maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 22 november

 

2006

Een Search and Rescue (SAR)-helikopter van de Kustwacht maakt een gecontroleerde noodlanding gemaakt in de Noordzee, 25 kilometer ten noordwesten van Den Helder. Het toestel was onderweg naar het vasteland om de bemanning van een boorplatform te evacueren na een volledige stroomuitval aldaar. Op het noodsignaal van de SAR-helikopter slaat het kustwachtcentrum in Den Helder alarm en zet twee Lynx-helikopters van de Koninklijke Marine, drie reddingsboten van de KNRM en een helikopter van de Koninklijke Luchtmacht in. De kustwachtvaartuigen 'Waker' en 'Arca', die op dat moment in de buurt voeren, werden ook direct naar het gebied gedirigeerd. Door deze combinatie van boten en helikopters kunnen alle zeventien inzittenden anderhalf uur na het neerstorten van de helikopter levend uit zee worden opgepikt.

Bron: www.mindef.nl

 

2005

Binnen een week tijd leggen werknemers van Smit Havendiensten in Rotterdam en de bergers van Smit Salvage voor 24 tot 48 uur het werk neer. Onder hen zijn bijvoorbeeld de bergers die in de Golf van Mexico werkzaam zijn bij het herstel na de orkaan 'Katrina'. Voor de verschillende bedrijfstakken gelden diverse CAO's. DE vakbond FNV Bondgenoten probeert door het houden van werkonderbrekingen / stakingen kracht bij te zetten in de onderhandelingen over de CAO's. De gesprekken liepen volgens FNV Bondgenoten stuk op de looneisen.

Bron: www.fnvbondgenoten.nl

 

2004

Nederland zal samen met Duitsland, Groot-Brittannië en Finland deelnemen aan twee z.g. battlegroups. Deze gevechtsgroepen hebben de opdracht om binnen vijf tot tien dagen volledig inzetbaar te zijn bij uitgebroken brandhaarden over de gehele wereld. Dit streven past ook in de Europese defensiesamenwerking. Met Groot-Brittannië zal Nederland met 750 man deelnemen aan een speciale battlegroup bestaande uit mariniers. Daarnaast zal een tweede battlegroup worden geformeerd, bestaande uit eenheden afkomstig uit Duitsland, Finland en Nederland.

Bron: persbericht Mindef 22-11-2004

 

2001

Het nieuwe baggerconcern Ballast Ham Dredging heeft zijn eerste order binnen. Het gaat om een bedrag van 30 miljoen euro in verband met de aanleg van een havengebied in Qatar. Ballast Ham Dredging bestaat officieel sinds ruim een week. In mei 2001 bereikten de twee bedrijven Ballast Nedam en HBG reeds een akkoord over het samenvoegen van hun baggeractiviteiten. Een lange juridische procedure tegen de plannen, aangespannen door de aandeelhouders, gooide echter roet in het eten. De aandeelhouders zagen daarentegen meer geld en toekomst in de opsplitsing van HBG in een bouw- en een te verkopen baggerpoot. Door de Ondernemingskamer werden enkele weken geleden de directies van beide bedrijven reeds in het gelijk gesteld.

Bron: rtv west 22-11-2001

 

1989

De motorsleepboot 'Rilland' (1953) van W. Muller Zeesleepdienst BV uit Terneuzen vergaat in de Golf van Biskaje op positie 47.04° N / 06.11° W.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1971

Door de kapitein van de 'Mebo II' (ex- 'Suilvretta'), het radio-zendschip van Radio Northsea International, wordt een noodsignaal uitgezonden, dat het zendschip van zijn anker is geslagen. Deejay Leo van der Goot van Radio Noordzee maakt al in zijn programma melding van de problemen: 'Dit is het radiozendschip de MEBO II, het radiozendschip de MEBO II ... Naar de vermoedens van onze kapitein en onze bemanning zijn wij van onze ankers geslagen..' Na deze oproep wordt de reddingboot 'Bernhard van Leer' (KNZHRM station Scheveningen) en een Lockheed-Neptune patrouillevliegtuig van de Marine Luchtvaartdienst ingezet. In de loop van de middag lukt het de sleepboot 'Smitsbank' een tros over te brengen naar het zendschip, direkt waarna het schip op sleeptouw kan worden genomen en naar internationale wateren wordt gesleept. Om half vijf in de middag kunnen de radio- uitzendingen weer worden hervat.

