maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 29 mei

 

2001

De Malteser bulkcarrier 'Olympus' (1975), geladen met 27.000 ton graan, komt in aanvaring met de Braziliaanse bulkcarrier 'Sao Sebastiano' in de buurt van Porto Alegre (Brazilië). De 'Olympus' kan, ondanks zware schade, een veilige ankerplaats bereiken in de buurt van Porto Alegre. Om het schip te kunnen bergen en eventuele olievervuiling te voorkomen wordt door Wijsmuller Salvage een gecombineerde operatie uitgevoerd om eerst de lading en de olie uit het schip te kunnen verwijderen.

Bron: www.worldshipsocietyrotterdam.nl

 

1990

ZKH prins Claus brengt een officieel werkbezoek aan het Eerste Mijnenbestrijdingsflottielje van de Koninklijke Marine, dat onder de Nederlandse kust opereert.

Bron: 'Jaarboek van de Marine' (1990)

 

1986

Opening van het brandweeropleidings- en trainingscentrum Rotterdam, het International Safety Centre (RISC), op de Maasvlakte door HKH prinses Magriet en Mr. P. van Vollenhoven. RISC is een onderdeel van NVD Holding BV, een samenwerkingsverband van de Nederlandse Veiligheidsdienst BV en Smit-Tak Internationaal Zeesleep- en Bergingsbedrijf. Vooral ten gevolge van de 'tanker oorlog' tussen Iran en Irak heeft Smit Tak te maken met het blussen van grote tankerbranden, w.o. de brand op de Noorse ULCC 'W en de 'Enterprise' (1976 ; 350.000 brt) op 24 mei 1986. Het gehele jaar staat een RISC-Emergency Response Team stand-by voor de bestrijding van brand aan boord van schepen en mogelijke incidenten met gevaarlijke stoffen.

Bron: 'De Zee' (1986)

 

1984

De werf van de Nederlandse Scheepsbouw Maatschappij (voormalige NDSM) in Amsterdam Noord wordt failliet verklaard, waarbij voor 400 werknemers ontslag zal volgen.

Bron: C.P.P. van Romburgh & E.K. Spits: 'Nederlandsche Dok en Scheepsbouw Maatschappij' (1996)

 

1977

De onder Panamese vlag varende houten stoomkotter 'Amecito Fernandez' (1948), met zeven sportvissers onderweg van Helgoland naaar IJmuiden, strandt op de gronden van het Westgat, ten noordwesten van Schiermonnikoog ten gevolge van een kompasfout. Direkt hierna wordt de bemanning van de reddingboot gealarmeerd en om 02.30 de mrb. 'Willem Horsman' worden gelanceerd. Een uur later bereikt de reddingboot de strandingplaats, waarna de schipbreukelingen kunnen worden gered. De kotter gaat hierbij verloren.

Bron: 'De Reddingboot' (1977)

 

1977

De Amerikaanse destroyer USS 'Spruance' (DD 963), vlaggenschip van Destroyer Squadron 24 van de US Navy, brengt een bezoek aan de Rotterdamse haven.

Bron: 'Jaarboek van de Marine' (1977)

 
 

1957

De onderzeebootjager Hr.Ms. 'Groningen' komt op de Noordzee in aanvaring met de Texelse motorkotter 'Nelly' (TX 24). Bij deze aanvaring zinkt de kotter, waarbij de vijf opvarenden kunnen worden gered. De 'Groningen' loopt een beschadigde voorsteven op.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1951

Vertrek vanuit de Rotterdamse haven van de kruiser Hr.Ms. 'Tromp', als vlaggenschip van het kort daarvoor ingestelde Smaldeel 5, voor een oefenreis in het Kanaal. Aldaar zal de 'Tromp' samen met het radaropleidingsschip Hr.Ms. 'Soemba', het fregat Hr.Ms. 'Marnix' en een twaalftal mijnenvegers deelnemen aan de internationale oefening 'Castanets'.

Bron: H. de Bles e.a: 'Vloot vereeuwigd, honderd jaar Koninklijke Marine in foto' (2002)

 

1950

Eerste officiële 'vlaggetjesdag' in Scheveningen georganiseerd door het plaatselijke 'Comité Vlaggetjesdag'. Op maandag 29 mei wordt door de aanwezige loggers, waaronder het hospitaalkerkschip ‘De Hoop’, een vlootrevue gehouden. Ook wordt voor het eerst de wimpel, voor de best verzorgde haring in 1949, aan boord van de 'SCH 262' gehesen.

Bron: www.vlaggetjesdag.com

 

1948

Aan boord van het vrachtschip ss. 'Rossum' (1928) van de Stoomvaart Maatschappij 'Oostzee', afgemeerd aan de Surinamekade t/o loods 6 in Amsterdam, breekt brand uit in de lading copra en kunstzijde. De brand kan worden geblust met 47 stralen en 1 waterkanon, waarbij het schip zware schade oploopt.

Bron: 'De Zee' (1948)

 

1947

Oprichting van de Kleine Vaartuigendienst ten behoeve van de Zee en Kustbewaking in Nederlands-Indië. De dienst bestaat uit 20 Harbour Defence Motor Launches (HDML), welke door de Koninklijke Marine waren overgenomen van de Royal Navy. De schepen worden voorzien van een RP-registratie.

