maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 3 september

 

2005

Doop van de snelle reddingboot van het type Atlantic 75 'Francine Kroesen' en overdracht aan de bemanning van station De Koog op Texel. De 'Francine Kroesen' is reeds sinds 14 juni in actieve dienst en heeft in deze periode al 28 mensen gered.

Bron: www.knrm.nl

 

2001

Vertrek vanuit Vlissingen van het aldaar bij 'De Schelde' eerst gebouwde luchtverdedigings- en commando (LCF) fregat Hr.Ms. 'De Zeven Provinciën' voor de eerste proefvaart, precies drie jaar na de kiellegging. Tien dagen later loopt het nieuwe vlaggenschip van de Koninklijke Marine voor het eerst de haven van Den Helder binnen.

Bron: 'Maritiem Nederland'(2001)

 

1999

Kiellegging van het tweede luchtverdedigings- en commando (LCF) fregat Hr.Ms. 'Tromp' op de werf van de Koninklijke Maatschappij 'De Schelde' te Vlissingen. Nog in diezelfde maand (september 1999) volgen de onderhandelingen inzake de overname van de Koninklijke Schelde Groep (KSG) in een nieuwe fase. Gedurende de afgelopen negen maanden heeft overnamekandidaat Damen Shipyards uit Gorinchem gesprekken gevoerd met de ministeries van Economische Zaken en van Defensie.

Bron: J. Verhoog (e.a.): 'Luctor et Emergo 125 jaar Koninklijke Schelde 1875 - 2000' (2001)

 

1979

Op het Noordzeekanaal wordt ter hoogte van de petroleumhaven een motorkruiser overvaren door de binnenvaarttanker 'Keizerstad'. De vier waterrecreanten komen hierbij om het leven.

Bron: rubriek '25 jaar geleden' in: 'Ons Amsterdam', jrg. 56 nr. 9 (2004)

 

1961

De sleepboot 'Noord-Holland' van Bureau Wijsmuller uit IJmuiden doet een poging om het Griekse vrachtschip 'Georgios Tsavliris' nabij Singapore los te trekken. Na enige tijd blijkt het schip echter in Indonesische wateren te liggen. Nog diezelfde dag wordt de sleper door de Indonesische marine opgebracht, eerst naar Pulu Sambu en later naar Tandjong Priok (Djakarta). Op 3 oktober weten zeven bemanningsleden naar Singapore te ontsnappen. Tijdens het strafproces tegen de twee Wijsmuller officieren horen zij de Indonesische rechter een straf uitspreken van twee maanden gevangenisstraf met aftrek van voorarrest. Dit alles wegens het illegaal betreden van Indonesë. Ook de sleepboot 'Noord-Holland' wordt door de Indonesische regering verbeurd verklaard.

Bron: http://www.angelfire.com/ut2/sleepvaartfacts/noord-holland.htm

 

1959

Vertrek vanaf de Wilhelminakade in Rotterdam van het nieuwe passagiersschip ss. 'Rotterdam' van de Holland-Amerika Lijn voor zijn maidentrip naar New York. Van april tot september zal de 'Rotterdam' de dienst Rotterdam - Le Havre - Southampton - Cobh en New York onderhouden, waarna het gedurende de overige maanden zal worden ingezet voor de cruisevaart in de Caraibische wateren.

Bron: L. Wagenaar: 'ss. 'Rotterdam', ondanks zwaar weer onderweg naar huis' in: 'DBW' jrg. 59 nr. 12 (2004)

 

1951

De torpedobootjager Hr.Ms. 'Van Galen' onder commando van de kapitein-luitenant-ter-zee A.M. Valkenburg is op weg naar de Royal Dockyard in Hongkong voor uitvoering van enkele lichte herstelwerkzaamheden. De 'Van Galen' valt op dat moment onder operationeel bevel van de United Nations Naval Forces in verband met de reeds uitgebroken oorlog tussen Noord- en Zuid-Korea. De werkzaamheden in Hongkong duren tot 8 oktober, waarna het schip weer operationeel inzetbaar zal zijn.

Bron: H. de Bles e.a: 'Vloot vereeuwigd, honderd jaar Koninklijke Marine in foto' (2002)

 

1946

Vertrek vanuit Amsterdam van het passagiersschip ms. 'Klipfontein' van de Vereenigde Nederlandsche Scheepvaartmaatschappij (VNS), gecharterd door de Nederlandse regering, met aan boord 1.400 man behorende tot de '7 december' divisie met bestemming Nederlands-Indië. Het zijn voor het merendeel de kwartiermakers voor de rest van deze divisie, die spoedig hierna zullen volgen met de voor dit doel ingerichte troepentransportschepen 'Kota Agoeng', 'Boissevain' en 'Tegelberg'.

