maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 23 augustus

 

2005

Door een sloep, geroeid door twaalf adelborsten van het Koninklijk Instituut voor de Marine, wordt vanuit de Laakhaven in Den Haag de historische voorzittershamer van de Admiraliteitsraad in Den Haag uitgevaren. Met deze handeling wordt het vertrek van het hoogste besluitvormings- en adviesorgaan van de Koninklijke Marine vanuit Den Haag naar Den Helder gesymboliseerd als gevolg van de reorganisaties van de top van de krijgsmacht. (per 5 september 2005).

Bron: 'Haarlems Dagblad' 24-08-2005

 

1964

Eerste radiouitzending van Radio Noordzee vanaf het Reclame Exploitatie Maatschappij (REM)-eiland voor de Nederlandse kust ter hoogte van Noordwijk.

Bron: W. Geneste: '75 jaar vliegende marine' (1992)

 

1955

Het vrachtschip ss. 'Makian' (1929) van de Koninklijke Paketvaart Maatschappij ( KPM ), op weg van Singapore naar Hong Kong, vergaat in de Zuid-Chinese Zee ten Oosten van Stratley Island, tijdens het op sleeptouw worden genomen door het ms. 'San Antonio'.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1941

Besluit van het Marine Hoofdkwartier in Londen om de mijnenlegger Hr.Ms. 'Jan van Brakel' in het kader van de onderzeebootbestrijding naar de West-Indische wateren te dirigeren. In mei 1942 zal het schip daadwerkelijk bij de geallieerde konvooidienst in het Caribisch gebied worden ingedeeld. De 'Jan van Brakel' zou meer dan eens met Duitse 'U-booten' worden geconfronteerd. In verband met het afnemen van de dreiging in dit operatiegebied zal de 'Jan van Brakel' in oktober 1944 weer naar Engeland worden terug gezonden.

Bron: H. de Bles e.a: 'Vloot vereeuwigd, honderd jaar Koninklijke Marine in foto' (2002)

 

1939

De Sovjet-Unie en Duitsland ondertekenen in Moskou het Molotov - von Ribbentrop non-agressie Pact.

Bron: A. Hakkert: 'Wel vergeven, niet vergeten' (2003)

 

1936

Vlootdagen van de Koninklijke Marine in Nederlands-Indië, welke gehouden worden te Soerabaja met o.a. de kruisers Hr.Ms. 'Java' en 'Sumatra' en de torpedobootjagers Hr.Ms. 'Witte de With', 'Van Galen' en 'Piet Heyn'.

Bron: brochure programma Vlootdagen Soerabaja 1936.

 

1931

Het vrachtschip ms. 'Flying Dutchman' (1928) van NV Mozem uit Rotterdam, op weg van Limfjord naar Colchester met een lading klei, vergaat tijdens zwaar weer op positie 52.54° N / 04.10° O.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1920

De motorschoener 'Sophia' (1919) van Vrachtvaart Maatschappij 'Neerlandia' uit Rotterdam, op weg van Kragerö naar Boulogne, kapseist en zinkt op 80 mijl ten oosten van Lowestoft. De bemanning kan hierbij worden gered.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1917

Het (onder Britse vlag varende) vrachtschip ms. 'Vechtstroom' (1901) van de Hollandsche Stoomboot Maatschappij ( HSM ) uit Amsterdam wordt door een Duitse onderzeeboot ter hoogte van de vuurtoren van Godrevy (Cornwall) tot zinken gebracht. Hierbij komen vijf opvarenden om het leven. In maart 1917 was het schip reeds door The Shipping Controller in beslag genomen en onder Britse vlag weer in de vaart gebracht.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1914

Het mailschip ss. 'Prins der Nederlanden' van de Stoomvaart Maatschappij 'Nederland' (SMN) wordt op weg naar Amsterdam in het Kanaal door het Franse oorlogsschip 'Surcouf' aangehouden en vervolgens opgebracht naar Le Havre. Eerst de volgende dag, op 24 augustus, wordt van de Franse autoriteiten toestemming verkregen om de reis naar Amsterdam weer voort te kunnen zetten.

Bron: L.L. von Münching: 'De Ned. koopvaardij in de eerste oorlogsmaanden van 1914' in: 'DBW' jrg. 54 nr. 3 (1999)

 

1909

Het vrachtschip ss. 'Port Tewfik' (1883) van de Nederlandsche Industrie- en Handels Mij. te Den Haag, op weg van Koetei naar Balik Papan (Nederlands Indië), vergaat tijdens een storm in de Indische Oceaan ter hoogte van Borneo.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1894

Het standbeeld van Michiel Adriaenszn. de Ruyter op de boulevard van Vlissingen wordt officieel onthuld door prinses Wilhelmina, in aanwezigheid van haar moeder, koningin-regentes Emma.

