maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 25 april

 

2004

Doop van het cruiseschip 'Westerdam' van de Holland-America Line door actrice Renée Soutendijk bij Fincantieri's Marghera werf (Italië) en nog diezelfde dag overgedragen aan de HAL. Direct daarna begint de 'Westerdam' aan zijn eerste officiële reis met passagiers naar Griekenland, Turkije, Malta en terug naar Venetië. De 'Westerdam' is het derde schip van de Vista klasse, een reeks van vier nieuwe luxe cruiseschepen. De schepen bieden plaats aan ruim achttienhonderd passagiers en achthonderd bemanningsleden.

Bron: 'Rotterdams Dagblad' 14-04-2004

 

2001

De motorreddingboot 'Javazee' van de KNRM wordt op station Scheveningen vervangen door de rigid inflatable 'Jan van Engelenburg'. Vanuit Scheveningen zijn dan met de 'Javazee' in totaal 80 reddingacties ondernomen, waarbij 105 personen werden gered. De 'Javazee' wordt aan de reservevloot van de KNRM toegevoegd.

Bron: 'De Reddingboot' (1998)

 

1996

Het bevoorradings- en transportschip Hr.Ms. 'Zuiderkruis' weet op de Adriatische Zee 14 Srilankaanse schipbreukelingen te redden, die naar de Italiaanse havenplaats Bari worden overgebracht.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1994

Ondertekening van het bouwcontract van het Amfibisch Transportschip voor het Korps Mariniers. Deze ondertekening door de Koninklijke Marine en de Koninklijke Maatschappij 'De Schelde' te Vlissingen vindt plaats tijdens een vaartocht aan boord van het standaardfregat Hr.Ms. 'Jan van Brakel'.

Bron: J. Verhoog (e.a.): 'Luctor et Emergo 125 jaar Koninklijke Schelde 1875 - 2000' (2001)

 

1992

Doop en tewaterlating van de onderzeeboot Hr.Ms. 'Bruinvis', behorende tot de 'Walrus'-klasse, door de echtgenote van de staatssecretaris van Defensie, mevr. drs. J.M. barones van Voorst tot Voorst - Bloys van Treslong op de werf van de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1990

Indienststelling van de onderzeeboot Hr.Ms. 'Zeeleeuw', als eerste onderzeeboot van de 'Walrus'-klasse en gebouwd op de werf van de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij. De 'Zeeleeuw' is de eerste onderzeeboot van deze klasse die in dienst wordt gesteld als gevolg van de brand aan boord van de in aanbouw zijnde 'Walrus' in 1986. Op dezelfde dag wordt ook Hr.Ms. 'Dolfijn' van dezelfde klasse gedoopt en tewatergelaten. De 'Dolfijn' is de vierde boot van de Koninklijke Marine met deze naam.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1950

Op het eiland Ambon (Indonesië) wordt de Republiek der Zuid-Molukken ('Republik Maluku Sealaton', RMS) uitgeroepen. De RMS wordt op Ambon gesteund door de voornamelijk christelijke bewoners van de Molukken, die altijd zeer loyaal waren geweest aan het Nederlandse koloniale bestuur. De roep om de RMS blijft bestaan, zeker in de jaren '70 wanneer door Molukkers in Nederland diverse kapingsacties zullen worden uitgevoeren.

Bron: rubriek '50 jaar geleden' in: 'Haarlems Dagblad' 27-07-1953

 

1947

Vertrek vanuit Amsterdam van het ms. 'Boissevain' van de Koninklijke Paketvaart Maatschappij (KPM), van regeringswege gecharterd en ingericht als troepentransportschip met aan boord 2.000 militairen van de 2e Divisie, bestemd voor de militaire acties in Nederlands-Indië.

Bron: L.L. von Münching: 'Foto van de 'Boissevain' in: 'DBW' jrg. 54 nr. 5 (1999)

 

1946

Algemene Zeeliedenstaking, gevolgd door een grote staking in de havens van Amsterdam en Rotterdam op 29 april 1946. Omdat de voedselvoorziening in Nederland in gevaar dreigt te komen worden naast vrijwilligers (studenten uit Leiden) ook 900 militairen ingezet om deze staking te breken.

