maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 27 november

 

2003

Aan boord van het amfibisch transportschip (LPD) Hr.Ms. 'Rotterdam', liggende voor de kust van Liberia in het kader van de UNMIL-missie, overlijdt een Ierse VN-militair. Het is de eerste militair die werkzaam in het kader van de Verenigde Naties aan boord van het schip komt te overlijden. Een andere Ierse militair kan daarentegen wel worden gered, waarbij het medisch team van de 'Rotterdam' wel tot amputatie van één van zijn benen moet overgaan. De Ieren waren op de operatietafel van de 'Rotterdam' beland na een verkeersongeval met een landrover in Monrovia.

Bron: persbericht ANP 28-11-2003

 

2002

Het tweeënhalve meter hoge bronzen beeld 'Vrouwe Fortuna' van de Amsterdamse beeldhouwer Pierre Starreveld is teruggevonden in een loods in het Westelijk Havengebied. Het beeld, dat in 1998 op last van stadsdeel Zeeburg werd verwijderd van de Oostelijke Handelskade in verband met de bouw van de nieuwe Passagiers Terminal Amsterdam was sindsdien in vergetelheid geraakt.

Bron: www.zeeburgnieuws.nl

 

1969

De drijvende bok 'Taklift 1', gebouwd op de werf van de Rotterdamse Droogdok Maatschappij, wordt geleverd aan W.A. v.d. Tak’s Bergingsbedrijf, Rotterdam. De bok heeft een hefvermogen 2 x 250 ton en 2 x 150 ton. De bok zal tot augustus 2005 in bedrijf zijn bij Smit Heavy Lift BV in Rotterdam.

Bron: http://scheepsfotoruilbeurs.web-log.nl

 

1968

Een helikopter van de Marine Luchtvaartdienst (MLD) weet de 19 koppige bemanning van de brandende Panamese coaster 'Amalia' van boord te halen, die was gestrand voor de kust van Egmond aan Zee. Na ontvangst van het noodbericht werd ook de reddingboot 'Ubbo' en de bemanning van de wippertruck van station Egmond (KNZHRM) gealarmeerd. Vanuit IJmuiden waren reeds de reddingboot 'Johanna Louisa' en diverse sleepboten van NV Bureau Wijsmuller vertrokken. De gezagvoerder en twee opvarende wensen eerst aan boord te blijven, maar als de 'Johanna Louisa' langszij ligt springen beiden toch over in het springnet. Op 29 november wordt het sein brandmeester gegeven en op 5 december zullen de sleepboten van Wijsmuller er in slagen om de 'Amalia' weer vlot te kunnen trekken en het schip naar IJmuiden te slepen.

Bron: 'Marineblad' (1968)

 

1954

De coaster ms.'Gramsbergen' (1954) van de Zuid-Hollandsche Scheepvaart Mij. uit Rotterdam, op weg van Silloth naar Swansea, loopt tijdens een zware storm op de rotsen bij Fishguard en vergaat op 52.09° N / 04.56° W. De bemanning kan hierbij worden gered. In dezelfde nacht vergaat het ms.'Carpo' (1949) van de Maatschappij. 'Zeevaart' (Hudig & Veder), geladen met antraciet, op 17 mijl ten zuidwesten van Lizard (49.47° N / 05.23° W). Hierbij komen alle elf opvarenden om het leven.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1945

Oprichting van het bureau Inlichtingen van de Marinestaf, onder de schout-bij-nacht G.B. Salm, voormalig directeur van de Netherlands Forces Intelligence Service in Australië tijdens de Tweede Wereldoorlog

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1944

De Duitse controle over het KNMI gaat over van de Luftwaffe naar die van de Kriegsmarine. De leiding berust nu bij het Oberkommando der Kriegsmarine en bij de chef van de Marinewetterwarte in Utrecht. In december 1944 wordt vrijwel het gehele machinepark van de afdeling Oceanografie en Maritieme Meteorologie gevorderd. Tevens wordt een aanvang gemaakt met het afvoeren van circa 8 miljoen ponskaarten en van circa 20.000 scheepsmeteorologische journalen over de periode 1854 tot 1938. Het geheel wordt afgevoerd naar het Marineobservatorium te Greifswald, waar ze in handen van de Sovjets zullen vallen bij de val van Nazi-Duitsland. Sindsdien blijken deze journalen onvindbaar te zijn.

