maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 6 maart

 

2006

In een loods van het metaalverwerkingsbedrijf Greif Nederland BV aan de Astwerweg in Amsterdam- Noord breekt een grote brand uit, met een enorme rookontwikkeling. De brand wordt ondermeer bestreden door twee blusboten van de havendienst. De Tolhuispont tussen het centrum en Amsterdam-Noord wordt vanwege de rookontwikkeling tijdelijk uit de vaart genomen. De loods loopt daarbij grote schade op.

Bron: brandweer Amsterdam

 

2006

Staatssecretaris van Defensie, Cees van der Knaap, onthult vijftien bronzen platen met daarop de namen van 915 marinemannen die tijdens de Slag in de Javazee op 27 februari 1942 een zeemansgraf vonden. De platen zijn bevestigd op het Karel Doormanmonument op het Nederlands ereveld Kembang Kuning in Soerabaja (Indonesië). Ter nagedachtenis aan diegenen die bij deze gevechten omkwamen, werd reeds in 1954 het Karel Doormanmonument onthuld. Tijdens deze plechtigheid in Soerabaja draagt de vice-admiraal J.W. Kelder, Commandant der Zeestrijdkrachten, één van de scheepsbellen van de kruiser Hr.Ms. 'Java' over aan de heer N.W.G. Buis, president van de Oorlogsgravenstichting.

Bron: persbericht Mindef 09-02-2006

 

2004

De kustwachtcutter 'Panter' (P 811) van de Kustwacht voor de Nederlandse Antillen en Aruba raakt beschadigd tijdens een poging een Venezolaanse trawler te enteren. De vissersboot bevindt zich op dat moment, samen met een andere Venezolaanse visser, in de Exclusieve Visserij Zone van Aruba en was daarmee in overtreding. Bij een poging het schip tot stilstand te brengen en aan boord te gaan, werkt de Venezolaanse schip zodanig tegen, dat de cutter averij oploopt. De vissersboot vluchtte vervolgens weg naar de territoriale wateren van Venezuela, waardoor de Panter geen verdere actie meer kan ondernemen. De cutter keert daarop terug naar de thuishaven te Aruba.

Bron: persbericht Mindef 06-03-2004

 

2003

De Lynx-boordhelikopter van het fregat Hr.Ms. 'Van Nes' assisteert bij een Search and Rescue (SAR) in de Straat van Hormuz. Het motorschip 'Al Wafi' maakte melding van 'man over boord', waarna de zoekactie werd opgestart. De overleden drenkeling kan late wordenr teruggevonden. Dezelfde dag voert de 'Van Nes' ook nog twee boardings uit op een koopvaarder en een dhow-zeilschip. De schepen kunnen na inspectie weer worden vrijgegeven. In totaal zullen door de 'Van Nes' 73 boardings worden uitgevoerd in de strijd tegen het internationale terrorisme.

Bron: persbericht KM 10-03-2003

 

2002

Het VOC-schip 'Duyfken' heeft de wind tegen: Na een reeks van tegenslagen (o.a. tegenwind en mede als gevolg daarvan een tekort aan vers voedsel aan boord), lijkt het nu toch goed te komen met de reis van de replica van het VOC-schip 'Duyfken'. Naar alle waarschijnlijkheid komt het schip donderdag 7 maart 2002 op de Azoren aan. De 'Duyfken' vertrok met zestien bemanningsleden in mei 2001 vanuit Australië naar Nederland. Naar verwachting hoopt het schip op 28 april 2002 in Nederland aan te komen en een prominente rol te spelen in het kader van het 400-jarig VOC-jubileum.

Bron: persbericht ANP 06-03-2002.

 

2002

Aan boord van de hektrawler 'Friesland' (SCH 21) (1986) van rederij Jaczon uit Scheveningen breekt tijdens een reguliere opknapbeurt in het droogdok bij Havenbedrijf Vlaardingen Oost een grote brand uit in de stuurhut, slaap- en verblijfsvertrekken. Wegens de hierbij optredende mogelijke gevaarlijke rookontwikkeling gaan in Schiedam-West de alarmsirenes aan. De inwoners worden daarbij dringend geadviseerd om binnenshuis te blijven en ramen en deuren gesloten te houden. In de daarop volgende nacht laaien de vlammen weer op. Het schip is der mate beschadigd dat het als verloren beschouwd moet worden.

Bron: www.radio-rijnmond.nl

 

2002

Het Nederlandse vrachtschip ms. 'Edisongracht' van Spliethoff Bevrachtingskantoor BV uit Amsterdam, op weg van Geraldton (Australië) naar Japan, komt op de Oost-Chinese Zee ongeveer 100 mijl zuidwest van Nagasaki, tijdens slecht weer in aanvaring met het Koreaanse vissersschip 'Pyung Jin'. Drie vissers verdrinken.

