maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 22 december

 

2005

Door België worden de M-fregatten Hr.Ms. 'Van Amstel' en 'Van Nes' van de Koninklijke Marine gekocht, waarbij de officiele overeenkomst wordt afgesloten in het Legermuseum te Brussel. Beide schepen vervangen moeten de twee overgebleven Belgische fregatten, de 'Westdiep' en de 'Wielingen' gaan vervangen. De aanschaf van de twee fregatten past in het Belgische Stuurplan van Defensie dat een nauwere samenwerking met de Nederlandse marine voorstaat. De Nederlandse regering overweegt een aantal fregatten te vervangen door lichtere (patrouille)boten, die gebouwd zouden kunnen worden bij Schelde Marinebouw.

Bron: persbericht Mindef 21-12-2005

 

2004

De Ministerraad stemt in met een Nederlandse bijdrage aan de 'Strategic Response Force' van de NAVO (SRF). De bijdrage bestaat uit het ter beschikking stellen van een mariniersbataljon en geldt voor de duur van een jaar. Het bataljon, met een totale sterkte van circa 750 militairen, is beschikbaar voor de NAVO operaties in Afghanistan en op de Balkan. Begin augstus 2005 zal het mariniersbataljon (1NLDSRFBN of 1st Netherlands Strategic Response Force Battalion) voor het eerst naar Afghanistan worden gevlogen om de NAVO-troepenmacht ISAF te helpen bij het ordelijk verloop van de aldaar te houden parlements- en lokale verkiezingen op 18 september 2005. Hun uitvalsbasis is Mazar el Sharif in het noorden van Afghanistan.

Bron: persbericht Mindef 25-04-2005

 

2004

De staatssecretaris van Defensie, C. van der Knaap, brengt van 22 tot en met 25 december ter gelegenheid van de Kerstdagen een bezoek aan de 167 bemanningsleden aan boord van het M-fregat Hr.Ms. 'Tjerk Hiddes'. Het schip wordt ingezet in het kader van de operatie 'Enduring Freedom'. Daarnaast bezoekt van der Knaap ook de ongeveer 170 Nederlandse militairen van het Nederlandse Provisional Reconstruction Team (PRT) in Pol-e Khomri, Afghanistan.

Bron: persbericht Mindef 22-12-2004

 

2002

Terugkeer in de haven van Den Helder van het fregat Hr.Ms. 'Van Speijk'. De 'Van Speijk' vertrok op 25 augustus 2002 naar het Caraïbisch gebied om de plaats van Amerikaanse schepen in te nemen, die elders moesten worden ingezet. Het schip voerde ondermeer anti-drugsoperaties uit. Met de terugkeer van de 'Van Speijk' komt een einde aan de inzet van een extra fregat in het Caraïbisch Gebied. In Curaçao is nu alleen nog het zogenoemde stationsschip voor de Nederlandse Antillen en Aruba gestationeerd.

Bron: persbericht KM 22-12-2002

 

1999

Het actieschip 'Arctic Sunrise' (1975 ; ex- 'Polarbjorn') van Greenpeace Nederland wordt tijdens een protest tegen de illegale walvisjacht in de Antarctic geramd door de Japanse walvisvaarder 'Nisshin Maru' (eigendom van het Japanse Institute for Cetacean Research in the Southern Oceanen). Beide schepen lopen daarbij lichte schade op.

Bron: www.greenpeace.nl

 

1997

Aan boord van het vrachtschip ms. 'Paulina B' (1975, ex- 'Paulina Brinkman') van Paulina B Shipping Ltd te Limassol (in beheer van Brinkman Chartering BV in Groningen), op weg van Britton Ferry naar Oostende en varende in het Engels kanaal, vindt een explosie plaats in de lading kolen. Hierbij ontstaat zware schade aan de luiken en lekkage in de machinekamer. Nog dezelfde dag wordt het schip door de Franse sleepboot 'Abeille Languedoc' naar Le Havre gesleept.

Bron: www.koopvaardijschepen.info

 

1995

De Eerste Mortiercompagnie van het Korps Mariniers in Bosnië, onderdeel van UNPROFOR, wordt aldaar als onderdeel ondergebracht in de door de NAVO geleide operatie IFOR. De compagnie wordt onder bevel van een Britse divisie gesteld.

Bron: 'Jaarboek van de Marine' (1995)

 

1993

In de provincie Limburg worden inwoners geëvacueerd vanwege overstromingen door de rivier de Maas. In het Limburgse Itteren en Borgharen worden de bewoners geëvacueerd met behulp van een hovercraft. Ook de Search en Rescue Dienst van de Marine Luchtvaartdienst verleent met helicopters bijstand tijdens deze watersnood.