Bron: Gang van zaken 1940-48 rond de 20.000 zoekgeraakte scheepsjournalen. KNMI-publicatie 192

 

1942

Het vrachtschip ss. 'Polydorus' (1924) van de Stoomvaart Maatschappij 'Oceaan', op weg van Liverpool naar Freetown, onder kapitein H. Brouwer, wordt op de Atlantische Oceaan door de Duitse onderzeeboot 'U 176' getorpedeerd op positie 09.01° N / 25.38° W en tot zinken gebracht, na reeds door dezelfde onderzeeboot op 25 en 26 november met torpedo's en geschutvuur te zijn bestookt. Een bemanningslid komt hierbij om het leven. Het is de langste achtervolging door een U-boot tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Bron: http://ubootwaffe.net

 

1942

Door de onderzeeboot Hr.Ms. 'K XII', opererend vanuit Fremantle (Austalië), wordt de luitenant-ter-zee B. Brocx als agent van de Netherlands Forces Intelligence Service (NEFIS) op de zuidkust van Java aan land gezet. Brocx heeft als opdracht om inlichtingen te verzamelen over de Japanse bezetter. Enige maanden later zal hij op zijn onderduikadres (het ziekenhuis in Bilitar) door een Chinese arts worden verraden. Op 1 december 1944 zal hij door de Japanners worden geëxecuteerd.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1939

Het passagiersschip ss.'Spaarndam' (1922) van de Holland-Amerika Lijn, op weg van New Orleans via Londen naar Rotterdam, onder kapitein F.H. Dobbinga, varende onder neutrale Nederlandse vlag, loopt in de Theemsmonding bij de ingang van het Knock Deep, op circa 2 mijl van het Tongue Lichtschip, op een magnetische mijn. Deze mijnen waren in de nacht van 12 op 13 november 1939 gelegd door vier Duitse torpedobootjagers. Zes opvarenden komen hierbij om het leven.

Bron: L.L. von Münching: 'De Nederlandse koopvaardij in WO II' (1978).

 

1913

Overdracht van het mailschip ss.'Koningin Emma', gebouwd op de werf van de Maatschappij voor Scheeps- en Werktuigbouw 'Fijenoord' in Rotterdam aan de Stoomvaart Maatschappij 'Nederland'. Het schip heeft een accomodatie voor 346 passagiers en 200 bemanningsleden.

Bron: K. de Haas: 'Koningin Emma', het enige verlies van de SMN' in: 'DBW' jrg. 58 nr. 10 (2003)

 

1908

Het vrachtschip ss.'Santduro' (1890) van Van Santen & Co. uit Rotterdam, op weg van Algiers naar Middlesboro, raakt lek en zinkt. De bemanning kan worden gered door het Britse ss. 'Reading'.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1903

Het vrachtschip ss.'Alwine' (1902) van de Holland Gulf Stoomvaart Mij., op weg van Decido naar Rotterdam, wordt voor het laatst gesignaleerd bij St. Mathieu (Finisterre) en sindsdien vermist. Vermoedelijk moet het schip daarna met man en muis zijn vergaan.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1875

Het vrachtschip ss.'Salak' (1874) van de Nederlandsch-Indische Stoomvaart Maatschappij (NISM) strandt bij Nias (Nederlands-Indë).

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1875

Het vrachtschip ss.'Bordeaux' van NV Scheepvaart Maatschappij v/h Smith & Co. uit Rotterdam, op weg van Rotterdam naar Bordeaux, strandt tijdens mist op Ile de Dieu en wordt vervolgens tot wrak geslagen.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991.

