maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 30 mei

 

2001

Opening van het nieuwe depot van het Nederlands Scheepvaartmuseum Amsterdam op de Marinekazrne Amsterdam door de staatssecretaris van Cultuur, Rick v.d. Ploeg. Hieraan voorafgaande werd in dit nieuw genoemde 'Het Behouden Huys', voor het gehele personeel op 19 mei 'open huis' gehouden.

Bron: 'Zee Magazijn' (2001)

 

1991

Doop en tewaterlating van het Britse kabelschip ms. 'C.S. Sovereign' bij scheepswerf van Van der Giessen - de Noord in Krimpen aan den IJssel. Het 6.000 ton wegende schip zal telefoonkabels van glasvezels gaan leggen tussen Amerika en Europa.

Bron: www.gn.nl

 

1969

Door een staking bij de olieraffinaderij in Willemstad op Curaçao staat de stad deels in brand en wordt er geplunderd. In de nacht van 29 op 30 mei 1969 verzamelden stakers zich voor de poorten van de Shell om werkwillige arbeiders tegen te houden. Op verzoek van de Antilliaanse regering om militaire bijstand worden in eerste instantie twee groepen van 50 mariniers ingezet. Vervolgens krijgt het stationsschip, de onderzeebootjager Hr.Ms. 'Amsterdam', opdracht om een infanterie-peloton vanuit Aruba over te brengen voor versterking op Curaçao. De van belang zijnde vitale objecten op het eiland worden onder bewaking van de mariniers gesteld. Vanwege de ernstige ongeregeldheden wordt ook de avondklok ingesteld.

Bron: 'Marineblad' (1969)

 

1963

Totstandkoming van de Visserijwet (1963), datum in werkingtreding 1 juni 1964. De Visserijwet 1963 vormt de basis van de Nederlandse visserijwetgeving. De wet dient mede als wettelijke basis voor de uitvoering van de verplichtingen voor Nederland die voortvloeien uit het gemeenschappelijk visserijbeleid van de Europese Gemeenschap en internationale visserijverdragen. De nieuwe Visserijwet maakt een onderscheid tussen zeevisserij, kustvisserij en binnenvisserij. Deze drie soorten visserij worden in deze wet afzonderlijk geregeld.

Bron: Visserijwet 1963 / Waddenvereniging

 

1960

Vertrek vanuit Rotterdam van Smaldeel V, bestaande uit het vliegdekschip Hr.Ms. 'Karel Doorman' als vlaggenschip, voor een 'rond de wereld' vlagvertoonreis, waarbij onder andere Port Louis, Fremantle, Hollandia, Punta Arenas en Rio de Janeiro zullen worden aangedaan. In het Kanaal sluiten zich bij het smaldeel de onderzeebootjagers Hr.Ms. 'Limburg' en 'Groningen' en de tanker 'Mijdrecht' van de rederij Phs. van Ommeren aan. Aan boord van de 'Karel Doorman' bevinden zich 12 Hawker Hunter jachtvliegtuigen van de Koninklijke Luchtmacht, bestemd voor de verdediging van Nederlands Nieuw-Guinea. Mede als gevolg van de uitzending van de 'Karel Doorman' zullen in augustus 1960, door president Soekarno van Indonesie, de diplomatieke betrekkingen met Nederland worden verbroken. De 'Karel Doorman' zal op 20 december 1960 weer in Den Helder zijn teruggekeerd.

Bron: 'Marineblad' (1961)

 

1959

Vaartest bij Cowes (Isle of Wight) van de eerste full-size experimentele hovercraft, gebouwd bij Saunders-Roe.

Bron: www.seawaves.com

 

1944

Twee Nederlandse coasters, het ms. 'Erna' (1940) en het ms. 'Starkenborgh' (1941) van de Hollandsche Stoomboot Maatschappij, deeluitmakend van een konvooi van in totaal 22 coasters, verlaten na in diverse havens te zijn geladen, het Kanaal van Bristol. Het konvooi zet hierna koers naar de Solent en voegt zich aldaar bij een ander konvooi, bestaande uit in totaal 30 schepen, uiteindelijk in het kader van de nog zeer geheime operatie 'Overlord', bestemd voor de bevoorrading van de gealieerde troepen in verband met de op handen zijnde invasie op de Normandische kust (D-Day 6 juni 1944).

Bron: P. Jalhay: 'Invasie op Normandië' in: 'DBW' jrg. 59 nr. 5 (2004)

 

1940

'Operatie Dynamo' tot 4 juni: De coaster ms. 'Amazone' (1939), sinds 16 mei 1940 ingeschreven bij het Netherlands Shipping & Trading Committee in Londen, vertrekt vanuit Duinkerken met 338 Britse - en Franse soldaten aan boord. Ook wordt door de coaster zelf een Duitse bommenwerper onder vuur genomen, die later in zee stort. Tijdens de tocht wordt het schip door een Duits vliegtuig aangevallen, waarbij de 'Amazone' door mitraillervuur wordt geraakt en vier soldaten gewond raken. In totaal kunnen door de 'Amazone', tussen 28 mei en 1 juni 1940, 549 personen vanuit Duinkerken worden geëvacueerd.

Bron: http://www.wivonet.nl/operatiedynamo.htm

 

1940

'Operatie Dynamo' tot 4 juni: De coaster ms. 'Gorecht' (1928), op 16 mei 1940 ingeschreven bij het Netherlands Shipping & Trading Committee in Londen en in beheer bij Freight Express Ltd. Londen, evacueert 47 personen uit Duinkerken. Het schip neemt vervolgens deel aan Operation Cycle uit Le Havre. Op 30 november 1940 wordt de 'Gorecht' beschadigd tijdens een bombardement in Southampton en raakt in brand. Daarop gerepareerd, maar loopt op 15 januari 1942 op een zeemijn gelopen bij Highbridge Somerset en gezinkt. Alle zeven opvarenden komen om.