Bron: 'Staatscourant' 16-07-2003

 

2000

Fairwind 2000: Vertrek vanuit Den Helder van het Belgisch/Nederlands eskader, bestaande uit de fregatten Hr.Ms. 'De Ruyter' en 'Van Nes', het Belgisch fregat BNS 'Wandelaar' en het bevoorradingsschip Hr.Ms. 'Amsterdam', voor een reis naar het Verre Oosten en Zuid-Afrika. De reis staat vooral in het teken van de 400-jarige betrekkingen met Japan en de promotie van de Nederlandse handel en industrie.

Bron: 'Jaarboek van de Marine' (2000)

 

1987

Ramp met de veerboot 'Herald of Free Enterprise' bij Zeebrugge. Amper vertrokken op weg naar Engeland kapseist het schip met zeshonderd passagiers aan boord. De boegdeur staat nog open als het schip de haven verlaat, waarbij het grote hoeveelheden water schept, vervolgens kantelt en op een zandbank terecht komt. Vanuit Cadzand wordt hulp o.a. door de reddingboot 'Tuimelaar' verleend en vanuit Breskens door de 'Javazee'. Beide reddingboten kunnen zo'n negentig drenkelingen redden van een in het ijskoude water gewisse dood. Van vierendertig andere passagiers wordt het stoffelijk overschot geborgen. Hiernaast wordt de mijnenjager Hr.Ms. 'Middelburg' met een 15-tal duikers van de Mijnendienst ingezet. Na afloop van deze ramp zullen 135 bij deze scheepsramp betrokken reddingswerkers door koningin Elisabeth op Buckingham Palace worden gehuldigd.

Bron: 'BN/De Stem' 12-03-2002

 

1968

De mrb 'Gebroeders Luden' van de KNZHRM (station Lauwersoog) assisteert het brandende Duitse vrachtschip ms. 'Bavaria' ten noorden van Schiermonnikoog onder de meest moeilijke omstandigheden (nnw storm). Het schip strandt vervolgens ook nog op de Lauwersgronden. Tijdens de nachtelijke tocht wordt de reddingboot door een grondzee 90 graden ondersteboven geslagen. Tenslotte weet de 'Gebroeders Luden' de 21 koppige bemanning te redden. Schipper Siep Zeeman wordt later door de reddingmij. onderscheiden met de grote zilveren draagmedaille; de drie andere bemanningsleden krijgen de kleine zilveren draagmedaille van de KNZHRM.

Bron: Cees van der Meulen: 'Met het oog op zee' (1989)

 

1948

Oprichting van de Inter-Governmental Maritime Consultative Organization (IMCO) van de Verenigde Naties. In 1982 zal de naam worden veranderd in International Maritime Organization (IMO). De IMO houdt zich bezig met de veiligheid op zee en de bestrijding van de verontreiniging van de zee door o.a. de zeescheepvaart.

Bron: www.imo.org

 

1945

Bij de voorbereidingen bij Rotterdam van een aanval van de Duitse Kriegsmarine op geallieerde schepen in de Scheldemonding met 'Biber' dwergonderzeeboten worden door een ongeluk met een torpedo 14 eenmansonderzeeboten vernield en 9 beschadigd. Toch kunnen nog elf 'Bibers' worden ingezet, waarvan er uiteindelijk geen enkele meer zal terugkeren.

Bron: http://www.wlb-stuttgart.de/seekrieg/45-03.htm

 

1944

Op de Toeal (Kei-eilanden) wordt een nachtaanval uitgevoerd door negen Mitchell bommenwerpers. Van verschillende hoogten wordt het doelgebied gebombardeerd. Er is bijna geen luchtafweer, maar wel worden er drie tot vijf Japanse nachtjagers waargenomen. Van deze opdracht komt één toestel niet terug: de N5-'179'. De bemanning bestond uit sergeant-vlieger E. Soeterik van de MLD, drie leden van de ML-KNIL en twee vliegtuigschutters van de RAAF (Australische luchtmacht).

Bron: L. de Jong, Gesch. der Nederl. in WOII.

 

1944

In de nacht van 6 op 7 maart verrichten Britse MTB's van het MTB-Flottille een aanval op de Duitse konvooi-routes voor de Nederlandse kust. Daarmee komen ze in gevecht met Duitse Schnellboten en slagen er in de Vorpostenboot 'V 1304' ('Eisenach') bij Hoek van Holland tot zinken te brengen. Twee andere Duitse schepen worden daarbij beschadigd.