Bron: K. de Haas: '60 jaar geleden: evacuatie van Indische repatrianten' in: 'DBW' jrg. 60 nr. 12 (2005)

 

1944

ZKH prins Bernhard wordt door HM koningin Wilhelmina benoemd tot Bevelhebber van de Nederlandse Strijdkrachten. In deze nieuwe functie is hij de bindende factor tussen de diverse verzetsorganisaties in bezet Nederland. Twee dagen later, op 5 september, vindt onder zijn leiding de oprichting van de Binnenlandse Strijdkrachten (BS) plaats. Nog diezelde dag wordt door de geallieerde legers Brussel bevrijd. Op 4 september valt de stad Antwerpen in handen van een Britse pantserdivisie.

Bron: C. Fasseur: 'Wilhelmina, krijgshaftig in een vormeloze jas' (2001)

 

1944

Uitdienststelling in Engeland van alle Nederlandse motortorpedoboten (MTB's) en motorgunboten (MGB's), in verband met de overplaatsing van dit marinepersoneel, dat in het net bevrijde Zuidelijk Nederland zal moeten worden ingezet als havendetachementen in de aldaar bevrijde havens.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1943

Acht Hawker Typhoon jachtbommenwerpers van de RAF, afkomstig van de vliegbasis Manston in Kent (UK), brengen op de Oosterschelde de veerboot 'Prins Hendrik' (veerdienst tussen Zierikzee en Veere) tot zinken. Van de in totaal 17 passagiers en de 10 bemanningsleden overleven slechts 6 mensen deze luchtaanval. Tijdens dezelfde raid worden voor de sluizen van Veere nog eens 7 schepen buiten werking gesteld.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1940

'Operatie Seelöwe': door Hitler wordt bepaald dat de landing in Engeland op 21 september 1940 zal plaatsvinden.

Bron: L.L. von Münching: 'De koopvaardij in Nederland tijdens de bezetting '40 - '45' in: 'DBW' jrg. 56 nr. 4 (2001)

 

1939

Begin van de Tweede Wereldoorlog naar aanleiding van de volgende oorlogsverklaringen: - Om 11.00 uur verklaart Groot-Brittanië de oorlog aan Duitsland. - Om 17.00 uur verklaart Frankrijk de oorlog aan Duitsland. - Australië, Brits- Indië en Nieuw Zeeland verklaren eveneens de oorlog aan Duitsland. Het Britse passagiersschip 'Athenia' wordt, als eerste Britse schip, ten westen van de Hebriden door de Duitse onderzeeboot 'U 3' getorpedeerd en tot zinken gebracht. Van de 1.102 passagiers en 315 bemanningsleden komen 112 mensen (waaronder 28 Amerikanen) om het leven.

Bron: 'Stabelan' (augustus 1982)

 

1939

Uitgave van een Buitengewone Staatscourant (no 171) met de proclamatie van het Koninkrijk der Nederlanden als neutrale natie. Met het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog ontstaan direkt grote veranderingen voor de Nederlandse lijndienst-rederijen. Zo zal de Middellandse Zee aanvankelijk moeten worden gemeden in verband met de nog onduidelijke politieke houding van Italië en Spanje. Bovendien zal het (neutrale) Nederlandse scheepvaartverkeer zeer aanzienlijk worden getroffen door de intensieve, tijdrovende scheepscontroles door de Britten in de Downs. Deze controles betreffen vooral het contrabande-onderzoek waar schepen van neutrale landen zich aan zullen moeten onderwerpen.

Bron: 'Marineblad' (december 1939)

 

1938

Ter gelegenheid van het veertig-jarig regeringsjubileum van HM koningin Wilhelmina wordt voor de kust van Scheveningen door de Koninklijke Marine een vlootrevue gehouden, met o.m. de kruiser Hr.Ms. 'Sumatra' als vlaggenschip. Drie dagen later zal op de rede van Soerabaja eveneens een vlootrevue worden gehouden, aangevuld met vliegtuigen van de Marine Luchtvaartdienst.

Bron: G. Acda: 'de vlootrevue', DBW. jrg. 60 nr. 12 ( december 2005 ).