Bron: 'Maritiem Nederland' (1994)

 

1853

Maritiem Meteorologische Conferentie, gehouden te Brussel met negen deelnemende landen, waaronder Nederland en waarvan de deelnemende vertegenwoordigers nagenoeg allen marineofficier zijn. Deze conferentie legt de basis voor de World Meteorological Organisation.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1851

Bij Koninklijk Besluit worden mede als gevolg van bezuinigingsmaatregelen de adelborstenopleiding op het sinds 1929 te Medemblik gevestigde Koninklijk Instituut voor de Marine en de cadettenopleiding aan de Koninklijke Militaire Academie (KMA) te Breda samengevoegd en herdoopt in de 'Koninklijke Academie voor de Zee- en Landmagt'. Drie jaar later echter zullen deze beide officiersopleidingen van Land- en Zeemcht te Breda (op 26 juli 1954) gedeeltelijk en vanaf 1857 weer volledig van elkaar gescheiden worden.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1826

Het op 14 maart 1826 vanuit Harlingen ter walvisvaart vertrokken galjootschip 'Harlingen' van de Groenlandsche en Straat Davissche Visscherij Sociëteit uit Harlingen onder commandeur Klaas Hoekstra wordt in Straat Davis door kruiend ijs gekraakt en gaat verloren. Na een eerste opvang op het eveneens in nood verkerende Britse schip 'Dundee' weet de bemanning middels een tocht van acht dagen over het ijs zich op het vaste land van Groenland in veiligheid te stellen. De hele bemanning weet deze tocht te overleven en wordt ondergebracht bij de plaatselijke Inuit-bevolking. 24 bemanningsleden zullen vervolgens (in groepjes tussen juli 1827 en oktober 1827) via Denemarken naar Nederland weten terug te keren. Twee mannen komen op Groenland om het leven.

Bron: H. Dessens: 'Een collectie van wereldformaat', Zeemagazijn jrg. 32 nr. 1 ( april 2006 ).

 

1824

Vertrek van het fregat Zr.Ms. 'Maria Reigersbergen' onder kapitein-ter-zee F. Coertzen en het korvet Zr.Ms. 'Pollux' onder de kapitein-luitenant-ter-zee Corn. Eeg, voor een reis om de wereld via Kaap Hoorn. Doel van deze reis is naast vlagvertoon, het aanknopen van handelsbetrekkingen met Zuid-Amerikaanse landen (zoals in Lima met Simon Bolivar). In Nederlands-Indië zal de 'Maria Reigersbergen' nog deelnemen aan een landing in het kader van de Java-oorlog (1825 - 1830). Na terugkeer op de rede van Texel op 25 september 1826 zal deze gehele reis in 375 dagen (werkelijke vaartijd) worden afgelegd

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1785

Het VOC-schip 'Afrikaan' van de Kamer Enkhuizen zet na zijn eerste reis naar Batavia koers naar China, waar het nog in datzelfde jaar Canton zal binnenlopen. Eerst in 1787 zal de lading pas geveild kunnen worden. In 1795 zal de 'Afrikaan' door de Engelsen te Plymouth worden geconfisceerd.

Bron: www.vocsite.nl/schepen/detail.html

 

1784

Keizer Jozef II van Oostenrijk, hertog van Brabant en graaf van Vlaanderen, besluit eenzijdig om de vrije vaart op de Schelde op te eisen en deze rivier voor 'open' te verklaren, daarmee echter de rechten van de Republiek als vastgelegd in de Vrede van Munster (1648), ontkennend. Vice-admiraal P.H. van Reynst wordt direct hierna naar de Schelde gezonden met de direkte opdracht om alle Oostenrijkse schepen aan te houden, waarbij geweld zoveel mogelijk zou moeten worden vermeden.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1743

Oprichting van een 'Academie de Marine' te Batavia voor toekomstige stuurlieden en schippers van de VOC. Deze academie kwam tot stand dankzij een initiatief van de gouverneur-generaal G.W. baron Van Imhoff, die bij zijn aantreden de zeevaart in Oost-Indië in een bedroevende staat had aangetroffen. In 1755 zal de academie, na het overlijden van Van Imhoff, worden opgeheven, waarbij een einde komt aan deze eerste Nederlandse zeevaartschool.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1673

De fluit 'Zoetendaal' (1669), gebouwd voor de Kamer Zeeland van de VOC ,onder de Kamer Enkhuizen en onder commando van Simon Kersenboom vergaat tijdens de tweede uitreis naar de Oost, op 50 mijl ten oosten van de Kaap de Goede Hoop.

Bron: www.vocsite.nl/schepen/detail.html

 

1601

Vestiging van de factorij 'Zeeland' op Atjeh.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)