Bron: J.J.A. Wijn: 'Tot in de verste uithoeken' (1998)

 

1945

Het vrachtschip ss. 'Mars' (1925, ex- 'Delamere') van de KNSM, geladen met blikken benzine, loopt bij Pastra (Griekenland) op een zeemijn en raakt in brand. Het schip zinkt in korte tijd, waarbij de bemanning over boord moet springen en door de brandende benzine op het wateroppervlak zoveel mogelijk onder water moet zwemmen om zich in veiligheid te brengen. Vijf opvarenden komen hierbij om het leven.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1942

Twee Lockheed Hudson bommenwerpers van Squadron 320 van de Marine Luchtvaartdienst (MLD) (VSQ 320), afkomstig van de basis Bircham Newton, gaan nabij Ameland verloren. Door de (AM 929) 'Cheribon' wordt een noodlanding op zee gemaakt, waarbij de bemanning kan worden gered. De (V 9122) 'Wageningen' explodeert door nog onbekende oorzaak hoog in de lucht. Hierbij komen de vier bemanningsleden om het leven.

Bron: L. de Jong, Gesch. der Nederl. in WOII.

 

1941

De torpedobootjager Hr.Ms. 'Isaac Sweers' wordt, met het naamsein 'G 83' en voorzien van Brits luchtdoelgeschut, in geallieerde dienst gesteld.

Bron: L.L. von Münching: 'De 'Gerard van Callenburgh' onder Duitse vlag' in: 'Maritiem Nederland' jrg. 92 nr. 4 (2003)

 

1925

Nog tijdens de bouw van het mailschip ms. 'Indrapoera' van de Rotterdamsche Lloyd wordt door de directie besloten tot de bouw van het zusterschip 'Sibajak', welke eveneens gebouwd zal worden op de werf van de Koninklijke Maatschappij 'De Schelde' te Vlissingen.

Bron: D. Pilkes: 'Stoom definitief door de diesel onttroond' in: 'DBW' jrg. 55 nr. 2 (2000)

 

1921

Overlijden van D. Goedkoop Sr., directeur van de Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij (NSM), te Amsterdam. Hij was sinds de oprichting van de NSM in 1895 directeur. Zijn zoons D. Goedkoop Dzn en H. Goedkoop volgen hem op.

Bron: C.P.P. van Romburgh & E.K. Spits: 'Nederlandsche Dok en Scheepsbouw Maatschappij' (1996)

 

1914

Het Canadese passagiersschip 'Empress of Ireland' van de Canadian Pacific Steamship Company wordt op de St. Lawrence River aangevaren door het Noorse kolenschip ss. 'Storstad' waarna het zinkt. Bij deze ramp komen 840 passagiers en 172 bemanningsleden om het leven.

Bron: www.pbs.org/lostliners/empress.html

 

1914

Aan boord van de Amerikaanse veerboot 'General Slocum', op weg van New York naar Throg's Neck, breekt brand vlak bij New York uit. Bij deze ramp komen 1.021 van de ruim 1.300 passagiers om het leven.

Bron: www.general-slocum.com

 

1860

De Zweedse brik 'Iris', op weg van de Stockholm naar Rotterdam met een lading rogge, vergaat tijdens een zware storm bij de Haaksgronden.

Bron: A. Schol & K. Uitgeest:: '...en om hen heen was alles branding' (1994)

 

1845

Schipbreuk van de bark 'Jan Hendrik' onder kapitein H.W. Eickenberg op Stint Paulusrots, 500 mijl uit de Braziliaanse kust. Uiteindelijk kunnen bijna alle 27 opvarenden worden gered vanaf de rots, waarvan na 3 dagen door het Britse schip 'Chance' en de rest van de bemanning op 15 juni door het Britse zeilschip 'Elize'.

Bron: www.kaaphoornvaarders.nl

 

1810

Vier Britse schepen onder luitenant Samuel Radford, bestaande uit de kanonneerbrik 'Bold' (ex- 'Manly'), 'Desiree' (40 stukken), 'Quebec' en 'Britomart', verrichten een aanval op gewapende schepen in het Vlie. Daarbij wordt een Franse logger (6 stukken) het strand op gedreven en verbrand en twee andere kleine kapers met 12 en 4 stukken genomen.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1804

Opheffing van de (legale) kaapvaartrederij 'De Bataafse' (opgericht in augustus 1803) onder Jean St. Faust, bestaande uit acht kaperschepen, vanwege de weinige successen en hoge schulden (2 ton verlies). Faust wordt gearresteerd wegens zijn illegale optreden en het nemen van Deense en Nederlandse schepen varende onder neutrale vlag en vervolgens uit het land verbannen.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

1787

Opstand van de 'bijltjes' op Kattenburg. De bevolking op het Amsterdamse eiland Kattenburg, waaronder vele Amsterdamse scheepstimmerlieden (de z.g. 'Bijltjes'), verontwaardigd dat het stadsbestuur van Amsterdam door de Patriotten naar huis is gestuurd, loopt middernacht te hoop bij de Admiraliteitswerf. Bij het woonhuis van de equipagemeester, kapitein-ter-zee W. May, worden 300 geweren geëist, waarbij May weigert in te gaan op deze eisen. De menigte plundert hierop enkele huizen van bekende patriotten.