Bron: http://www.wlb-stuttgart.de/seekrieg/44-02.htm

 

1942

Vertrek vanuit Soerabaja van de mijnenvegers Hr.Ms. 'Jan van Amstel' en 'Eland Dubois' om uit te wijken naar Australië. De 'Eland Dubois' wordt echter op 8 maart voor het eiland Gili Radja, door de eigen bemanning, in verband met problemen in de machinekamer, tot zinken gebracht. Nog diezelfde dag wordt de 'Jan van Amstel' door de Japanse torpedobootjager 'Arashio' onderschept en met een korte beschieting tot zinken gebracht. Bij deze aanval komen 21 marinemannen om het leven. De mijnenveger Hr.Ms. 'Pieter de Bitter' werd eerder in de haven van Soerabaja tot zinken gebracht.

Bron: G. van Burgeler: 'De geschiedenis van acht mijnenvegers' in: 'DBW' jrg. 53 nr. 4 (1998)

 

1942

Het torpedowerkschip en voormalig flottieljevaartuig Hr.Ms. 'Serdang' wordt door de eigen bemanning samen met de bijbehorende torpedovolgboten in de haven van Soerabaja tot zinken gebracht.

Bron: P. Vermeulen: 'Schepen van de Koninklijke Marine en die der GM' (1962)

 

1942

Vanuit Tjilatjap krijgen de nog overgebleven MLD-bemanningsleden opdracht om met de nog uit de strijd tegen de Japanners resterende Catalina-vliegboten naar Broom in Australië uit te wijken.

Bron: 'De roemruchte historie van de vliegtuigsquadrons 320 en 321' in: 'Van Boord' jrg. 8 nr. 28 (2005)

 

1942

Het vracht/passagiersschip ss. 'Astrea' (1921) van de KNSM, op weg van Trinidad naar New York, onder kapitein W. v.d. Heuvel, wordt op de Atlantische Oceaan (op positie 29.12° N / 64.29° W) door de Italiaanse onderzeeboot 'Enrico Tazzoli' met geschutsvuur tot zinken gebracht. Alle opvarenden kunnen hierbij worden gered.

Bron: K.W.L. Bezemer: 'De Nederlandse koopvaardij in de Tweede Wereldoorlog' (1981)

 

1942

De tanker ss. 'Poseidon' (1914) van de Nederlandsch-Indische Tankstoomboot Maatschappij wordt liggende in de haven van Tjilatjap door de eigen bemanning in brand gestoken. Op 8 augustus 1943 zal de tanker door de Japanners worden gelicht en als 'Hosei Maru' in dienst worden gesteld. In 1945 zal het schip worden getorpedeerd door de onderzeeboot Hr.Ms. 'O 19'. De 'O 19' zal echter zelf op 8 juli 1945 verloren gaan doordat ze als gevolg van een navigatiefout op het Ladd rif loopt. Twee dagen later zal de onderzeeboot door de eigen bemanning worden vernield omdat ze niet meer vlot gebracht kan worden.

Bron: L.L. von Münching: 'De Nederlandse koopvaardij in WO II' (1978)

 

1942

De mijnenlegger Hr.Ms. 'Abraham Crijnssen', onder commando van de ltz 1 A. van Mierts verlaat nog diezelfde avond de marinebasis Soerabaja, met het doel om naar Australië uit te wijken. Na een geslaagde ontsnappingstocht, volledig als langzaam drijvend met takkenbossen gecamoufleerd eiland weet de 'Abraham Crijnssen' op 15 maart 1942 de Australische haven Geraldton te bereiken.

Bron: J.R. Maas: 'De ondergang van Hr. Ms. 'Pieter de Bitter' in: 'DBW' jrg. 57 nr. 4 (2002)

 

1941

Het vrachtschip ms. 'Almkerk' (1934) van de Vereenigde Nederlandsche Scheepvaart Maatschappij (VNS) en het ss. 'Tapanoeli' (1925) van de Rotterdamsche Lloyd , varende in konvooi SL 68 van Kaapstad naar Avonmouth, worden beiden op de Atlantische Oceaan op 180 mijl ten zuiden van Kaap Verde (kust van Guinee) door de Duitse onderzeeboot 'U 106' getorpedeerd. De bemanningen kunnen hierbij worden gered. De 'U 106' verliet Lorient (Frankrijk) op 26 februari 1941 onder commando van Jürgen Oesten en zal na 16 weken oorlogspatrouilles daar weer terugkeren op 17 juni 1941. Daarbij zullen in totaal tien schepen tot zinken gebracht worden gebracht, waarvan vier uit konvooi SL 68. Door de 'U 106' zal op 20 maart 1941 ook de 'Meerkerk' (1916) van de VNS worden beschadigd.