Bron: 'Jaarboek van de Marine' (1993)

 

1989

Doop van de hektrawler 'Zeeland' (SCH 123) van Jaczon Rederij en Haringhandel NV in Scheveningen door de minister van Verkeer & Waterstaat, mevrouw N. Smit-Kroes. De 'Zeeland' behoort tot de grootste Nederlandse vrieshektrawlers en werd gebouwd bij de YVC Ysselwerf in Capelle a/d IJssel. Het ontwerp is gebaseerd op de 'Cornelis Vrolijk Fzn' (SCH 171) van Cornelis Vrolijk's Visserij Maatschappij (Cornelis Vrolijk Holding BV) in IJmuiden die in 1988 eveneens bij de Ysselwerf werd gebouwd. De SCH 123 is het achttiende schip van Jaczon dat bij deze werf werd gebouwd.

Bron: 'De Zee' (1990)

 

1963

Aan boord van het Griekse cruiseschip 'Lakonia' (ex- 'Johan van Oldenbarnevelt' van de Stoomvaart Maatschappij 'Nederland'), varende in verband met een kerstcruise met 651 passagiers en 385 bemanningsleden, breekt nabij de Canarische eilanden brand uit in de kapsalon van het schip. Een zware explosie volgt, mogelijk veroorzaakt door exploderende bussen in de kapsalon, waarna een dikke zwarte rook zich verspreidt over het gehele schip. In de ontstane verwarring raken veel passagiers in paniek, waarbij circa 90 mensen om het leven komen en van 42 andere opvarenden het lot onbekend zal zijn. Vijf koopvaardijschepen nemen de rest van de opvarenden aan boord. Het schip zinkt al brandende op 29 december in de Atlantische Oceaan.

Bron: J. Verhoog (e.a.): 'Luctor et Emergo 125 jaar Koninklijke Schelde 1875 - 2000' (2001)

 

1954

Het Panamese koopvaardijschip 'Watingo' strandt tijdens slechte weersomstandigheden op het strand bij Bergen aan Zee.

Bron: 'De Zee' (1955)

 

1944

De Duitse Kriegsmarine doet pogingen om het scheepvaartverkeer richting Antwerpen te belemmeren. 18 'Biber' dwergonderzeeboten worden vanuit Poortershaven (K-Flottille 261) en vanuit Hellevoetsluis (K-Flottille 262) met mijnen en torpedo's ingezet op de Schelde . Vier 'Bibers' kunnen door Britse motortorpedoboten tot zinken worden gebracht, de anderen zullen op een andere manier verloren gaan. Alleen het vrachtschip 'Alan-a-Dale' (4.700 brt) wordt tot zinken gebracht. Tijdens de hierop volgende dagen worden 'Bibers'ingezet, echter zonder verder resultaat.

Bron: http://www.wlb-stuttgart.de/seekrieg/44-12.htm

 

1942

Het werfpersoneel van de scheepswerf 'De Merwede' te Hardinxveld weet de tewaterlating van de Duitse 3.000 tonner 'Der Delmenhorst' (in het kader van het Duitse Hansa Programm) zodanig te saboteren, dat het schip reeds na een meter muurvast komt te zitten.

Bron: A.J. Boes: 'Scheepswerf 'De Merwede' 1902 - 2002' in: 'DBW' nr. 7 (2003)

 

1942

De sleepboot 'Ika Goedkoop' van Reederij v/h Gebroeders Goedkoop wordt in het Noord-Hollands Kanaal met een sleep binnenvaartschepen beschoten door Britse jachtvliegtuigen, waarbij de machinist en de stoker van de sleepboot gewond raken.

Bron: fotoalbum Reederij v/h Gebroeders Goedkoop

 

1933

Aankomst van het Nederlandse contingent Saartroepen te Saarbrücken in verband met de aldaar te houden volksstemming. Het contingent staat onder bevel van kapitein der mariniers M.R. de Bruijne.

Bron: 'Jaarboek van de Marine' (1952)

 

1925

Tijdens het verhalen van het flottieljevaartuig Hr.Ms. 'Flores' slaat in de haven van het Nieuwediep de sleepboot 'Sleepdienst III' om en zinkt. De opvarenden van de sleepboot kunnen worden gered.

Bron: 'De Zee' (1926)

 

1918

Vertrek vanuit IJmuiden van de motorschoener 'Cato' (1918) van de Scheepvaart Mij. 'Caland' richting Christania, waarna het schip wordt vermist en waarbij acht bemanningsleden om het leven moeten zijn gekomen.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1914

HM koningin Wilhelmina brengt voor het eerst een bezoek aan de Onderzeedienst van de Koninklijke Marine en gaat aan boord van de onderzeeboot Hr.Ms. 'O 3'.

