maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 2 augustus

 

2002

Het Marinemuseum in Den Helder viert haar 40-jarig jubileum. Op 2 augustus is het precies 40 jaar geleden dat op de zolder van het Marinevoorlichtingsgebouw '´t Peperhuisje' het Marinemuseum ('Helders Marinemuseum') haar deuren voor het publiek had geopend.

Bron: persbericht KM 02-08-2002

 

1990

Irakese troepen vallen Koeweit binnen; het is het begin van de Tweede Golfoorlog. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties eist onmiddellijke terugtrekking van de Irakese troepen en kondigt bovendien een handelsembargo af, dat desnoods met geweld zou kunnen worden afgedwongen. Door de Nederlandse regering zullen twee fregatten naar de Perzische Golf worden gezonden: Hr.Ms. 'Witte de With' en Hr.Ms. 'Pieter Florisz'. Als uiteindelijke reactie zal door de Verenigde Staten op 7 augustus worden aangevangen met de operatie 'Dessert Shield' met als doel om de verdere agressie van Irak te stuiten.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1960

Aankomst te Hollandia (Nederlands Nieuw-Guinea) van het vliegkampschip Hr.Ms. 'Karel Doorman'.

Bron: W. Geneste: '75 jaar vliegende marine' (1992)

 

1948

De Koninklijke Marine krijgt de beschikking over een eigen ziekenhuis: het Marine Hospitaal Overveen (MHO).

Bron: 'Om het behoud van het leven' in: 'Van Boord' jrg. 6 nr. 21 (juni 2003)

 

1947

Door de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties wordt met algemene stemmen een resolutie aangenomen, waarbij Nederland en de Republiek Indonesië worden opgeroepen tot een staakt het vuren. Na interventie door de Veiligheidsraad wordt twee dagen later, op 4 augustus 1945, de eerste Politionele Actie beeindigd.

Bron: A. Hakkert: 'Wel vergeven, niet vergeten' (2003)

 

1943

Britse vliegtuigen brengen de Duitse Vorpostenboot 'V 1108' ('Arctur') bij Texel tot zinken. Hetzelfde lot ondergaat het vrachtschip 'Fortuna' (1906) van de Orion Schiffahrts Gesellschaft uit Hamburg.

Bron: http://www.wlb-stuttgart.de/seekrieg/43-08.htm

 

1941

Het vrachtschip ss. 'Rozenburg' (1919) van de Halcyon Lijn uit Rotterdam, op weg van Loch Ewe naar Curaçao en varende in konvooi, zinkt op circa 100 mijl ten oosten van Halifax na een aanvaring met de Nederlandse tanker 'Murena'. De bemanning kan hierbij worden gered.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1941

Het vrachtschip 'Rozenburg' (1919), op weg van Loch Ewe naar Curacao en varende in konvooi, onder kapitein D.J. Boog, wordt op de Atlantische Oceaan op 100 mijl ten oosten van Halifex aangevaren door de Nederlandse tanker 'Murena' van de Petroleum Maatschappij 'La Coruna' en zinkt. Hierbij kunnen alle opvarenden worden gered.

Bron: L.L. von Münching: 'De Nederlandse koopvaardij in WO II' (1978)

 

1941

Door Hr.Ms. 'Bellatrix' wordt het Franse vrachtschip 'Duplex' in Straat Soenda aangehouden en vervolgens opgebracht naar Tandjong Priok als represaille voor het vasthouden van Nederlandse schepen in de havens van het Duits gezinde Vichy-Frankrijk.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1940

In werkingtreding van de verplichte vaarregeling volgens het Koninklijk Besluit van 6 juni 1940 door de Nederlandse regering te Londen. Pas in 1942, wanneer de Nederlandse maritieme rechtspraak en de uitvoering daarvan meer tot ontwikkeling is gekomen, zal dit KB door het Vaarplichtbesluit 1942 vervangen worden. Met dit besluit heeft iedere Nederlandse zeevarende, die jonger is dan 60 jaar en die op 15 mei 1940 gemonsterd had of na deze datum heeft aangemonsterd, de verplichting om te blijven varen op een schip onder Nederlandse vlag tot uiterlijk zes maanden na afloop van de oorlog. Het vaarplichtbesluit 1942 zal op 1 januari 1946 worden ingetrokken.

Bron: B. van Lange & B. Kruidhof: 'Van deur tot deur over zee' (2000)

 

1936

Op de XIe Olympische Zomerspelen in Berlijn (2 - 16 augustus) winnen bij het zeilen (bij Kiel) in de Olympiajollen-klasse Daan Kagchelland de gouden medaille (163 p) en in de Star-klasse het duo Bob Maas en Wim de Vries Lentsch in de 'Bem II' de bronzen medaille (56 p).

Bron: F. Jorissen e.a.: 'Het water op' (1990)

 

1914

Het ss. 'Alcor' van Van Nievelt, Goudriaan & Co wordt bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, als eerste Nederlands (neutrale) schip, op weg van Sint Petersburg naar Hango met een lading kolen, door drie Russische torpedoboten onderschept en in beslag genomen. Vervolgens wordt de 'Alcor' in de haven van Hango als blokschip tot zinken gebracht. De bemanning blijft ongedeerd en kan op 18 augustus weer in Rotterdam terugkeren.

