maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 21 november

 

2005

Vertrek vanuit Den Helder van het bevoorradingsschip Hr.Ms. 'Amsterdam' en het luchtverdedigings- en commando (LCF)-fregat Hr.Ms. 'De Zeven Provinciën' voor deelname aan de Combined Task Force (CTF 150). Beide marineschepen voegen zich bij de eerder vertrokken onderzeeboot Hr.Ms. 'Bruinvis' om de komende maanden te worden ingezet in het kader van de Operatie 'Enduring Freedom' in het gebied rondom het Arabisch schiereiland en de Indische Oceaan. De Nederlandse maritieme deelname aan 'Enduring Freedom' is omvangrijker dan voorheen, toen er meestal één fregat deelnam. Bovendien levert de Koninklijke Marine, met de commandeur H. Ort, tevens de commandant van Task Force 150, waarbij 'De Zeven Provinciën' als vlaggenschip zal dienen.

Bron: persbericht Mindef 18-11-2005

 

2002

Het luxe cruiseschip 'Amsterdam' van de Holland-America Line wordt tijdelijk uit de vaart genomen. In plaats van de geplande rondvaart door het Caraibische gebied vanuit Port Everglades (Florida) zal het schip een extra grondige schoonmaakbeurt moeten ondergaan van tien dagen. Op het in 2000 te water gelaten schip waart het z.g. Noro-virus, dat reeds honderden passagiers en bemanningsleden ernstig ziek heeft gemaakt. De problemen deden zich voor tijdens de afgelopen vier cruises.

Bron: persbericht ANP 21-11-2002

 

2001

Op de Nederlandse binnenvaarttanker 'Stolt Rotterdam', geladen met salpeterzuur, breekt een grote brand uit, na lek geslagen te zijn op de Rijn bij het Duitse Krefeld. Ongeveer 100.000 liter van dit zuur is daarbij in de rivier terechtgekomen. De bergingspogingen verlopen langzaam doordat het schip zinkt en met de grootst mogelijke voorzichtigheid het resterende zuur uit het schip moet worden gepompt.

Bron: persbericht ANP 21-11-2001.

 

1992

Doop en tewaterlating van het zevende M-fregat Hr.Ms. 'Van Galen' op de werf van de Koninklijke Maatschappij 'De Schelde' (KSG) te Vlissingen.

Bron: J. Verhoog (e.a.): 'Luctor et Emergo 125 jaar Koninklijke Schelde 1875 - 2000' (2001)

 

1980

Officiële overdracht van 's Lands Zeemagazijn, waarin gevestigd het nieuwe Rijksmuseum Nederlands Scheepvaartmuseum Amsterdam, door de directeur-generaal van de Rijksgebouwendienst aan de directeur-generaal van het ministerie van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk.

Bron: 'Jaarverslag VNHSM' (1980)

 

1966

De trawler 'Nellie' (SCH 42) van Jaczon Rederij en Haringhandel NV in Scheveningen strandt op de zuid-oost kust van Ierland, vlakbij de haven van Kinsale. Alle vissers kunnen bijtijds overstappen op de 'Arie van der Zwan' (SCH 21).

Bron: www.jaczon.nl

 

1964

De kruiser Hr.Ms. 'De Ruyter' raakt bij het aanlopen van de haven van Barcelona in aanvaring met de kleine houten Spaanse kustvaarder 'Mallor Quin'. Hierbij zinkt dit Spaanse schip waarbij zes opvarenden kunnen worden gered en een opvarende om het leven komt.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1963

HKH prinses Beatrix brengt een officieel bezoek aan de Onderzeedienst in Den Helder, waarbij tevens een bezoek wordt gebracht aan de onderzeeboot Hr.Ms. 'Zeehond'. Dezelfde dag brengt zij ook een bezoek aan de Marine Vrouwen Afdeling (MARVA) aan boord van het logementschip Hr.Ms. 'Schorpioen' en aan de Navigatie-gevechtsinformatieschool in Den Helder. Haar bezoeken aan de Koninklijke Marine zullen op 10 december 1963 worden afgesloten met een bezoek aan het Marine-Etablissement Amsterdam.

Bron: 'Jaarboek van de Marine' (1963)

 

1952

Vertrek vanuit Den Helder van het fregat Hr.Ms. 'Johan Maurits van Nassau' voor een reis naar Hongkong via het Suezkanaal en Colombo, waar het schip op 10 januari 1953 zal arriveren. Het fregat zal van18 januari 1953 tot en met 5 november 1953, in het kader van de United Nations Naval Forces, deelnemen aan patrouilletaken in de Koreaanse wateren in verband met de oorlog tussen Noord- en Zuid-Korea. Op 6 november 1953 zal de 'Johan Maurits van Nassau' weer terugkeren naar Nederland.

Bron: 'Jaarboek van de Marine' (1952/1953)

 

1947

Indienststelling van het passagiersschip ms. 'Willem Ruys', gebouwd op de werf van de Koninklijke Maatschappij 'De Schelde' (KMS) te Vlissingen, bestemd voor de Rotterdamsche Lloyd. Nog diezelfde dag verkrijgt de Rotterdamsche Lloyd bij Koninklijk Besluit het predikaat 'Koninklijk'. De 'Willem Ruys' zal nog diezelfde maand uitvaren voor zijn maidentrip naar Nederlands-Indie.