 

1934

Marinedag te Scheveningen: de minister van Defensie, mr. dr. L.N. Deckers en generaal C.J. Snijders bekijken vanaf de Pier de demonstratie met zoeklichten, uitgevoerd door het pantserdekschip Hr.Ms. 'Hertog Hendrik'.

Bron: 'Marineblad' (1934)

 

1928

Overdracht van het ms. 'Kota Gede', gebouwd op de werf van de Maatschappij Fijenoord aan de Rotterdamsche Lloyd. Het vrachtschip heeft een accomodatie voor 26 passagiers en is uitgerust met een 7 cilinder MAN-dieselmotor van 5.200 pk.

Bron: B. van Lange & B. Kruidhof: 'Van deur tot deur over zee' (2000)

 

1924

Officiële opening van het internaatsschip 'Abel Tasman' (ex- Zr.Ms. 'Bonaire') door de Commissaris der Koningin van Groningen, jhr. E.J. Tjarda van Starkenborgh Stachouwer. Deze zeevaartopleiding zal later worden herdoopt in de Noorderkweekschool 'Abel Tasman'.

Bron: 'Maritiem Nederland' (1994)

 

1923

Jubileumtentoonstelling ter gelegenheid van het 25-jarig regeringsjubileum van HM koningin Wilhelmina in het Koloniaal Instituut in Amsterdam (tot 31 oktober 1923). De tentoonstelling laat de ontwikkeling en uitbreiding van Amsterdam zien, waarbij uitgebreid aandacht wordt besteed aan: de koopvaardij, binnenvaart, visserij, scheepsbouw, scheepvaartopleidingen, de haven van Amsterdam, enz.

Bron: 'De Zee' (1923)

 

1909

In de machinekamer van het vrachtschip ss. 'Zaanstroom' van de Hollandsche Stoomboot Maatschappij (HSM) doet zich even buiten IJmuiden een explosie voor in een deel van de stoommachine. Een machinst raakt daarbij zwaar gewond en een stoker komt om het leven. Hr.Ms. 'Zeehond' verleent assistentie en eerste hulp en brengt het stuurloze vrachtschip weer terug naar IJmuiden.

Bron: 'De Zee' (1909)

 

1880

Vertrek vanuit Soerabaja van Zr.Ms. 'Atjeh' voor een reis naar Melbourne, Sydney en andere plaatsen in Australië, in verband met een in Melbourne te houden tentoonstelling. Op 13 oktober zal het schip weer terugkeren in Tandjong Priok.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

1816

Na het bombardement van Algiers door een gecombineerd Engels / Nederlands eskader, onder bevel van de vice-admiraal Th.F. van de Capellen, keert het fregat Zr.Ms. 'Dageraad', met aan boord vele uit slavernij bevrijde Nederlanders, weer terug in Den Helder.

Bron: N. Habermehl: 'J.C. van der Hoop' 1742 - 1825 (2000)

 

1800

Aankomst in Willemstad (Curaçao) van het Britse fregat HMS 'Nereide' (36 stukken) onder captain Frederick Watkins. Na onderhandelingen tussen de gouverneur van het eiland, Johan Rudolf Lauffer, en Watkins wordt het eilandbestuur op 13 september overgedragen aan de Britten. Het Britse bestuur zal worden gehandhaafd tot de Vrede van Amiens (1802) wanneer de Britten het bestuur weer zullen overdragen aan de Bataafse Republiek. Lauffer kan weinig anders: de Britse blokkade heeft het eiland reeds tot de (financiële) afgrond gebracht en er is bovendien een groot wantrouwen tussen het Nederlandse gezag en de in Willemstad aanwezige Franse (hulp)troepen.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1758

Het fregat 'Veere', onder bevel van de kapitein-ter-zee Maerten Haringman, die net een koopvaarder met contrabande naar de neutrale haven van Genua had gekonvooieerd, wordt op de terugreis naar Marseille door twee Britse oorlogsschepen aangehouden. De Britten, een visitatie van de 'Veere' eisend, worden door Haringman te verstaan gegeven, dat hij nooit zal toestaan dat een schip van Staat zal worden gevisiteerd en hij zich dan ook genoodzaakt ziet om met geweld zich hiertegen te verzetten. Haringman's weigering wordt naderhand in de Republiek gezien als een heldhaftige trotsering van de Britse heerschappij ter zee.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1629

Geboorte van Cornelis Maertenszn. Tromp te Rotterdam, zoon van Maarten Harpertszn. Tromp.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)