maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 25 oktober

 

2004

Door ZKH prins Willem-Alexander wordt het jubileumcongres bijgewoond van het Centraal Bureau voor Rijn- en Binnenvaart (CBRB) in Rotterdam ter gelegenheid van het 75 jarig jubileum. Op het congres, dat het thema 'Rivers of the World' draagt, wordt besproken op welke wijze het vervoer, wereldwijd, over de grote rivieren, op een ecologisch verantwoorde manier, plaats moet kunnen vinden. Het CBRB is de grootste werkgevers- en ondernemersorganisatie in de binnenvaart in Nederland.

Bron: www.koninklijkhuis.nl

 

2003

Het olie-opslagconcern Vopak verkoopt zijn vloot chemie-tankers aan John T. Essberger GmbH & Co te Hamburg. De verkoop van de 14 binnenvaarttankers vindt plaats tegen boekwaarde. Vopak heeft echter niet gemeld hoeveel geld met deze transactie is gemoeid. Het in Dordrecht gevestigde Vopak Chemical Tankers, voorheen Broere Shipping BV, werkte in Vopak Essberger ChemPool al samen met de nieuwe Duitse eigenaar. Samen vervoeren de in totaal 24 chemietankers van beide bedrijven meer dan 5 miljoen ton chemicaliën en olie per jaar voor klanten als BP, Huntsman, Dow Chemicals, Borealis, BASF, Dupont en Shell.

Bron: ANP - Portpress 25-10-2003

 

2002

Door de aandeelhouders van P&O Princess Cruises wordt goedkeuring gehecht aan de fusie met Carnival Cruises Lines. Carnival/P&O Princess wordt hierdoor de grootste rederij met 66 cruiseschepen en 17 schepen in aanbouw. Alle dertien rederijen die onder Carnival/P&O Princess vallen, waaronder de Cunard Line en de Holland-America Line (HAL), zullen hun eigen naam en identiteit echter blijven behouden.

Bron: G.J. de Boer, 'Scheepvaart 2004' (2004)

 

2002

De Commandant der Zeemacht Nederland, vice-admiraal J. van der Aa, reikt op de marinehaven in Den Helder een herinneringsmedaille uit aan militairen van de Koninklijke Marine, die een bijdrage hebben geleverd aan de internationale strijd tegen het terrorisme in het kader van de operatie 'Enduring Freedom'. Ongeveer 300 militairen krijgen de medaille uitgereikt. Het gaat om militairen die werkzaam zijn (geweest) op merendeels de fregatten Hr.Ms. 'Van Amstel' en Hr.Ms. 'Philips van Almonde'.

Bron: persbericht KM 25-10-2002

 

2002

De replica van het VOC-schip 'Duyfken', geladen op het vrachtschip 'Da Zhong', is weer op zijn thuisreis naar Fremantle. Na een triomftocht langs alle VOC-steden in Nederland tijdens het 'VOC-jaar 2002' werd het 24-meter lange schip in Rotterdam ontmast en volgens contract met de Nederlandse VOC-stichting op dit schip naar Fremantle in West-Australië gezet.

Bron: 'Uitkijk' nr. 20 (2002)

 

1981

De chemicaliëntanker ms. 'Bastiaan Broere' (1968) van Rederij Broere BV uit Dordrecht weet de opvarenden te redden van de viskotter 'Lejon'.

Bron: 'DBW' (1981)

 

1961

Tijdens de NAVO-oefening 'Sharp Squall' op de Noordzee ter hoogte van Schotland zijn twee S2F Grumman-Trackers en vier helikopters van de Marine Luchtvaartdienst (MLD) vanaf het vliegkampschip Hr.Ms. 'Karel Doorman' gestart voor het houden van oefeningen. Daarbij krijgt de Sikorsky S 55 helikopter 'HSS-IN-139' op enkele mijlen afstand van het vliegkampschip motorproblemen. Op enkele tientallen meters van het schip valt het motorvermogen weg en stort het toestel in zee. Drie van de vier bemanningsleden weten uit het toestel te komen. Het vierde bemanningslid kan, ondanks intensieve reddingspogingen, niet meer worden teruggevonden.

Bron: 'Jaarboek van de Marine' (1961)

 

1955

Vertrek vanuit Den Helder van het opnemingsvaartuig Hr.Ms. 'Snellius' naar Nederlands Nieuw-Guinea via het Suezkanaal, Singapore naar Sorong, waar het schip op 18 december arriveert. In oktober 1958 zal het schip weer terugkeren in de thuishaven Den Helder.

Bron: 'Jaarboek van de Marine' (1955/1958)

 

1952

Het vrachtschip ms. 'Kaloekoe' van de Koninklijke Paketvaart Maatschappij (KPM) komt in aanvaring met het vrachtschip ms.'Camphuys', eveneens van de KPM, in de haven van Ambon (Indonesië). Beide schepen lopen daarbij schade op.