Bron: www.icce.rug.nl

 

1962

Na de bestuursoverdracht van Nederlands Nieuw-Guinea aan de Verenigde Naties op 1 oktober 1962 wordt de marinekazerne Biak, als laatste marine-instelling in dit voormalige Nederlandse gebied, uit dienst gesteld. Met het neerhalen van de Nederlandse vlag op de Marinekazerne Biak komt dan ook een definitief einde aan de Nederlandse militaire aanwezigheid in Nieuw-Guinea. Een dag later vertrekken de laatste militairen per vliegtuig naar Nederland.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1951

De reddingboot 'Brandaris' van de KNZHRM (station Terschelling) weet, onder schipper Klaas Tot, 22 opvarenden van de Duitse trawler 'Steinbutt' te halen. Tijdens deze actie zinkt de 'Steinbutt' en gaat daarbij verloren, ondanks assistentie van de reeds te hulp geschoten sleepboot 'Holland' (IV) van de rederij Doeksen.

Bron: D. Overduin: 'De laatste grote redding van Klaas Tot' in: 'DBW' jrg. 53 nr. 12 (1998)

 

1951

Officiele opening van het nieuwe radio-ontvangstation van Scheveningen Radio, door de minister van Verkeer en Waterstaat, Wemmers, op het tweede Sluiseiland te IJmuiden. De eigenlijke ingebruikneming en overdracht aan de radiodienst van de PTT zal eerst op 14 oktober 1953 plaats vinden.

Bron: 'De Zee' (1954)

 

1948

De coaster ms.'Alk' (1933) van H. Oorburg uit Groningen, op weg van Amsterdam naar Helsinki, zinkt na een aanvaring met het Zweedse ss. 'Lisa', voor anker liggende ten zuiden van Jungfrun (Kalmersund) en eveneens zinkt. Beide bemanningen worden gered.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1942

Van de drie Lockheed Hudsons bommenwerpers van Squadron 320 van de Marine Luchtvaartdienst (MLD) (VSQ 320), afkomstig van de basis Bircham Newton, die op de vooravond van 22 november 1942 met tussenpozen van één uur waren gestart voor een 'Nomad Patrol' langs de Nederlandse kust, keert de EW 903 'E', die als laatste was vertrokken, niet meer terug. Van de bemanning wordt in het geheel niets meer vernomen.

Bron: L. de Jong, Gesch. der Nederl. in WOII.

 

1941

Door de onderzeeboot Hr.Ms. 'O 21', onder commando van de luitenant-ter-zee der eerste klasse J.F. van Dulm wordt in de Middellandse Zee een Italiaanse schoener (500 brt) met granaatvuur van het eigen boordkanon tot zinken gebracht.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1940

Van de onderzeeboot Hr.Ms. 'O 22' onder commando van de luitenant-ter-zee der eerste klasse J.W. Ort wordt in het geheel niets meer vernomen en als vermist beschouwd. De 'O 22' was voor het laatst op 5 november 1940 voor zijn vijfde oorlogspatrouille uitgevaren. Eerst vijftig jaar later zal na onderzoek blijken, dat de 'O 22' waarschijnlijk als gevolg van een drijvende Duitse zeemijn in het Skagerrak ten onder moet zijn gegaan.

Bron: C. Mark: 'De geschiedenis van de Torpedo- en de Onderzeedienst' in: 'Vast Werken' (2003)

 

1936

Het nieuwe vrachtschip ss. 'Schelde' (1936) van C. Joose uit Vlissingen, nog datzelfde jaar gebouwd bij Scheepswerf J. Koster Hzn. te Groningen, stoot op weg van Porsgrun naar Jersey op het Paternoster Rif bij het eiland Jersey en zinkt op positie 49.18° N / 02.12° W. De bemanning wordt gered.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1922

Officiele opening van het nieuwe Scheepvaartmuseum van de Vereeniging Nederlandsch Historisch Scheepvaart Museum door HM koningin Wilhelmina, in aanwezigheid van prins Hendrik als beschermheer van de Vereeniging. De openingsplechtigheid vindt plaats in het Concertgebouw, waarbij de voorzitter van de Vereeniging, P. den Tex, een openingsrede houdt. Het museum is gevestigd in drie villa's gelegen op de hoek van de Cornelis Schuytstraat en de Lairessestraat. Gedurende de periode vanaf de opening van het museum t/m 31 dec. 1922 zullen 6.728 bezoekers worden geregistreerd.

