maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 21 oktober

 

2005

In het kader van de hulpverlening aan de door een op 8 oktober 2005 zware aardbeving getroffen bevolking van Pakistan stuurt Nederland een mobiel veldhospitaal, op verzoek van de Pakistaanse autoriteiten aan de NAVO-lidstaten. Het zogenoemde Field Dressing Station (FDS) zal daar gedurende een periode van drie maanden operationeel blijven. Eerst op 10 januari 2006 zal het hospitaal weer sluiten. Het veldhospitaal is afkomstig van het mariniersbataljon, dat sinds begin augustus in Afghanistan verblijft om steun te leveren aan de ISAF-missie tijdens de verkiezingsperiode in Afghanistan. De missie van het bataljon eindigt op 26 oktober a.s. Daarna zal het veldhospitaal zo snel mogelijk worden overgevlogen naar Pakistan.

Bron: www.marine.nl

 

2005

Het binnenvaartschip ms. 'Stitch Hopper' (2002), type NeoKemp, uit Zwijndrecht, geladen werd met 32 containers, zinkt in het zeekanaal Brussel-Schelde bij de inlandcontainerterminal TCT Belgium (Willebroek). De schipper, zijn echtgenote en de drie honden kunnen nog op tijd het schip verlaten. Twee dagen later kan het schip worden gelicht en het kanaal weer worden vrijgegeven voor de scheepvaart.

Bron: 'Gazet van Antwerpen' 23-10-2005

 

2003

Vlootbezoek (t/m 27 oktober) van de onderzeeboten Hr.Ms. 'Dolfijn', Hr.Ms. 'Bruinvis' en het torpedowerkschip Hr.Ms. 'Mercuur' aan Barcelona. De 'Mercuur vertrekt al op 26 oktober. De schepen zullen hierna weer naar Den Helder terugkeren.

Bron: persbericht KM 21-10-2003

 

1998

De gaffeltopzeilschoener 'Eendracht' van de Stichting 'Het Zeilend Zeeschip' raakt bij het verlaten van de haven van New haven (Zuid Engeland), direct nadat de loods van boord was gegaan, aan de grond (wind ZW Bf. 7 - 8) en wordt door de zware zeegang steeds hoger aldaar op het strand gezet. De 33 opvarenden kunnen snel in veiligheid worden gebracht. Na enkele bergingspogingen kan de 'Eendracht' uiteindelijk vlot worden gebracht en voor een eerste inspectie naar Dover worden gesleept.

Bron: G. v. Burgeler: 'De 'Eendracht' gestrand en vlot gebracht' in: 'DBW' jrg. 53 nr. 12 (1998)

 

1972

Tewaterlating van het betonningsvaartuig 'Breeveertien' van het Loodswezen. De 'Breeveertien' krijgt tot taak het verzorgen van de betonning, bebakening en verlichting op het Nederlands deel van het continentale plat. Het schip is daartoe uitgerust met de meest moderne electronische navigatie-apparatuur, waaronder een wrakkensonar.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1961

Het prototype van de Brequet 1150 Atlantic maritiem patrouillevliegtuig voor de NAVO-landen maakt in Toulouse-Lagnac zijn eerste succesvolle vlucht. Het is het eerste vliegtuig ter wereld dat in internationaal (NAVO) verband werd ontwikkeld, nl. door de Franse fabriek Brequet, die de ontwerper is, in nauwe samenwerking met Fokker, Sud-Aviation in Frankrijk, de Belgische Abap en de Duitse bedrijven Dornier en Siebel. Door de Fokker vliegtuigfabrieken zullen de middenstukken met de brandstoftanks en de motorgondels van de Atlantic worden geproduceerd. Het nieuwe maritieme patrouillevliegtuig zal eerst in 1969 bij Marine Luchtvaartdienst in dienst worden gesteld.

Bron: 'Jaarboek van de Marine' (1969)

 

1936

De naam van het reeds op 1 juli 1933 uit dienst gestelde pantserschip 'De Zeven Provinciƫn' wordt, na de muiterij aan boord in februari 1933 en als gevolg hiervan de 'zwarte bladzijde' voor de Koninklijke Marine, gewijzigd in Hr.Ms. 'Soerabaja'. In maart 1937 zal het schip, eenmaal verbouwd tot opleidingsschip, weer in dienst worden gesteld.