Bron: L.L. von Münching: 'De Ned. koopvaardij in de eerste oorlogsmaanden van 1914' in: 'DBW' jrg. 54 nr. 3 (1999)

 

1914

Voltooing van de op 31 juli door de Nederlandse regering afgekondigde algehele mobilisatie van de krijgsmacht, waarbij de luitenant-generaal C.J. Snijders tot opperbevelhebber van Land- en Zeemacht wordt benoemd.

Bron: C. Fasseur: 'Wilhelmina, de jonge koningin' (1998)

 

1885

Het schroefstoomschip Zr.Ms. 'Palembang' verleent hulp bij het vlot brengen van het onder Britse vlag varende ss. 'Mohamed Yah', dat gestrand is op de kust van Atjeh (Nederlands-Indië) en door de plaatselijke bevolking werd beroofd.

Bron: P. Vermeulen: 'Schepen van de Koninklijke Marine en die der GM' (1962)

 

1858

Geboorte van prinses Emma van Waldeck Pyrmont. Op 7 januari 1877 zal zij als tweede echtgenote, na het overlijden van koningin Sophie op 3 juni 1877, in het huwelijk treden met koning Willem III op 7 januari 1879.

Bron: C. Fasseur: 'Wilhelmina, krijgshaftig in een vormeloze jas' (2001)

 

1831

Begin van de Tiendaagse Veldtocht (tot 11 augustus 1831): Zowel Engeland als Frankrijk proberen aanvankelijk het conflict tussen de Noordelijke - en Zuidelijke Nederlanden aan de onderhandelingstafel op te lossen. Koning Willem I vindt de scheidingsvoorwaarden echter dusdanig ongunstig voor Nederland, dat hij een militair offensief ontketent. Op 2 augustus 1831 trekt een Nederlands leger, samengesteld uit velerlei geledingen, onder bevel van de erfprins van Oranje, Willem II, ten strijde tegen de Belgen. Hierbij worden enkele overwinningen geboekt bij Hasselt en Leuven, maar de Nederlandse eenheden zullen zich uiteindelijk na 10 dagen weer moeten terugtrekken, in verband met de komst van een Frans leger.

Bron: 'het Vaderlandse Geschiedenis boek' (2003)

 

1786

Een door de Staten-Generaal ingestelde onderzoekscommissie brengt een ontluisterend verslag uit over de bouw van twee oorlogsschepen op de werf van de Friese Admiraliteit te Harlingen. Beide schepen, de 'Stad en Lande' en 'Vriesland' werden in opdracht van de Staten-Generaal in Harlingen gebouwd als geschenk voor de koning van Frankrijk, vanwege zijn bemiddeling in het geschil met keizer Jozef II van Oostenrijk over de afsluiting van de Schelde. Bij de bouw van beide oorlogsschepen zou echter blijken, dat deze te breed waren voor de havenbruggen en te diep voor de buitenhaven van Harlingen. Uit het verslag van de onderzoekscommissie zou bovendien nog blijken, dat de bruggen moesten worden afgebroken en ook de buitenhaven moest worden uitgediept. Het benodigde geld hiertoe zal echter ontbreken, als gevolg waarvan beide schepen noodgedwongen in Harlingen moeten blijven liggen en uiteindelijk in 1792 gesloopt zullen worden.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1784

Het door de VOC te hulp geroepen eerste marine-eskader in Oost-Indië, onder bevel van de kapitein-ter-zee Jacob Pieter van Braam, verovert Selangor in Malakka. De groeiende macht van de Boeginezen rond de Straat van Malakka dreigde het handelsverkeer aldaar te ontwrichten. Na het ontzet van Malakka door het marine-eskader op 18 juni 1784 kon nu Selangor worden bevrijd. Het eskader wordt hier ernstig getroffen door ziekten als gevolg waarvan 186 man het leven verliezen.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1672

De fluit 'Culemborg' (1670) van de Kamer Amsterdam van de VOC en gebouwd op de VOC-werf Amsterdam vergaat tijdens zwaar weer bij Formosa.

Bron: www.vocsite.nl/schepen/detail.html

 

1667

Tweede Engelse Oorlog: Na de Tocht naar Chatham op 22 juni 1667 blokkeert een eskader bestaande uit vijf schepen en vijf branders, onder de luitenant-admiraals Aert van Nes en Jan C. Meppel, de Thames om vervolgens deze rivier stroomopwaarts naar Gravesend te zeilen. Doel was om aldaar het Engelse smaldeel van vice-admiraal Edward Spragge aan te kunnen vallen. Dit maal bieden de Engelsen echter verwoed tegenstand. Drie dagen later, op 5 augustus, weet van Nes een aanval van een binnenkomend Engels eskader af te slaan.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1653

Eerste Engelse oorlog: Op het Maerten Harpertszn. Tromp mogelijk te maken om de Engelse blokkade voor de Zeeuwse en Hollandse kust te breken wordt, op last van de Staten-Generaal, de Schout van Scheveningen belast om dagelijks met behulp van visserspinken het contact met de schepen van Tromp te kunnen onderhouden. Ook worden langs de Hollandse kust posten te paard opgesteld, die het berichtenverkeer landinwaarts met de Staten-Generaal, de Staten van Holland en de Admiraliteitscolleges moeten verzorgen.

Bron: A.P. van Vliet: 'Maarten Harpertszoon Tromp' (1598 - 1653) in: 'Marineblad' (2003)