Bron: 'jaarverslag VNHSM' (1922)

 

1917

Het vrachtschip ss.'Mercedes' (1917) van de firma Van der Erb en Dresselhuys, op weg van Rotterdam naar Stockholm, loopt op de Oostzee op een zeemijn en zinkt. Drie bemanningsleden komen om het leven. Op dezelfde dag loopt ook het ss. 'Johanna' van Jos de Poorter, op thuisreis van Hernösand naar Rotterdam, op een mijn. De 'Johanna' kan met zware schade Frederikshaven worden binnengebracht. Twee bemanningsleden komen bij deze mijnexplosie eveneens om het leven.

Bron: 'De Zee' (1918)

 

1900

Aankomst in Marseille van het pantserdekschip Hr.Ms.'Gelderland', met aan boord de president van de Republiek van Transvaal, Paul Kruger, die in opdracht van de Nederlandse regering in verband met de reeds uitgebroken Boeren Oorlog als evacué vanuit het Portugese Lorenço Marques was opgehaald. Hierna vertrekt Paul Kruger per trein naar Nederland, waar hij op 7 december zal aankomen. Onder bevel van de kapitein-ter-zee J.H.L.J. baron Sweerts de Landas Wyborgh wordt door de 'Gelderland', na een onderbreking van twee maanden, de reis naar Nederlands-Indië weer hervat ter aflossing van het pantserdekschip Hr.Ms. 'Holland'.

Bron: K. de Haas: 'Hr.Ms. pantserdekschip 'Gelderland' en Paul Kruger' in: 'DBW'. jrg. 55 nr. 9 (2000)

 

1898

Het Duitse vrachtschip ss.'Montenegro', op weg van New Orleans naar Bremen met een lading katoen, strandt tijdens een zware storm bij de Noorderhaaks. De branding slaat daarbij over het schip. De roeireddingboot van station Nieuwe Diep (NZHRM), op sleeptouw genomen door de stoomsleepboot 'Hercules', loopt daarbij zware schade op. De reddingboot is tijdens deze reddingsactie in totaal twaalf uur onafgebroken op zee. De 'Montenegro' kan later door vier sleepboten worden losgetrokken en de reis naar Bremen weer vervolgen.

Bron: J.T. Bremer: 'Roeiredders aan het Marsdiep' (1999)

 

1894

Nederlandse koloniale troepen richten op 22 en 23 november massaslachtingen aan bij het herstel - en het onderwerpen van het Nederlandse gezag op Lombok.

Bron: W.J. Cohen Stuart: 'De Nederlandsche Zeemacht van 1889-1915' (1937)

 

1813

Bewapende matrozen weten, in opdracht van het nieuwe Algemeen Bestuur der Verenigde Nederlanden, zich meester te maken van de kanonneerboten 'nr. 133' en 'nr. 131' op de marinewerf te Rotterdam. De luitenant-ter-zee F.H. van Ampt is als commandant van de kanonneerboot 'nr. 133' de eerste die, direkt voorafgaande aan de totstandkoming van het nieuwe Koninkrijk der Verenigde Nederlanden, weer een oorlogsschip onder Nederlandse vlag weet te laten varen. Hij zal later voor deze daad worden onderscheiden met de (Koninklijk Besluit van 11 november 1817) ingestelde 'Erepenning van de Revolutie van november 1813'. Van Ampt behoort daarnaast tot de eerste militairen, die in juli 1815 zullen worden onderscheiden met de dan nog maar net ingestelde Militaire Willemsorde.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1792

Naar aanleiding van de toenemende spanningen tussen de Republiek en Frankrijk verschijnt plotseling en zonder enige voorafgaande aankondiging de Franse kanonneerbrik 'St. Lucie' op de rede van Vlissingen, gevolgd door een Frans fregat, enige kanonneersloepen en gewapende vissersschepen vanuit Duinkerken. De commandant van dit kleine Franse smaldeel eist vrije doorvaart over de Schelde, met het doel om vanaf de zeezijde behulpzaam te kunnen zijn met de Franse belegering van de stad Antwerpen. Een en ander betekent voor de Republiek een grove schending van de Afsluiting van de Schelde, zoals reeds in 1648 was vastgelegd in het Verdrag van Munster.

Bron: C.J. ten Bokkel Huining: 'C.J. Wolterbeek (1766 - 1845) van adelborst tot admiraal' (2004)

 

1682

Door het Nederlandse schip 'Cornelia' worden te Algiers 178 vrijgemaakte christenslaven aan boord genomen, waarvoor 62.351 realen moest worden betaald.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)