Bron: 'De Zee' (1952)

 

1945

Britse troepen, behorende tot het South-East Asia Command onder admiraal Lord Mountbatten, arriveren in Soerabaja, waarna hevige gevechten uitbreken met Indonesische ongeregelde troepen. Britse troepenversterkingen weten de stad te zuiveren, waarbij aan Britse zijde ruim 240 man sneuvelen.

Bron: A. Hakkert: 'Wel vergeven, niet vergeten' (2003)

 

1944

De kustvaarttanker 'Mary' (1934) van de NV Tank Kustvaart Maatschappij te Rotterdam, door de Duitsers in beslag genomen en als 'N 09A' weer in de vaart gebracht, wordt op 30 zeemijl ten zuiden van St. Nazaire tot zinken gebracht door de Britse destroyers HMS 'Bissenden'en 'Tanatside' (op positie 46.40° N / 02.05° W).

Bron: P. van Dijk: 'NV. Tank Kustvaart' in: 'DBW' jrg. 53 nr. 5 (1998)

 

1944

De Zeeslag bij de Golf van Leyte (23 - 25 oktober): de grootse zeeslag ooit gevochten. De US Navy, onder bevel van de generaal Douglas MacArthur en admiraal Nimitz, vernietigt (tegen hoge verliezen) het grootste deel van de Japanse vloot, waar onder drie slagschepen, vier vliegdekschepen, zes kruisers en vele andere schepen. Hierna ligt voor de Amerikanen de weg open in het centrale Zuidzeegebied en de verovering van de Philippijnen. Door de Japanners worden tijdens deze zeeslag kamikaze vliegtuigen ingezet.

Bron: L. de Jong, Gesch. der Nederl. in WOII.

 

1944

De Prinses Irene Brigade neemt deel aan de gevechten bij - en de bevrijding van Tilburg.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1943

Oprichting van de Marine Voorlichtingsdienst te Londen, voortgekomen uit de op 29 augustus 1942 eveneens te Londen opgerichte Documentatie-, Pers- en Propagandadienst van de Koninklijke Marine. De dienst staat onder leiding van de luitenant-ter-zee der eerste klasse A. Kroese, oud commandant van Hr.Ms 'Kortenaer', die in de Slag in de Javazee op 27 februari 1942 ten onder was gegaan.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1943

Door de Mitchell FR-178 bommenwerper 'W' van Squadron 320 van de Marine Luchtvaartdienst (MLD) (VSQ 320) wordt samen met andere vliegtuigen een raid uitgevoerd op het vliegveld Lanvéoc nabij Brest. Boven het doel aangekomen komt het toestel in een hevig FLAK-luchtafweervuur terecht en krijgt daarbij een voltreffer. Het vliegt daarop in brand en spat in de lucht uiteen. De vijfkoppige bemanning, onder wie de squadroncommandant hoofdofficier-vlieger E. Bakker, komt hierbij om het leven. Ook de (FR 166) 'R' wordt tijdens deze raid getroffen en was daarbij genoodzaakt om een noodlanding op zee te maken. Hierbij komt sergeant-vlieger C.J. Bank om het leven en raken de overige drie bemanningsleden in krijgsgevangenschap.

Bron: L. de Jong, Gesch. der Nederl. in WOII.

 

1936

Het motortjalkschip 'Albion' (1906 ; ex- 'Drie Gebroeders') kapseist nabij het lichtschip 'Cromer Knoll', onder de kust van Engeland, en zinkt. Alle drie bemanningsleden kunnen hierbij worden gered.

Bron: 'De Zee' (1937)

 

1928

Het Italiaanse passagiersschip 'Principessa Mafalda' van de Navigazione Generale Italiana Line zinkt tijdens de ochtend van 25 oktober 1928 nabij Abrolhos Island voor de kust van Brazili骠nadat een van de schroefassen brak en een stoomketel door het instromende water was geexplodeerd. Bij deze ramp komen meer dan 300 mensen om het leven; 945 opvarenden kunnen door andere schepen worden gered. Zo kunnen 536 passagiers worden gered door het vrachtschip 'Alhena' van Van Nievelt, Goudriaan & Co onder kapitein (H G) Smolenaars. Smolenaars en het schip worden na deze redding uitgebreid gehuldigd in Buenos Aires en bij terugkeer in Rotterdam.

Bron: www.rmstitanichistory.com/mafalda/mafalda.html

 

1913

HM koningin Wilhelmina brengt een bezoek aan het nieuwe passagiersschip ss. 'Gelria' van de Koninklijke Hollandsche Lloyd (KHL) in Amsterdam.