Bron: L.L. von Münching: 'Een beeld uit lang vervlogen dagen' in: 'DBW' jrg. 55 nr. 4 (2000)

 

1940

Herindienststelling na de benodigde reparaties op de Rijkswerf in Den Helder van de op 1 oktober 1939 ernstig beschadigde mijnenlegger 'Jan van Gelder'. Het schip was op die datum in aanvaring gekomen met een mijn in het Boomkensdiep, waarbij zes bemanningsleden om het leven waren gekomen.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1940

Ongeval met de onderzeeboot Hr.Ms.'O II' in de haven van Den Helder. Een divisie onderzeeboten, bestaande uit de 'O 9', 'O 10' en 'O II' verlaat de haven, op hetzelfde moment dat de gemilitariseerde sleepboot 'BV 3' de haven binnen vaart. Door onduidelijke orders aan boord van de sleepboot ramt deze de 'O II' aan bakboordzijde. Drie opvarenden komen hierbij om het leven. Doordat slechts een compartiment volloopt kan de boot geborgen worden en naar de Rijkswerf Willemsoord worden gesleept. Tijdens de Duitse bezetting valt de 'O II' in handen van de Duitsers en zal in 1944 als blokschip tot zinken worden gebracht.

Bron: H. de Bles e.a: 'Vloot vereeuwigd, honderd jaar Koninklijke Marine in foto' (2002)

 

1937

Vertrek van de kruiser Hr.Ms. 'Java' vanuit Tandjong Priok (Batavia) via Colombo, Aden, Port Said en Oran naar Nederland. Al vlak na het vertrek krijgt de 'Java' van de minister van Defensie mr. dr. L.N. Decker opdracht om zich met spoed naar Gibraltar te begeven, teneinde aldaar in de Spaanse wateren van 1 april tot 5 mei konvooidiensten te verrichten in verband met de reeds uitgebroken Spaanse Burgeroorlog.

Bron: J. Anten e.a: 'Hr.Ms. kruisers Java en Sumatra' (2001)

 

1909

Tewaterlating van het passagiersschip ss. 'Frisia' van de Koninklijke Hollandsche Lloyd (KHL) op de werf van de Koninklijke Maatschappij 'De Schelde' te Vissingen. Het is het tweede en het zusterschip van de in februari 1909 opgeleverde 'Hollandia'. Ook dit pasagiersschip is bestemd voor de dienst op Zuid Amerika.

Bron: K. de Haas: '90 jaar geleden: de KHL' in: 'DBW' jrg. 53 nr. 6 (1998)

 

1906

HM koningin Wilhelmina en ZKH prins Hendrik brengen een bezoek aan een viertal scheepswerven te Kinderdijk. Een daarvan is de werf van J. en K. Smit, waar op dat moment de grote zeesleper 'Zwarte Zee' in aanbouw is. Het koninklijk paar liet na hun bezoek een bedrag van fl. 200 achter voor de werknemers.

Bron: J.E. Korteweg: 'Hollands Glorie? de Nederlandse Zeesleepvaart als nationaal symbool' (2000)

 

1883

Een zeer zware noordwesterstorm met orkaankracht in de nacht van 5 op 6 maart eist het leven van in totaal 121 vissers. 80 weduwen en 200 minderjarige kinderen blijven achter. In het Friese vissersplaatsje Paesens en Moddergat vergaan 17 van de 22 uitgevaren vissersaken. Ook in Zoutkamp vergaan drie schepen met in totaal 9 man; Urk verliest acht schepen met 26 opvarenden. Zeven Urkers vergaan in het Goerese Gat, wanneer zij proberen om achter de loodskotter veilig naar binnen te lopen.

Bron: M. Hendriks: 'De storm' in: 'DBW' jrg. 52 nr. 11 (1997)

 

1879

Het schroefstoomschip 3de klasse Zr.Ms. 'Borneo' pikt drie sloepen op van het Britse ss. 'Sandhurst', dat ten zuiden de Maladiven in brand is geraakt en gezonken.

Bron: P. Vermeulen: 'Schepen van de Koninklijke Marine en die der GM' (1962)

 

1837

De roeireddingboot van station Zandvoort (NZHRM) redt negen opvarenden van het schip 'Grev. Herman Wedel Jarsberg'.

Bron: gedenkboek der Noord- en Zuid-Hollandsche Redding-Maatschappij '1824-1924, 100 jaren reddingwerk'

 

1634

Vertrek van de WIC-expeditie onder de WIC- Admiraal Lichthart met een vloot bestaande uit 20 schepen en 1.500 man naar Kaap St. Augustijn (Brazilië). Hij zal later Portal veroveren, inclusief 15 kleine schepen.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

1615

Het VOC-schip 'Geünieerde Provinciën' (1605) van de Kamer Amsterdam loopt tijdens de derde thuisreis naar Patria tijdens een orkaan op een rif bij Mauritius en vergaat. 30 bemanningsleden komen hierbij om het leven. Ook het VOC-schip 'Gelderland' (1607) loopt tijdens de orkaan aan de grond en gaat verloren.

Bron: www.vocsite.nl/schepen/detail.html