Bron: H. de Bles e.a: 'Vloot vereeuwigd, honderd jaar Koninklijke Marine in foto' (2002)

 

1929

Edison Lichtweek in Amsterdam (t/m 26 oktober 1929): op het IJ wordt door een oorlogsschip een demonstratie gehouden met zoeklichten. Gedurende deze gehele week zijn verder belangrijke plaatsen in de stad verlicht, w.o. het Paleis op de Dam, de Dam (met Edisonmonument) en de Bijenkorf, de Magere brug, het Rembrandtsplein, de Montelbaanstoren, het Scheepvaarthuis en de Reguliersbreestraat.

Bron: http://gemeentearchief.amsterdam.nl

 

1915

De stoomtrawler 'Neeltje Catharine' (IJM 170) van NV 'De Verwachting' uit IJmuiden, op 21 december vertokken vanuit IJmuiden, wordt sindsdien vermist. Vermoedelijk is het schip met man en muis vergaan nadat het op een zeemijn moet zijn gelopen.

Bron: 'De Zee' (1915)

 

1903

De Duitse 4-mast bark 'Mneme' strandt tijdens een zware storm in de monding van de Nieuwe Waterweg. De stoomreddingboot 'President van Heel' van de ZHRMS (station Hoek van Holland) weet de 27 opvarenden, waaronder de loods, van boord te halen. Op hetzelfde moment strandt bij de Nol (nabij Brielle) het raderstoomschip 'Voorne Putten II'. In twee tochten kunnen de 25 passagiers van dit schip van boord worden gehaald door de roeireddingboot van station Vlaardingen.

Bron: 'De Zee' (1904)

 

1856

Het fregatschip 'De Stad Tiel' (1838) van de Tielsche Reederij 'Op de Oost-Indiƫn', onderweg van Hongkong naar Batavia, onder kapitein W.B. Derks, raakt door een navigatiefout op de kust van Borneo aan de grond. Het schip moet hierna als verloren worden beschouwd. De gehele bemanning kan hierbij worden gered.

Bron: A.R. Kelder: 'De scheepsbel van 'De Stad Tiel' in Malakka-stad' in: 'DBW' jrg. 59 nr. 4 (2004)

 

1854

De gouverneur van Nagasaki wordt door de kapitein-luitenant-ter-zee G. Fabius, in het kader van zijn Japan-missie, ontvangen aan boord van de raderstoomboot Zr.Ms. 'Soembing', waarna een vaartocht wordt gemaakt.

Bron: A. Lemmers / G. Boven: catalogus 'Nederland en Japan', expositie Marinemuseum (2000)

 

1851

Oprichting van de Zaanlandsche Zeil- en Roei Vereeniging.

Bron: F. Jorissen e.a.: 'Het water op' (1990)

 

1845

De Pruisische brik 'Atalante', onderweg met een lading hout van Litouwen naar Faversham (Engeland), strandt tijdens een zware storm op de kust van Texel. De bemanning kan worden gered met een sloep van de strandvonderij.

Bron: A. Schol & K. Uitgeest: '...en om hen heen was alles branding' (1994)

 

1834

Oprichting van het classificatiebureau 'Lloyd's Register of British and Foreign Shipping' in het Savoye Hotel te Londen. Al sinds 1726 is er een Register, samengesteld uit 'Ships Lists' van scheepsassuradeuren, die samenkwamen in het koffiehuis van Edward Lloyd (sinds 1668). Het register was algemeen bekend als 'Assuradeuren-boek' of 'Green-book'. Het Lloyds Register of Shipping is een samensmelting van het 'Green-book' en het door de scheepseigenaren zelf gepubliceerde eigen register (het 'Red-book'). Met de oprichting van 'Lloyds' worden 13 surveyors aangesteld. Eerst in 1863 zal een Britse surveyor in Antwerpen worden aangesteld met assistenten in Rotterdam, Amsterdam en Veendam.