Bron: http://www.wivonet.nl/operatiedynamo.htm

 

1916

Oprichting van de Vereeniging Nationaal Technisch Instituut voor de Scheepvaart te Rotterdam. In 1919 zal hierop de opening van het Nationaal Scheepvaartkundig Museum volgen.

Bron: 'De Zee' (1956)

 

1903

Werkstaking van het 'zwarte koor' (stokers en machinsten) van dertien IJmuidense stoomloggers. De staking duurt tot 3 juni 1903.

Bron: P. Schurman: 'Tussen vlag en voorschip' (1995)

 

1856

Expeditie naar de Tomori-eilanden (Celebes 30 mei -30 juni 1856) onder bevel van Goldman (de gouverneur der Molukken) met Zr.Ms. 'Vesuvius', onder bevel van de luitenant-ter-zee der eerste klasse O.A.Uhlenbeck en Zr.Ms. 'Celebes' onder bevel van de luitenant-ter-zee der eerste klasse E.J.de Man. De landing en aanval op het Rijk van Tomori vindt plaats op 30 mei 1856 onder bevel van de majoor der Infanterie Happe en de luitenant-ter-zee der tweede klasse de Stuers. Deze expeditie zal tot 30 juni 1856 duren en is noodzakelijk teneinde de bevolking te onderwerpen aan het Nederlandse gezag.

Bron: Journaal over de Timori-expeditie 1856 ( inventaris archief O.A. Uhlenbeck / nr. 44 ARA (1978)

 

1814

Afsluiting van de Vrede van Parijs, waarbij de oorlog tussen Frankrijk en Groot-Brittannië beeindigd kan worden.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

1808

Bij decreet wordt door koning Lodewijk Napoleon, middels een nieuw uniformreglement, bepaald dat voortaan alle marineofficieren, van adelborst tot de rang van kapitein-ter-zee, hetzelfde groot- en klein uniform dienen te dragen.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1787

Opstand van de 'Bijltjes' op Kattenburg. Als gevolg van de tijdens de vorige avond uitgebroken conflicten tussen patriotten en oranje gezinde scheepstimmerlieden, de z.g. 'Bijltjes', op het Amsterdamse eiland Kattenburg, ontstaat nu grote onrust. Hierbij wordt de Admiraliteitswerf bestormd, waarbij de 'Bijltjes' zich meester weten te maken van 15 geweren en twee kleine stukken geschut. Vanuit de stad haasten zich intussen de Patriotten naar het Kadijksplein vanwaar door hen met kanonnen het vuur wordt geopend. Na het terugvuren door de 'Bijltjes' vallen enkele doden. Met het neerhalen van de Kattenburgerbrug wordt direkt hierna door de Patriotten het eiland opgestormd en vervolgens enkele huizen van Oranje-aanhangers geplunderd en vernield, waarbij nog meer doden en gewonden zullen vallen. In deze uiterst roerige periode zou de overheersing van de eilanden door de Patriotten op een ware beproeving uitlopen. Vele Oranjegezinden zouden de vlucht nemen en hun heil elders zoeken, waaronder 26 scheepstimmerlieden van de Admiraliteitswerf.

Bron: N. Habermehl: 'J.C. van der Hoop, 1742 - 1825' (2000)

 

1782

Tewaterlating van het linieschip 'Zeven Provinciën', bestemd voor de Admiraliteit van het Noorderkwartier en West-Friesland, gebouwd op scheepswerf 'De Vreede' in Amsterdam. Door bezuinigingen en de in 1783 gesloten wapenstilstand met Groot-Brittannië moet het schip op het IJ worden opgelegd. Pas bij het uitbreken van de oorlog met Frankrijk in 1793 zal het schip versneld in gereedheid worden gebracht. Uiteindelijk zal het in juni 1794 te Hoorn voor de sloop worden geveild.

Bron: A. van der Peet & A. de Wit: 'Schepen van Gewelt' (2002)

 

1781

Gevecht van de fregatten 'Castor', onder kapitein-ter-zee P. Melvill en 'Briele', onder kapitein-ter-zee G. Oorthuys met de Britse fregatten 'Flora' en 'Crescent' ter hoogte van Kaap St. Marie in de Straat van Gibraltar. Hierbij wordt de 'Crescent' tot overgave gedwongen, waarbij Oorthuys dit schip echter niet kon bezetten omdat zijn eigen schip te veel schade had opgelopen. De 'Castor' moet het daarentegen afleggen tegen de veel zwaarder bewapende 'Flora', maar blijft slechts korte tijd in Britse handen. Op weg naar Plymouth worden beide schepen, op 19 juni, door twee Franse fregatten genomen. Tijdens dit gevecht vallen tientallen doden en gewonden.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1619

Jan Pieterszn. Coen verovert Jacatra op de Engelse troepen en op de plaatselijke vazal van Bantam. Hierna wordt door hem de nieuwe stad 'Nieuw Hoorn' gesticht. Door de Heeren XVII van de VOC wordt echter de voorkeur aan de naam Batavia gegeven.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

1574

Een Zeeuwse vloot onder de admiraal Lodewijk van Boisot weet, bij het haventje van Lillo aan de Schelde, 23 Spaanse schepen te veroveren. Het betekent een overwinning te water in de beginfase van de Nederlandse Opstand tegen de Spaanse overheersing.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)