Bron: J. Oudenaarden: 'Pakt aan! De Rotterdamse havenarbeider' (1996)

 

1945

Door de onderzeeboot Hr.Ms. 'Zwaardvisch' worden bij Mandalika twee prauwen, de 'Nomura' en 'Albania', beiden met een lading kolen, bestemd voor de Japanse bezetter, aangehouden en vervolgens tot zinken gebracht.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1942

Het passagiers/vrachtschip ss. 'Tjinegara' (1931) van de Java-China-Japan Lijn, varende in charter voor de British Ministery of War Transport (BMWT), wordt verbouwd tot troepentransportschip en gaat dienst doen voor de US War Shipping Administration.

Bron: L.L. von Münching: 'De Nederlandse koopvaardij in WO II' (1978)

 

1941

Het passagiersschip ss. 'Pennland' (1922) van de Holland-Amerika Lijn (HAL), onder kapitein J. van Dulken en nog in 1939 door de HAL overgenomen van de Belgische Red Star Line, varende als troepentransportschip voor het British Ministery of War Transport (BMWT), op weg van Alexandrië naar Megara, wordt in de Middellandse Zee bij het eiland San Georgio op circa 50 mijl ten zuiden van Athene door een aanval van Duitse bommenwerpers zwaar beschadigd. Het schip wordt hierna uiteindelijk met kanonvuur van de Britse torpedobootjager HMS 'Griffin' tot zinken gebracht. Vier opvarenden komen hierbij om het leven. Het grootste gedeelte van de bemanning kan door de 'Griffin' worden opgepikt en op Kreta aan land worden gezet. De 'Pennland' heeft in totaal 3.793 man aan troepen vervoerd.

Bron: L.L. von Münching: 'De Nederlandse koopvaardij in WO II' (1978)

 

1938

Doop en tewaterlating van de sleepboot 'Roode Zee' (1250 ipk) van L. Smit & Co's Internationale Sleepdienst op de werf van L. Smit en Zn. Scheeps- en Werktuigbouw NV te Kinderdijk door de echtgenote van de directeur, mevrouw Dorothy Gladys Lels - Ebeling. De 'Roode Zee' is speciaal gebouwd voor het verrichten van lange afstand-sleepreizen.

Bron: K. de Haas: '1939: Blauwe wimpel voor de Roode Zee' in: 'DBW' jrg. 56 nr. 12 (2001)

 

1910

Vertrek vanuit Paramaribo van het pantserdekschip Hr.Ms. 'Utrecht' naar Buenos Aires in verband met deelname aan de feesten ter ere van de 100-jarige onafhankelijkheid van de Republiek Argentinië. Op 21 mei zal een grote vlootrevue van alle (buitenlandse) schepen voor de kust aldaar worden gehouden. De terugreis zal op 2 juni worden aangevangen via Brazilië en Grenada. Het schip zal op 26 augustus weer arriveren in Suriname.

Bron: W.J. Cohen Stuart: 'De Nederlandsche Zeemacht van 1889 - 1915' (1937)

 

1865

Oprichting van de 'Nieuwedieper Vischreederij' te Den Helder. Eerst op 16 juni 1865 zal door de vissloep de 'Nieuwediep' zijn eerste uitreis worden gemaakt. Op 8 augustus van datzelfde jaar zal de sloep de haven van Den Helder weer binnen varen, waarbij de vangst dan boven verwachting zal blijken te zijn. Het is de aanleiding om meerdere vissloepen in de vaart te brengen. Een en ander zal er toe leiden dat in 1877 in Den Helder drie rederijen en vier schippereigenaren staan geregistreerd, met een gezamenlijke vloot van 15 vissersvaartuigen.

Bron: P. Liefhebber: 'Huisduinen en het oude land' (1976)

 

1857

Koninklijk Besluit tot instelling van het 'Koninklijk Instituut van de Marine' (KIM) tot opleiding van adelborsten. Vanaf 7 april 1855 werd de adelborstenopleiding gehouden aan boord van het wachtschip Zr.Ms. 'Kortenaer' te Willemsoord. Hierbij komt tevens een definitief einde aan de adelborstenopleiding aan de Koninklijke Academie voor de Zee- en Landmagt (KMA) te Breda. Het zal nog tot 20 mei 1869 duren, voordat de eerste steen gelegd zal worden voor een nieuw internaats- en opleidingsgebouw in Den Helder.

