maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 22 september

 

2006

De voorzitter van de KNRM, de heer L.F.C. baron van Till, heeft afscheid genomen van de KNRM. Hij geeft de voorzittershamer door aan de heer C. van Duyvendijk (oud bevelhebber der Zeestrijdkrachten). Van Till neemt na 22 jaar afscheid van het bestuur waarvan hij de laatste zeven jaar voorzitter was.

Bron: www.knrm.nl

 

2006

De Nederlandse regering besluit tot het zenden van een fregat en een bevoorradingsschip voor deelname aan de VN- wapenblokkade voor de Libanese kust. Beide schepen zullen elkaar afwisselen, waarbij Nederland maximaal 150 man zal meesturen. Het fregat heeft toestemming om verdachte schepen voor de kust aan te houden en te controleren. Het is nog onbekend wanneer de Nederlandse bijdrag zal aanvangen. De missie loopt tot 31 augustus 2007 en kan volgens de minister van Defensie, H. Kamp een jaar uitlopen. Het besluit over het fregat heeft echter lang op zich laten wachten. Het kabinet wilde eerst de zekerheid van de Duitse regering, dat Duitsland het bevel over deze VN-missie zal voeren. Het Duitse parlement heeft daar nog deze week mee ingestemd.

Bron: persbericht ANP 22-09-2006

 

2003

Het veetransportschip ms. 'Cormo Express' van de rederij Vroon uit Breskens vaart reeds wekenlang over de Arabische Zee met 57.937 Australische schapen aan boord. De dieren worden door Saudi-Arabië geweigerd omdat veel schapen bekschurft zouden hebben.

Bron: 'NRC-H.' 22-09-2003

 

1994

Aan boord van het S-fregat Hr.Ms. 'Tjerk Hiddes' breekt brand uit, welke ontstond in de machinekamer, tijdens een eskaderreis in de Scandinavische wateren. Aangezien de voortstuwing van de 'Tjerk Hiddes' geheel was uitgeschakeld wordt het schip vanuit het Skagerrak door het fregat Hr.Ms. 'Bloys van Treslong' teruggesleept naar Den Helder. De aangerichte schade blijkt zodanig ernstig, dat van de geplande aflossing van het stationsschip in de West, het fregat Hr.Ms. 'Karel Doorman' geen sprake meer kan zijn. Nog in datzelfde jaar zal een integrale bemanningswisseling moeten plaatsvinden tussen beide schepen.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1990

Doop van de nieuwe snelle reddingboot 'Jan van Engelenburg' te Terschelling door de tien jaar oude Inge van Engelenburg, kleindochter van de naamgever. Het bestuur van de KNZHRM besluit de 'Jan van Engelenburg' naast de 'all weather'-boot 'Carlot' te plaatsen. Gedurende een periode van tenminste vier jaar zullen beide boten naast elkaar opereren. Op deze wijze kan men tot een goede vergelijking van de kwaliteiten van beide boten komen. Aan de hand van die ervaringen kan bepaald worden of de rigid inflatables van het type 'Johannes Frederik' geschikt zijn om tot vervanging van de reddingboten van de oudere 'Carlot'-klasse over te gaan.

Bron: 'De Reddingboot' (1990)

 

1980

Begin van de oorlog tussen Irak en Iran, ook wel de Eerste (Perzische) Golfoorlog genoemd, een militair conflict tussen de Republiek Irak en de Islamitische Republiek Iran. De oorlog duurt van 22 september 1980 tot 20 augustus 1988. In Iran wordt deze oorlog ook wel de 'opgelegde' of 'veeleisende oorlog' genoemd vanwege de zeer bloedige veldslagen. De oorlog leidt tot de 'tanker-oorlog', waarbij door beide landen, voor het merendeel olietankers in de Perzische Golf worden beschoten, danwel zeemijnen worden gelegd.