Bron: N. Guns & F. Luidinga: 'Jan Blokland Visser, scheepsbouwkundige bij de Schelde' in: 'DBW' jrg. 55 nr. 2 (2000)

 

1942

Het vrachtschip ss.'Bintang' (1916) van de Stoomvaart Maatschappij 'Nederland' (SMN), op weg van Kaapstad naar de Verenigde Staten, onder kapitein J.T. Richter, wordt op 650 mijl ten oosten van Trinidad getorpedeerd door de Duitse onderzeeboot 'U 160'. Hierbij komen 22 opvarenden om het leven.

Bron: W. van Niel: 'Vijf jaar spitsroeden lopen' in: 'KW. wij praaien U' jrg. 46 nr. 2 (1995)

 

1941

Oprichting van de NV Reederij 'Amsterdam', als dochteronderneming van de Stoomvaart Maatschappij 'Nederland' (SMN), met het doel om voet aan de grond te krijgen in de trampvaart. Na de Tweede Wereldoorlog krijgt de rederij de beschikking over het aan de Nederlandse regering verkochte libertyschip 'Hugo de Groot' (1944), omgedoopt tot 'Amstelpark' en het in 1922 voor de SMN gebouwde schip 'Manoeran' (verbouwd in 1933), omgedoopt tot 'Amstelslot'.

Bron: G.J. van Dijk: 'Ons varend verleden (reederij Amsterdam)' in: 'Standby' jrg. 20 nr. 4 (2002)

 

1940

Vice-admiraal H. Ferwerda, oud- Commandant Zeemacht Nederlands-Indië, wordt benoemd tot inspecteur-generaal van het Loodswezen, welke functie hij tot 15 februari 1941 zal vervullen. Het lijdt geen twijfel dat Ferwerda's voornaamste beweegreden is het verlangen om het loodswezen cum annexis zoveel mogelijk aan de controle van de Duitsers te kunnen onttrekken en te bewerkstelligen, dat het de Kriegsmarine zo min mogelijk assistentie zal moeten verlenen. Spanningen met de Duitse Referent bij de Dienst van het Loodswezen en problemen met zijn gezondheid, die ook in zijn laatste Indische periode al zware zorgen hadden gebaard, deden hem besluiten om reeds na enkele maanden zijn ontslag in te dienen.

Bron: www.inghist.nl

 

1935

Het vrachtschip ss.'Ban Ho Gwan' (1911) van Thio Soen Lo uit Banjermasin (Nederlands- Indië), op weg van Bandjermasin naar Japan, strandt bij Keelung en gaat verloren.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1924

Aankomst te Batavia van de eerste KLM-vlucht (de Fokker H - NACC) vanuit Amsterdam. Hierbij wordt door het Gouvernementsstoomschip Hr.Ms. 'Orion' van de Gouvernements Marine assistentie verleend door, voor anker liggende in de Straat van Malakka, als aanvliegpunt te dienen.

Bron: J.J.A. Wijn: 'Tot in de verste uithoeken' (1998)

 

1921

Bij Koninklijk Besluit wordt door de minister van Marine een vlootcommissie ingesteld met de opdracht te onderzoeken in welk tempo de aanbouw van het reeds in het ontwerp-statuut opgestelde en opgenomen vlootplan zal moeten plaatsvinden. Deze vlootwet zal echter in 1923 door een meerderheid in de Tweede Kamer worden verworpen, waarna voor de Koninklijke Marine een zeer moeilijke periode, de z.g. 'afbraak-periode', zal aanbreken.

Bron: 'Maritiem Nederland' november 1996

 

1918

Na de Wapenstilstand van 11 november vindt de overgave plaats van de Duitse Keizerlijke Marine aan de gezamenlijke Britse en Amerikaanse vloot te Rosyth, liggende in de Firth of Forth (Schotland).

Bron: 'De Zee' (1918)

 

1917

Het vrachtschip ss.'Megrez' van Van Nievelt, Goudriaan & Co wordt samen met het ss. 'Nederland' van de Nederlandsche Lloyd door de Duitse onderzeeboot 'U 53' op de Noordzee tot zinken gebracht. De bemanningsleden van beide schepen kunnen worden gered door het lichtschip 'Noord Hinder'.

Bron: L.L. von Münching: 'De Ned. koopvaardij in de eerste oorlogsmaanden van 1915' in: 'DBW' jrg. 54 nr. 11 (1999)

 

1916

Het vrachtschip ss. 'Helena' (1907) van A.C. Lensen's Scheepvaart Maatschappij in Terneuzen loopt, in ballast varende op weg van Rotterdam naar Sandy Hook, op de Noordzee bij het lichtschip 'Crossland', op een zeemijn en gaat verloren. De bemanning kan worden gered.

