De 487 passagiers worden tijdens de brand naar een verzamelpunt aan boord gestuurd, waar ze zwemvesten moeten aantrekken. Tijdens de brand raakt niemand aan boord gewond. Met het in 1987 in de vaart brengen van de 'Norsea', was het na de 'Queen Elizabeth II' het grootste schip dat ooit op een Britse werf was gebouwd.

Bron: persbericht ANP 02-09-2002

 

2002

Het amfibisch transportschip (LPD) Hr.Ms. 'Rotterdam' en het Belgische fregat 'Westdiep' nemen, samen met het vliegdekschip HMS 'Ark Royal', deel aan de oefening 'ARGONAUT 2002' in de Middellandse Zee. Met deze oefening moet de Britse mogelijkheid van het ontplooien van een Maritime Task Group kunnen worden aangetoond.

Bron: persbericht KM 02-09-2002

 

1995

Indienststelling van het bevoorradingsschip Hr.Ms. 'Amsterdam', gebouwd in het kader van een Spaans-Nederlands samenwerkingsverband.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1995

Vertrek vanuit Nederland per vliegtuig naar Port au Prince (Haïti) van mariniers behorende tot de 22ste Infanteriecompagnie van het 2e Mariniersbataljon, in het kader van de VN operatie 'Restore Democracy'. De mariniers zijn aldaar bestemd voor de VN-vredesmacht in verband met het toezicht op en de begeleiding van de nog te houden democratische verkiezingen in Haïti.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1995

Onthulling van een gedenkteken te Harlingen ter nagedachtenis aan de tijdens de Tweede Wereldoorlog omgekomen Harlinger zeevarenden, op de dag dat precies 50 jaar geleden aan boord van het Amerikaanse slagschip USS 'Missouri' in de Baai van Tokio een officieel einde werd gemaakt aan de Tweede Wereldoorlog door de ondertekening van de Japanse capitulatie.

Bron: A. Kelder & L.L. von Münching: 'Eerbetoon aan hen die nimmer in de thuishaven terugkeerden' in: 'DBW' jrg 56 (2001)

 

1985

Een Frans-Amerikaans onderzoeksteam stuit op het wrak van het passagiersschip ss. 'Titanic' van de White Star Line, dat in 1912 tijdens de eerste reis verging. Deze ontdekking werd gedaan 900 km ten zuiden van Newfoundland met behulp van een nieuw onderwatervaartuig, uitgerust met supergevoelige camera's en sonar-apparatuur.

Bron: J. Verhoog (e.a.): 'Luctor et Emergo 125 jaar Koninklijke Schelde 1875 - 2000' (2001)

 

1948

HM koningin Wilhelmina brengt ter gelegenheid van haar 50-jarig ambtsjubileum (1898 - 1948) in Amsterdam een bezoek aan de onderzeeboten Hr.Ms. 'Tijgerhaai' onder commando van de luitenant-ter-zee der eerste klasse J.H. baron Mackay en aan Hr.Ms. 'Zwaardvisch' onder commando van de luitenant-ter-zee der eerste klasse N.J.H. Gregory. Het is tevens het laatste bezoek van Wilhelmina als regerend staatshoofd aan schepen van de Koninklijke Marine.

Bron: 'Jaarboek van de Marine' (1948)

 

1945

Vier maanden na de bevrijding vindt de heropenstelling plaats van het Nederlands Historisch Scheepvaart Museum aan de Cornelis Schuytstraat in Amsterdam. In november 1945 wordt een uiterst karig rantsoen kolen ontvangen voor het droogstoken van het museumgebouw. Vooral de depotkelder blijkt reeds meer dan een jaar zeer vochtig te zijn te zijn geweest.

Bron: 'jaarverslag VNHSM' (1943/1945)

 

1945

Beëindiging van deTweede Wereldoorlog: ondertekening van het 'Instrument of Surrender', inhoudende de onvoorwaardelijke overgave van Japan aan boord van de USS 'Missouri', ten anker liggende in de baai van Tokyo. Deze 'Instrument of Surrender' wordt aan boord van de 'Missouri' ondertekend door: de Amerikaanse Generaal Mc Arthur, de Japanse minister van Buitenlandse Zaken Shigemitzu, de chef van de imperiale generale staf, generaal Umezu en door vertegenwoordigers van de geallieerde landen (w.o. luitenant-admiraal C.E.L. Helfrich).

Bron: Ph.M. Bosscher: 'De Koninklijke Marine in de Tweede Wereldoorlog' (1990)

 

1943

HKH prinses Juliana brengt, vanuit Canada, een officieel bezoek aan Suriname (tot 9 november). In februari en maart 1944 zal de kroonprinses een bezoek brengen aan Curaçao, Aruba, Bonaire en Sint Maarten.