Bron: www.csis.org

 

1975

De onder Griekse vlag varende tanker ms. 'Pacific Colocotronis' in beheer van Rijnmond Scheepsagenturen, op weg van Algerije naar Wilhemshaven met 72.227 ton lichte olie, raakt voor de Nederlandse kust lek en verliest daarbij 1.500 ton olie. Ondanks de inzet van het oliebestrijdingsvaartuig 'Smal Agt', de sleepboot 'Holland' en zowel Britse als Duitse oliebestrijdingsvaartuigen belandt er tussen Noordwijk en Heemskerk toch olie op de kust. Op 1 oktober zal de tanker veilig IJmuiden binnen worden geloodst.

Bron: www.le-cedre.fr/uk/spill

 

1957

Het vracht/passagiersschip 'Tjibantjet' (1952) van de Koninklijke Java-China-Japan Lijn (KJCPL), op weg van Moji (Japan) naar Hongkong, raakt bij Jung Bay (Hongkong) tijdens een typhoon van zijn ankers en slaat op de rotsen bij Devil's Peak. In juni 1958 zal het schip weer kunnen worden vlotgebracht en vervolgens worden gerepareerd. Eerst in mei 1959 zal het schip weer in de vaart van de KJCPL. kunnen worden opgenomen.

Bron: 'De Zee' (1958)

 

1945

Een B-24 Liberator-bommenwerper van 321 Squadron van de Marine Luchtvaartdienst (VCQ 321) landt als eerste Nederlands vliegtuig na de Tweede Wereldoorlog bij Batavia, voor het afgeven van melk en chocolade aan vrouwen en kinderen die daar nog in de gevangenkampen zitten.

Bron: www.marine.nl

 

1944

Het in aanbouw zijnde passagiersschip ms. 'Zuiderdam' van de Holland-Amerika Lijn (HAL) wordt door de Duitsers, op circa 2 km boven Maassluis op de noordelijke oever van de Nieuwe Waterweg, als blokschip buiten de vaargeul, tot zinken gebracht. Het schip zal in november 1946 weer worden gelicht en in april 1948 aan België worden verkocht voor de sloop.

Bron: L.L. von Münching: 'De Nederlandse koopvaardij in WO II' (1978)

 

1941

Het vrachtschip ms. 'Vechtstroom' (1918, ex- 'Energie II') van de Hollandsche Stoomboot Maatschappij (HSM) uit Amsterdam, op weg van Grimsby naar Londen, onder kapitein F.H. Colenbrander, wordt op de Noordzee nabij het lichtschip Humber door een Duitse luchtaanval zwaar beschadigd. De volgende dag vergaat het schip nabij het lichtschip Humber in de positie van 53.42° N / 00° 33 O, waarbij de gehele bemanning kan worden gered.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1939

Vertrek vanuit Rotterdam van het passagiersschip ss. 'Nieuw Amsterdam' van de Holland-Amerika Lijn met bestemming New York. Het zal de laatste vooroorlogse reis van de 'Nieuw Amsterdam' uit Rotterdam worden. Met het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog op 3 september 1939 werd door de directie van de HAL reeds besloten om het schip voorlopig in New Yok te houden. In New York zal met de Bermuda Trade Development Board een contract worden afgesloten voor vier cruise-reizen naar Bermuda. Eerst op 10 april 1946 zal de 'Nieuw Amsterdam', na 6½ jaar dienst als troepentransportschip in de geallieerde oorlogsvaart, weer in Rotterdam terugkeren.

Bron: F. van Tuikwerd: 'ss. 'Statendam' 1929 - 1940' (2003)

 

1938

Tewaterlating van de onderzeeboot Hr.Ms. 'O 19' op de werf van de Maatschappij Fijenoord te Rotterdam. Zowel de 'O 19' als het zusterschip 'O 20' werden gebouwd als onderzeeboot-mijnenleggers, naar een ontwerp van ir. G. de Rooy. De 'O 19' en '0 20' zijn de eerste onderzeeboten ter wereld, die voorzien zijn van een 'snorkel systeem' ('getrimd diesel systeem'), waardoor de onderzeeboot onder water kan blijven varen met lopende dieselmotor om de electrische batterijen op te laden.