Bron: A. Lemmers: 'Van werf tot facilitair complex' (2005)

 

1692

Zeeslag bij Kaap de la Hogue: De in 1688 naar Frankrijk gevluchte Engelse koning Jacobus II probeert met steun van de Franse koning Lodewijk XIV zijn troon in Engeland weer te heroveren. In 1692 brengen de Fransen een invasievloot samen bij La Hogue, waarmee Jacobus II naar Engeland wil oversteken. Om deze invasie te verhinderen vindt ten noorden van Cherbourg een aanval plaats van de gecombineerde Engels-Nederlandse vloot bestaande uit 62 schepen onder admiraal Edward Russell (aan boord van het vlaggenschip 'Britannia') en de luitenant-admiraal Philips van Almonde, aan boord van de 'Prins Willem', op de Franse vloot onder admiraal de Constentin, comte de Tourville. Bij deze zeeslag uit de Negenjarige Oorlog wordt de Franse vloot verslagen, waarmee tevens de dreiging verdwijnt van een Franse invasie op de Engelse kust. Deze overwinning van de gecombineerde Engels-Nederlandse vloot zou de Franse marine voor lange tijd op de derde plaats brengen. Tijdens deze zeeslag wordt het linieschip 'De Zeven Provincien' ( het v.m. in 1665 op de Admiraliteitswerf van de Maze gebouwde linieschip, bestemd als vlaggen- en Admiraalschip voor Michiel Adriaenszn, de Ruyter, lek geschoten. Twee jaar later zal het schip worden verkocht en uiteindelijk worden gesloopt.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1691

Overlijden van de luitenant-admiraal-generaal van Holland en West-Friesland, Cornelis Maertenszn. Tromp, graaf van Syllisburg (Denemarken) in zijn woonplaats Amsterdam, (geboren te Rotterdam op 3 september 1629), zoon van Maarten Harpertszn. Tromp. Cornelis Tromp nam aan diverse zeeslagen deel. Na onenigheid met de Ruyter werd hij ontslagen en in 1672 weer gerehabiliteerd. Cornelis Tromp was van 1676 - 1678 in Deense dienst en werd hierna op 5 april 1677 bevorderd tot luitenant-admiraal-generaal van Holland en West-Friesland.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1652

Het 'vlaggen-incident' tussen de admiraals Blake en Maarten Harpertszn. Tromp: Nog voor de Engelse oorlogsverklaring vindt bij Dover een ontmoeting plaats tussen het Nederlands eskader onder bevel van admiraal Maarten Harprtszn. Tromp, aan boord van de 'Brederode', en de Engelse vloot onder admiraal Robert Blake. Tijdens deze ontmoeting weigert Tromp om Blake te groeten met de daarvoor bestemde saluut-signalen. Direct hierna komt het vervolgens tot een wederzijds treffen, dat vijf uur zal duren en eerst tegen de avond eindigt. Tromp informeert direct hierna de Staten-Generaal. Dit uit de hand gelopen 'vlaggen-incident bij Dover' zal dan ook een van de aanleidingen zijn tot het uitbreken van de Eerste Engelse Oorlog op 8 juli 1652. Het is ook het gevolg van de sedert 1651 steeds slechter wordende verhoudingen tussen Groot-Brittannie en de Republiek. De Engelse afgunst op de enorme bloei van de Nederlandse handel en scheepvaart leidde reeds in 1651 tot de voor de Republiek hoogst nadelige afkondiging van de Eerste Acte van Navigatie van Oliver Cromwell.

Bron: A.P. van Vliet: 'Maarten Harpertszoon Tromp (1598 - 1653)' in: 'Marineblad' (2003)

 

1629

Vertrek vanuit het Goereese Gat van het eskader onder bevel van de inmiddels tot luitenant-admiraal benoemde Piet Heyn aan boord van zijn vlaggenschip 'de Groene Draeck' ter bestrijding van de Duinkerker kapers. Op 18 juni sneuvelt hij tijdens een gevecht met deze kapers bij Dungeness.

Bron: R.B. Prud'homme van Reine: 'Ter Navolging' (1992)

 

1602

Pieter Corn. Heyn, kapitein van het Rotterdamse koopvaardijschip 'Roode Leeuw' en zijn aan boord verblijvende zoon Piet Heyn kunnen beiden, dankzij een gevangenruil, worden vrijgelaten. De 'Roode Leeuw' was in 1598 in handen gevallen van de Spanjaarden, waarbij vader en zoon Heyn als krijgsgevangenen werden tewerkgesteld op de Spaanse galeien, die vanuit Sluis onder de Spaanse vlootvoogd Frederico Spinola op de Zeeuwse wateren opereerden.

Bron: H. den Heijer: 'Piet Heyn en Cornelis Jol' in: L. Akveld: 'Kielzog' (2003)