Bron: L. de Jong, Gesch. der Nederl. in WOII.

 

1922

Het vrachtschip ss. 'Zuiderdyk' van de Holland-Amerika Lijn, op weg van Hamburg naar Antwerpen, komt op de Schelde in aanvaring met het Britse ss. 'Ezardian' van de Steven Line, waarbij de 'Ezardian' zinkt. Zeven opvarenden komen hierbij om het leven.

Bron: 'De Zee' (1921)

 

1921

Tewaterlating van het vrachtschip ms. 'Dinteldyk II' op de werf van Harland & Wolff te Glasgow, bestemd voor de Holland-Amerika Lijn.

Bron: 'Hallo' nr. 2 jrg. 16 (2004)

 

1914

Het passagiersschip ss. 'Nieuw Amsterdam' van de Holland-Amerika Lijn, op terugreis van New York naar Rotterdam, wordt in het Kanaal aangehouden door de Franse hulpkruiser 'La Savoire'. Hierbij krijgt de 'Nieuw Amsterdam' opdracht naar Brest te stomen, omdat door de Fransen een deel van de lading als contrabande wordt beschouwd. De passagiers, allen bestaande uit Duitsers en Oostenrijkers, moeten in Brest het schip verlaten en aldaar worden geinterneerd. Ook de gehele lading moet ter plaatse worden gelost. De 'Nieuw Amsterdam' kan eerst op 8 september 1914 Rotterdam weer binnenlopen.

Bron: K. de Haas: 'de 'Nieuw Amsterdam' tijdens WO I' in: 'DBW' jrg. 56 nr. 3 (2001)

 

1849

Tewaterlating van het raderstoomschip der eerste klasse Zr.Ms. 'Ardjoeno' (op stapel gezet als 'Pluto') op de Rijkswerf te Amsterdam. Het schip wordt in december 1849 pas herdoopt als 'Ardjoeno' en zal daarna op 1 april 1850 in dienst worden gesteld bij de Koninklijke Marine voor de dienst in Nederlands-Indië.

Bron: P. Vermeulen: 'Schepen van de Koninklijke Marine en die der GM' (1962)

 

1782

De koopvaarder 'Angelique Benech' (1782), gehuurd door de Kamer Amsterdam van de VOC, vertrekt vanuit La Rochelle (Frankrijk) in verband met de Vierde Engelse Oorlog (1780 - 1784) onder neutrale Oostenrijkse vlag richting Kaap de Goede Hoop. Op 22 januari 1783 zal het schip de Kaap bereiken, vandaaruit zal het schip op 30 maart 1783 weer terug varen naar de rede van Texel.

Bron: www.vocsite.nl/schepen/detail.html

 

1774

Geboorte van jhr. Jan Evert Lewe van Aduard te Groningen; wordt in 1789 adelborst bij de Admiraliteit van Amsterdam en gesneuveld op 12 december 1832 aan boord van Zr.Ms. 'Euridice' op de Schelde ten tijde van de Belgische Opstand.

Bron: P.J.E. Bootsma: 'Op de golven van het tij, 75 jaar Vereniging Noordelijk Scheepvaartmuseum' (2005)

 

1742

Het VOC-schip 'Westerbeek' (1722), gebouwd door de Kamer Amsterdam maar varende voor de Kamer Zeeland, loopt tijdens de zesde thuisreis bij Fero aan de grond en vergaat.

Bron: www.vocsite.nl/schepen/detail.html

 

1672

Derde Engelse Oorlog: Blokzijl, tijdens het Rampjaar (1672) bezet door de troepen van de bisschop van Munster en bondgenoot van koning Lodewijk XIV van Frankrijk, wordt heroverd door een smaldeel onder bevel van de kapitein-ter-zee Pieter Claeszn. Decker en geëmbarkeerde mariniers. Hierna worden de bezetters aangevallen door de inwoners van Blokzijl en kunnen de poorten worden geopend voor de Friese troepen. Blokzijl is de eerste vesting, die tijdens het Rampjaar in 1672 op de vijand kan worden heroverd.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1654

Door de Admiraliteit van Amsterdam wordt de bouw besproken van een 'capitael magazijn om alle scheeps- en equipagebehoeften te bergen' en eventueel te bouwen op het eiland Kattenburg. Admiraliteitsheer Cornelis de Wit krijgt opdracht om het Amsterdamse stadsbestuur hierover te informeren.

Bron: S. de Meer: ''s Lands Zeemagazijn' (1994)

 

1608

Terugkeer in de Republiek van de VOC-expeditie van Cornelis Matelief de Jonge uit Oost-Indië, waar hij strijd leverde tegen de Spanjaarden en Portugezen.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)