Bron: www.dutchsubmarines.com

 

1935

De nieuwe coaster ms. 'Minna' van de Scheepvaart- en Handel Mij., tewatergelaten op 30 juli 1935 bij de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij, op weg van Britton Ferry naar Rotterdam, vergaat tijdens zijn eerste reis nabij het lichtschip Hinder nadat de lading antraciet is gaan schuiven en het schip daarbij zinkt. De bemanning kan hierbij worden gered.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1915

Het mailschip 'Koningin Emma' van de Stoomvaart Maatschappij 'Nederland', onder kapitein M.C. Braat, loopt, tijdens het laatste gedeelte van het traject vanaf Batavia naar Amsterdam, in de Theemsmonding op een door de Duitse onderzeeboot 'U 27' gelegde mijn. De 155 passagiers en 200 bemanningsleden kunnen zich met de sloepen redden, waarbij assistentie wordt verleend door de 'Batavier IV'. De 'Koningin Emma' wordt vervolgens door de 'Batavier IV' gesleept, waarna zij vast raakt op de Treshold Bank. Hierna maakt het schip een dusdanige slagzij dat het uiteindelijk als 'total loss' moet worden beschouwd.

Bron: L.L. von Münching: 'De Ned. koopvaardij in de eerste oorlogsmaanden van 1915' in: 'DBW' jrg. 55 nr. 2 (2000)

 

1914

Door de Duitse onderzeeboot 'U 9' worden op de Noordzee, voor de kust van Scheveningen, de drie Britse pantserkruisers 'Houge', 'Aboukir' en 'Cressy' getorpedeerd en tot zinken gebracht. De opvarenden kunnen worden gered door de passerende vrachtschepen 'Titan' en 'Flora' van de KNSM. De geredden worden door de 'Flora' en 'Titan' respectievelijk naar IJmuiden en Hoek van Holland gebracht, waarna later door de Britse regering blijk zal worden geven van haar grote erkentelijkheid. Slechts 60 officieren en 777 opvarenden van de in totaal 1.400 Britse bemanningsleden worden gered.

Bron: L.L. von Münching: 'De Ned. koopvaardij in de eerste oorlogsmaanden van 1914' in: 'DBW' jrg. 54 nr. 3 (1999)

 

1912

Het ss. 'Pontianak' van de Rotterdamsche Lloyd, op weg naar Soerabaja, strandt op één van de Polo-eilanden. Het schip kan met zware bodemschade worden losgetrokken en in Tandjong Priok worden gerepareerd. De definitieve reparatie zal later plaatsvinden in Rotterdam, waarna het schip zal worden omgedoopt in 'Deli'.

Bron: B.W. Scholten & F.M.E.W. Haalmeijer: 'Rotterdamsche Lloyd' (1988)

 

1880

Tewaterlating van het fregat met stoomvermogen Zr.Ms. 'De Ruyter' op de Rijkswerf te Amsterdam. In 1899 zal het schip voor de laatse keer uit dienst worden gesteld en daarna worden verkocht voor de sloop.

Bron: P. Vermeulen: 'Schepen van de Koninklijke Marine en die der GM' (1962)

 

1742

Het VOC-schip 'Oude Zijpe' van de Kamer Enkhuizen strandt tijdens een zware noordwesterstorm, nadat het schip van zijn ankers is geslagen, vlak voor de terugkeer van de eerste thuisreis in Patria, ten noorden van Zandvoort. Aan boord is een lading peper en nootmuskaat. Vissers uit Zandvoort weten de bemanning te redden.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

1740

Vertrek van het VOC-schip 'Streefkerk' (1736), gebouwd voor de Kamer Amsterdam maar varende voor de Kamer Enkhuizen. Het schip wordt sinds 22 september 1740 vermist bij het eiland 'Cureduvo at Calpetty'.

Bron: www.vocsite.nl/schepen/detail.html

 

1676

Arent Roggeveen, leraar zeevaart- en sterrenkunde verkrijgt van de Staten-Generaal octrooi voor een ontdekkingsreis naar het onbekende Zuidland (de 'Australische Zee'). Zelf niet meer in de gelegenheid om deze expeditie te ondernemen zal, eerst in 1722, zijn zoon Jacob Roggeveen met drie schepen van de West-Indische Compagnie richting Australië vertrekken. Het Zuidland zal echter niet worden bereikt, wel zal onderweg het Paaseiland worden ontdekt.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)