Bron: Ph. M. Bosscher: 'Van Medemblik naar Den Helder (1829 - 1960)'

 

1785

Eerste steenlegging van de voorgevel van het nieuwe gebouw voor de Kweekschool voor de Zeevaart te Amsterdam. Het betreft hier geen volledige nieuwbouw, maar de officiele start van een grote verbouwing van een bestaand 17e-eeuws gebouw aan de Buitenkant (later genoemd Gelderse Kade). Dit voormalige pakhuis, tussen 1649 - 1782 nog dienst gedaan als werkinrichting voor bedelaars, kan na een grondige verbouwing in gebruik worden genomen als kweekschool en internaat. De Amsterdamse kweekschool zal het kader opleiden voor zowel de koopvaardij als voor de marine.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1712

Vanaf het VOC-schip 'Arendsduin' (1708) van de Kamer Delft wordt twee dagen voor vertrek de vrouw van de konstabel als verstekeling van boord gehaald. Op last van de Bewindhebbers wordt zij aan land gebracht en worden er wachtposten uitgezet om te voorkomen dat zij weer aan boord komt. Als men goed en wel op reis is richting Batavia blijkt dat diezelfde konstabelsvrouw zich niet ontzien heeft om in manskleren opnieuw aan boord te komen en zich op het schip heeft weten te verbergen.

Bron: www.vocsite.nl/schepen/detail.html

 

1668

Na de herovering van Suriname door een Engelse vloot wordt besloten om het Zeeuwse eskader ten tweede male onder Abraham Crijnssen naar Suriname te sturen. Op 25 april 1668 komt het eskader voor de Suriname-rivier ten anker. Drie dagen later geven de Engelsen de kolonie zonder verdere strijd over. Korte tijd hierna komt Crijnssen te overlijden.

Bron: J. Verhoog (e.a.): 'Luctor et Emergo 125 jaar Koninklijke Schelde 1875 - 2000' (2001)

 

1628

Aanstelling van Johan Evertsen tot commandeur van de Zeeuwse schepen door de Admiraliteit van Zeeland. Tot zijn eskader behoren de schepen van de Zeeuwse kapiteins Blok, Jan Hollaer, Scheijteruit, Joossen, Calis en Frans Jansen.

Bron: D. Roos: 'Johan Evertsen: Admiraal van Zeeland, 1637 - 1666' in: 'TvZ' jrg. 21 nr. 2 (2002)

 
 

1607

Zeeslag bij Gibraltar: een Nederlandse oorlogsvloot, bestaande uit 26 schepen, onder bevel van de admiraal Jacob van Heemskerck (aan boord van het vlaggenschip 'Aeolus'), vernietigt in de baai van Gibraltar de Spaanse vloot, bestaande uit 21 veel zwaardere schepen, onder bevel van de Spaanse vice-admiraal (aan boord van het vlaggenschip 'Nostre Senora de la Vega'. Het gebruikelijke entergevecht, waarbij de Nederlanders volgens het krijgsplan van Van Heemskerck steeds twee aan twee, een grotere Spaanse galjoen zouden aanklampen, resulteert in een overwinning. Aan beide zijden sneuvelen de opperbevelhebbers. Tijdens deze zeeslag laat de Nederlandse vloot zijn toegenomen kracht zien als gevolg waarvan de Republiek voortaan serieuzer zal moeten worden genomen aan de onderhandelingstafel. Twee jaar later kan het Twaalfjarige Bestand (1609 - 1621) worden getekend.

Bron: brochure 'Hoogtepunten' NSA (2002)

 

1607

Overlijden van Jacob van Heemskerck als gevolg van de verwondingen opgelopen tijdens de Zeeslag bij Gibraltar op 25 april 1607 (geboren te Amsterdam op 13 maart 1567). Van Heemskerck bezocht op jonge leeftijd de zeevaartschool van Robbert Robbertszn, een schoolmeester die theoretische zeevaartkunde onderwees in Amsterdam. In 1595 nam hij deel aan de tweede poging van Willem Barentszn. om boven Europa langs Azië te kunnen bereiken. De daarop volgende poging in 1596 - 1597 eindigde met hun beider overwintering op Nova Zembla. In 1607 trad hij in dienst van de zeemacht en werd als commandant van een vloot uitgezonden om strijd te leveren tegen de Spanjaarden. Op 8 juni 1607 zal van Heemskerck in de Oude Kerk te Amsterdam worden begraven. De Staten-Generaal geven daarbij uiting aan hun dankbaarheid door hem een staatsbegrafenis toe te kennen.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1533

Geboorte van prins Willem van Oranje te Dillenburg, uit het huwelijk van graaf Willem van Nassau en Juliana gravin van Stolberg. Willem van Oranje zal later een groot aandeel hebben tijdens de Opstand tegen de Spanjaarden en bij de organisatie van de Admiraliteitscolleges. (vermoord te Delft op 10 juni 1584).

Bron: Platen-album, NVHSM (1922)