Bron: www.dutchsubmarines.com

 

1894

Een orkaan treft de Nederlandse kust, waarbij in Scheveningen 25 van de 150 op het strand liggende bomschepen worden verwoest en een groot aantal beschadigd worden. Na de stormramp liggen de wrakken van de bomschuiten op en over elkaar heen. De gevolgen van deze storm is de aanleiding voor de bouw van een Scheveningse haven, naast die van IJmuiden (aangelegd in 1896).

Bron: 'De Ingenieur' (1902)

 

1894

De loodskotter 'Eems no. 2' vergaat tijdens een zware storm, direct nadat het schip uit Delfzijl was vertrokken. Alle elf opvarenden komen hierbij om het leven.

Bron: G.M. de Vries: 'Pompen. Paapen en Kiellichten' (1977)

 

1870

Tewaterlating van de rammonitor 2e klasse Zr.Ms. 'Hyena' op de Rijkswerf te Amsterdam.

Bron: Jt. Mulder & W.F. Ruygrok: 'Pantserschepen, Pantserdekschepen, Monitors' (2004)

 

1857

Het vrachtschip ss. 'Harburg' (1851) van de Amsterdamsche Scheepvaart Maatschappij, op weg van Wolgast naar Newcastle-on-Tyne, strandt bij Harbrone (Denemarken).

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1814

Vertrek vanaf de rede van Texel van het eerste eskader in het nieuwe Koninkrijk der Verenigde Nederlanden naar de Middellandse Zee onder bevel van de schout-bij-nacht J. Tulleken. Het eskader bestaat uit de twee linieschepen Zr.Ms. 'Zeeland' en Zr.Ms. 'Rotterdam'; drie fregatten en een klein vaartuig. Onderweg in het Kanaal neemt de wind zodanig toe, dat deze een orkaankracht bereikt. De schepen raken zwaar beschadigd en moeten de dichtst bijzijnde haven in Engeland aanlopen. De twee linieschepen zullen uiteindelijk in Engeland achtergelaten moeten worden en worden vervangen door twee aldaar gekochte fregatten de 'Melampus' en de 'Diana'. Eerst in juli 1815 zal het eskader de reis vervolgen en de eskadercommandant worden vervangen door de vice-admiraal Th.F. baron van de Capellen. Deze ramp van het eskader, onder Tulleken, zou aanleiding zijn tot het ontslag van Pieter Glavimans, sinds 1795 constructeur-generaal van de Nederlandse marine.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1810

Het Britse linieschip HMS 'Minotaur' strandt op de Haaksegronden, waarbij 20 opvarenden kunnen worden gered door een loodsvaartuig en 100 opvarenden de kust weten te bereiken met behulp van twee barkassen. In totaal komen 570 man om het leven. Alle overlevenden worden vervolgens krijgsgevangen gemaakt en via Amsterdam naar Frankrijk afgevoerd.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1787

Het VOC-schip 'Vrouwe Agatha' (1787), gehuurd door de VOC van Gerrit Visser te Zaandam, vertrekt vanaf Fort Rammekens voor zijn eerste reis naar Kaap de Goede Hoop. Op 2 april 1788 zal het schip de Kaap bereiken. De 'Vrouwe Agatha' maakt in totaal drie reizen voor de VOC. In 1795 zal het schip bij St. Helena door de Engelsen worden genomen.

Bron: www.vocsite.nl/schepen/detail.html

 

1721

De fluit 'Raadhuis van Enkhuizen' (1709), gebouwd voor de Kamer van Amsterdam van de VOC op de werf te Enkhuizen, gaat verloren bij vertrek tijdens zijn vijfde reis naar de Oost.

Bron: www.vocsite.nl/schepen/detail.html

 

1634

Parahiba (Brazilië) wordt veroverd door een expeditie bestaande uit 29 schepen, onder bevel van WIC-admiraal Lichthart, daarbij terzijde gestaan door de kolonels Schkoppe en Artichofsky.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

1634

De Staten van Friesland verlenen octrooi aan de 'Groenlandsch- en Straat Davids-visscherij' (Friesche Noordsche Compagnie) met het uiteindelijke doel om ter walvisvaart te kunnen gaan. In 1642 zal door de Noorsche Compagnie de walvisvaart worden gestaakt. Door de Kamers van Amsterdam en Harlingen zal daarentegen de walvisvaart worden gecontinueerd.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

1607

Vertrek van een VOC-vloot, bestaande uit dertien schepen, onder het admiraalschap van Pieter Willemszn. Verhoeff, naar Oost-Indië, waarna vervolgens wordt doorgereisd naar de Molukken, waar de VOC de zo fel begeerde handel in kruidnagelen, nootmuskaat en foelie op het oog had. In 1609 zal Verhoeff tijdens onderhandelingen op Banda in een hinderlaag worden gelokt en worden vermoord.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1573

Geboorte van Ernst Casimir Graaf van Nassau, later stadhouder van Friesland, Groningen en Drenthe. (Overleden op 26 juni 1632).

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)