 

1813

Aan de vooravond van de terugkeer van erfprins Willem Frederik uit Engeland op 30 november verschijnt voor Den Helder het jacht 'Batavia', met aan boord een deputatie uit Amsterdam. De 'Batavia' komt op schootsafstand van het korvet 'Venus', behorende tot het Texels eskader van de zeer Napoleon gezinde vice-admiraal C.H. VerHuell. De Amsterdamse deputatie, onder de schout-bij-nacht G. Verdooren, sommeert de 'Venus' de Hollandse - dan wel de Oranje vlag te hijsen en zijn gehele (Texelse) eskader ter beschikking te stellen aan het nieuwe Nederlandse bestuur. VerHuell, nog steeds in dienst verblijvend van keizer Napoleon, zal op zijn beurt weigeren aan dit bevel te voldoen.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

1806

De Britse vice-admiraal Sir Edward Pellew, aan boord van het linieschip HMS 'Culloden', vernietigt met het Britse eskader, verder bestaande uit HMS 'Powerful', 'Russel', 'Belliqueux', 'Sir Francis Drake', 'Terpsi-Shore' en 'Sea Flower', een aantal bij het eiland Onrust voor Batavia voor anker liggende Bataafse oorlogs- en koopvaardijschepen. In totaal gaan twee grotere oorlogsschepen verloren: het fregat 'Phoenix' (32 stukken) en de 'William' (12 stukken), vier brikken en twee gewapende koloniale vaartuigen.

Bron: www.cronab.demon.co.uk

 

1790

Het fregat 'Negotie' (1784) van de Kamer Amsterdam van de VOC vergaat nabij Texel tijdens de tweede uitreis met bestemming Ceijlon. In 1785 werd door de Kamer van Amsterdam de 'Negotie' gekocht voor minder dan fl. 42.000 van de eigenaren Tamme Beth IJsbrandtsz, Hendrik Beth Tammesz, Pieter van Jaarsveldt, Reynier Boevink, Gerhardus Altius en Gerrit Smelinck te Amsterdam.

Bron: www.vocsite.nl/schepen/detail.html

 

1767

Voor de Nederlandse kust vergaan tijdens een zeer zware noordwester storm meer dan honderd schepen. Zo strandt het VOC-schip 'Vrouwe Elisabeth Dorothea' (1757) van de Kamer Amsterdam, vlak voor de terugkeer in Patria tussen Petten en Callantsoog (op positie 52.45° N / 04.40° O) en gaat daarbij verloren. Slechts zes van de 145 man weten deze ramp te overleven. Enkele op 24 november vanaf de rede van Texel net uitgezeilde VOC-schepen zoeken beschutting op de rede van Duins.

Bron: J.R. Bruijn, college 'De VOC als scheepvaartbedrijf' UvL 16 sept. 1999.

 

1703

West-Europa wordt getroffen door een zware storm, die duizenden slachtoffers eist. Niet alleen de Engelse kust maar ook die van Noord-Friesland worden getroffen door een stormvloed. Ook het zuiden van Friesland komt blank te staan als gevolg van verschillende dijkdoorbraken. Een Zeeuwse kapitein schrijft in een brief aan de Admiraliteit van Zeeland, dat deze een storm zonder weerga is. De Nederlandse vloot krijgt het zwaar te verduren; ook de Britse vloot krijgt de zwaarste klappen. Aan de Engelse kusten vergaan tientallen oorlogschepen waarbij duizenden slachtoffers vallen. [Volgens de oude Engelse kalender, die in 1703 nog geldt, vindt het noodweer op 7 en 9 december 1703 plaats.]

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

1627

Regeling van het 'Admiraalschap': Uitvaardiging van een reglement, waarin de grootte, equipage, bewapening, bemanning en de vaart in konvooi worden beschreven.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)