Bron: 'Schip & Werf' 02-11-1934

 

1819

Eerste expeditie naar Palembang: De op 22 augustus 1819 vanaf de rede van Batavia vertrokken expeditie naar Palembang, onder bevel van de schout-bij-nacht C.J. Wolterbeek, tegen de opstandige sultan aldaar, nadert 's nachts, via de rivier de Musi, met het fregat 'Wilhelmina' en enkele gaffelkanonneerboten, Palembang. Rond 01.00 uur gaan de schepen voor anker, waarna de beschieting begint. Deze heeft echter van Nederlandse zijde weinig effect. Het geschut van de sultan daarentegen heeft wel effect op de schepen en is geconcentreerd op het achterdek van de 'Wilhelmina'. Rond 04.00 uur is Wolterbeek genoodzaakt het gevecht te staken en teug te varen naar de vorige ankerplaats op de rivier. Met maar liefst 37 doden en 59 zwaargewonden wordt deze expeditie door het Indische gouvernement dan ook als volledig onderschat en mislukt beschouwd.

Bron: C.J. ten Bokkel Huinink: 'C.J. Wolterbeek (1766 - 1845) van adelborst tot admiraal' (2004)

 

1805

De Zeeslag bij Trafalgar: gevecht tussen de Britse - en Frans / Spaanse vloot op 70 mijl ten noordwesten van Gibraltar. Tijdens het gevecht sneuvelt de Britse admiraal Lord Viscount Horatio Nelson (geboren 1758) aan boord van zijn vlaggenschip HMS 'Victory'. Na deze zeeslag telt men aan Britse zijde 1.609 doden en gewonden, de Spanjaarden 1.022 doden en 1.383 gewonden. Aan Franse zijde bedraagt de schatting 3.000 doden en meer dan 1.100 gewonden. Er worden circa 8.000 Fransen en Spanjaarden gevangengenomen.

Bron: M. Accera & J. Meyer: 'Marine et Revolution' (1988)

 

1795

De brik (pakketboot) 'Maria Louisa' (1788), gebouwd voor de Kamer Amsterdam van de VOC op de VOC-werf te Amsterdam, wordt door de Engelsen bij Kaap de Goede Hoop genomen en vervolgens opgebracht naar de Kaap.

Bron: www.vocsite.nl/schepen/detail.html

 

1639

De Zeeslag bij Duins: De Spaans/Portugese Armada, bestaande uit 67 schepen met 1.700 kanonnen en 24.000 man, onder bevel van de admiraal Don Antonio d'Oquendo, in september 1639 nog ingesloten bij de rede van Duins door de vloot, onder de luitenant-admiraal Maerten Hapertszn. Tromp, raakt hierbij in gevecht met de Nederlandse vloot. Aan de vooravond van de finale afrekening tegen de Spaanse Armada heeft Tromp (aan boord van het vlaggenschip 'Aemilia') zijn omvangrijke vloot in zes smaldelen verdeeld, waaronder een eskader WIC-schepen, onder bevel van Cornelis Jol. Op 21 oktober, als Tromp's vloot is versterkt tot een totaal van 95 schepen en 11 branders, wordt door Tromp de aanval ingezet, waarbij grote verwarring ontstaat onder de Spaanse schepen in de benarde ruimte bij Duins. 17 Spaanse schepen worden daarbij door Nederlandse branders vernietigd, waaronder het vlaggenschip 'Santa Teresa'. Tijdens het gevecht wordt door de Zeeuwse admiraal Johan Evertsen dit grootste Spaanse galjoen voor zijn rekening genomen. Door zijn Zeeuwse eskader kunnen zeven grote Spaanse schepen en een fregat worden veroverd. In totaal worden meer dan 40 Spaanse schepen in de grond geschoten, verbrand of aan de grond gejaagd. 14 schepen kunnen als prijs naar de Republiek worden opgebracht. Na deze zeeslag verkrijgt Tromp voor fl. 25.000 aan buitgeld en Johan Evertsen voor fl. 12.000. Bij de Spanjaarden zal, na deze vernietigende nederlaag, het besef doordringen dat een verovering van de Noordelijke Nederlanden onmogelijk zou zijn.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1638

Overlijden van Willem Blaeu, drukker en uitgever van land- en zeekaarten in Amsterdam.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)