Bron: L.L. von Münching: 'A.C. Lensen's Scheepvaart Maatschappij' in: 'DBW' jrg. 55 nr. 7 (2000)

 

1915

Het kofschip 'Excelsior' onder schipper H. Salomonms Jzn, op weg van West Hartlepool naar Uddevalla in Zweden, vergaat met man en muis, vermoedelijk als gevolg van het lopen op een zeemijn.

Bron: 'De Zee' (1916)

 

1910

Vertrek vanuit Den Helder van het nieuwe op 6 oktober 1910 in dienst gestelde pantserdekschip Hr.Ms. 'De Zeven Provinciën', onder commando van de kapitein-ter-zee F. Bauduin, voor een reis naar Nederlands-Indië. Het schip maakt de reis via West-Afrika (Liberia) en Zuid-Afrika (Kaapstad en Durban) en zal op 25 januari 1911 in Soerabaja arriveren.

Bron: W.J. Cohen Stuart: 'De Nederlandsche Zeemacht van 1889 - 1915' (1937)

 

1904

Het vissersschip 'SCH 138' van de rederij de Niet zou als eerste vissersschip de nieuwe haven van Scheveningen binnen lopen. Het schip loopt echter vlak buiten de haven aan de grond en vergaat. Eerst op 26 november 1904 kunnen de eerste vier schepen de nieuwe Scheveningse haven binnenvaren.

Bron: 'Vernieuwde Scheveningse havenmond' in: 'DBW' jrg.52 nr. 6 (1997)

 

1903

Het vrachtschip ss.'Anglia' (1870) van Wm.H. Müller, op weg van Hamburg naar Rotterdam, vergaat tijdens zware weersomstandigheden ter hoogte van Borkum. De bemanning bestaande uit 18 koppen komt om het leven.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1891

Tewaterlating van Hr.Ms. 'Reinier Claeszen' op de Rijkswerf te Amsterdam als eerste van een serie van acht te bouwen pantserschepen. Tussen 1891 en 1905 zullen op de Amsterdamse Rijkswerf nog eens zeven pantser(dek)schepen op stapel worden gezet.

Bron: A. Lemmers: 'Van werf tot facilitair complex' ( 2005 ).

 

1888

Het barkschip 'Ango' raakt lek tijdens een zware noordwester storm op ongeveer 400 meter voor het Kurhaus van Scheveningen. De roeireddingboot van de NZHRM (station Scheveningen) probeert tweemaal het schip te bereiken. Van de elf in het tuig gevluchte bemanningsleden vinden er negen hun graf in de golven.

Bron: brochure KNRM station Scheveningen

 

1850

Uitbreken van een gevecht met Chinese opstandelingen te Pamangkat (Borneo).

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

1815

Vertrek vanaf de rede van Vlissingen van twee eskaders naar de West om de bezittingen aldaar van de Britten over te nemen. Het eerste eskader, onder bevel van de kapitein-ter-zee jhr. E. Lewe van Aduard, is bestemd voor Curaçao. Aan boord van de 'Prins van Oranje' bevindt zich de op 1 november 1815 tot gouverneur van Curaçao benoemde vice-admiraal Albert Kikkert. Het eskader komt aldaar op 27 januari 1816 aan, waarna twee maanden later Kikkert het eilandbestuur van de Britten zal overnemen. Het tweede eskader, onder bevel van vice-admiraal jhr. Aegidius van Braam, is bestemd voor Suriname

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1806

Invoering van het Continentaal Stelsel na afkondiging van het Decreet van Berlijn door keizer Napoleon Bonaparte. Met de invoering hiervan wil Napoleon alle handel van het Europese continent met Engeland en met haar koloniën stilleggen. Zo mogen Britse schepen niet langer meer in Europese havens afmeren. Uiteindelijk zou deze, door Napoleon opgeworpen blokkade, voor Frankrijk alleen maar meer schade dan voordelen opleveren.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1785

Officiële opening van de Kweekschool voor de Zeevaart te Amsterdam met 52 kweekelingen. Een van de oprichters was Guillelmus Titsingh, reder op Suriname (1733 - 1805). De opleiding was aanvankelijk bedoeld voor het kader (onderofficieren) van de marine en de koopvaardij en niet zo zeer bedoeld als officiersopleiding. In een later stadium zal het toch een opleiding voor adelborsten en koopvaardij-officieren worden. De Kweekschool voor de Zeevaart is een stuurmansopleiding in internaatsverband.

Bron: M. van Alphen, college 'Ruwe zeebonken en geschoolde vaklieden' UvL 8 nov. 2001

 

1776

In de nacht van 21 op 22 november wordt Harlingen door een zware storm getroffen. De Zuider- en Noorderhaven en de twee voornaamste grachten van de stad komen geheel onder water te staan. De golven breken door de muur aan de zeekant, die bescherming aan de stad moet bieden. Eén bewoner komt hierbij om het leven. Een los geraakt groot hoekerschip vernielt een gedeelte van de haven en twee veerschepen worden op de wallen geblazen. Ook andere schepen raken tijdens deze storm zwaar beschadigd.

Bron: www.tresoar.nl/vanderaa

 

1752

Afsluiting van een vredesverdrag met Marokko, waarbij de Nederlandse gevangenen tegen losgeld kunnen worden vrijgekocht.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)