Bron: K. de Haas: 'Proefstomen met de Gelria' in: 'DBW' jrg. 58 nr. 11 (2003)

 

1911

De stoomsleepboot 'Willem Barentsz' (1908) van G. Doeksen uit Terschelling vergaat ten zuidwesten van Ameland.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1902

Het vrachtschip ss.'Camphuys' (1890) van de Koninklijke Paketvaart Maatschappij (KPM), op weg van Amboina naar Nieuw-Guinea, raakt in brand bij het eiland Boano (nabij Ceram). Het schip brandt geheel uit en gaat verloren.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991.

 

1882

Na enkele vijandelijkheden, begaan door een aantal opstandelingen, wordt Billiton weer in bezit genomen en onder Nederlands gezag gesteld.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

1863

Aankomst in Manokwari (Nederlands Nieuw-Guinea) van het gouvernementsstoomschip 'Telegraaf', onder gezaghebber J. Huisman, met de in Ternate aan boord gekomen resident P. van der Crab. Doel van deze reis was het instellen van een onderzoek naar aanleiding van een in Ambon ontvangen bericht, dat enkele zendelingen te Manokwari zich in een gevaarlijke situatie zouden bevinden.

Bron: J.J.A. Wijn: 'Tot in de verste uithoeken' (1998)

 

1852

Bij de redding met de loodsboot van Brouwershaven van de opvarenden van de in noodverkerende Oostenrijkse bark 'Pegno di Amicitia' komen negen varensgezellen uit Hellevoetsluis om het leven, waaronder 'acht vaders van huisgezinnen'.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

1845

Overlijden van de vice-admiraal Carel Hendrik VerHuell, graaf van Sevenaer en, Compte de L'empire, te Parijs (geboren Doetinchem 4 februari 1764).

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1747

Het VOC-schip 'Reigersdaal' (1738) van de Kamer Amsterdam onder commando van Johannes Band vergaat, tijdens de derde uitreis naar Batavia, bij Kaap de Goede Hoop.

Bron: www.vocsite.nl/schepen/detail.html

 

1665

Het fluitschip 'Amstelland' van de VOC-Kamer Amsterdam vergaat ten oosten van Terschelling. Het grootste deel van de lading kan echter worden geborgen. Op 12 augustus 1665 was het schip, ten tijde van de Tweede Engelse Oorlog (1665 - 1667), betrokken bij de zeeslag met de Engelsen in de Baai van Bergen (Noorwegen). Na vertrek vanuit Bergen keerde de 'Amstelland' weer terug naar Bergen op 16 september 1665 en vertrok aldaar opnieuw in oktober 1665.

Bron: www.vocsite.nl/schepen/detail.html

 

1633

Door de Staten-Generaal wordt, in het kader van de walvisvaart, het laatste octrooi verleend aan de Noordsche Compagnie, met een geldigheid tot het einde van het jaar 1642.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

1628

Jacques Specx (geboren circa 1585) wordt door de Heeren XVII van de VOC tot eerste ordinaris van de Raad van Oost-Indië benoemd, reden waarom hij op 25 januari 1629 aan boord van de 'Hollandia' opnieuw naar Indië zal vertrekken. Tussen 1606 en 1613 was hij in dienst van de VOC te Hirado (Japan). In 1609 werd hij benoemd tot opperkoopman en hoofd van de factorij te Hirado. Hij was één van de eerste grondleggers van de handel met Japan. Van 1614 tot 1621 bekleedde hij dezelfde functie voor de tweede keer. In 1622 vertrok hij naar Batavia waar hij tot President van Schepenen werd benoemd. In een latere periode volgde zijn benoeming tot Raad extra-ordinaris van Indië en commissaris politiek bij de kerkeraad van Batavia. In 1627 vertrok hij, na herhaaldelijk aandringen van de Heeren XVII, naar Patria omdat deze inlichtingen over de handel met Japan wilde hebben. Op het moment, dat hij Oost-Indie weer zal bereiken was Jan Pieterszoon Coen juist de dag daarvoor overleden.

Bron: www.vocsite.nl/schepen/detail.html

 

1617

Jan Pieterszn. Coen wordt voor de eerste keer door de Heeren XVII van de VOC benoemd tot gouverneur-generaal van Oost-Indië.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

1616

Het VOC-schip 'Eendracht' van de Kamer Amsterdam, onder Dirk Hartog, dat bij Kaap de Goede Hoop van de VOC-vloot gescheiden was geraakt en de tocht naar Oost-Indië zelfstandig voortzette, ontdekt als eerste Nederlandse schip de westkust van Australië. Na een tweedaags onderzoek laat hij een paal oprichten waaraan een tinnen bord met opschrift wordt gehangen, getuigend van zijn aanwezigheid. Hierna vervolgt Hartog zijn reis naar Bantam. Het schip zal daar weer op 17 december 1617 naar Patria (Zeeland) vertrekken. De tinnen schotel zal tachtig jaar later, in 1696, door Willem de Vlamingh mee terug naar de Republiek worden genomen.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)