maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 28 januari

 

2005

De Chef Defensiestaf, generaal Dick Berlijn, verricht de officiele opening van het nieuwe scheepsdok bij de Koninklijke Schelde Groep (KSG) in Vlissingen. Het eerste schip dat in de nieuwe hal afgebouwd zal worden is het tweede amfibisch transportschip (LPD) 'Johan de Witt'.

Bron: persbericht mindef 28-01-2005

 

2005

Het M-fregat Hr.Ms. 'Tjerk Hiddes' keert terug in Den Helder. De 'Tjerk Hiddes' komt uit de regio rond het Arabische Schiereiland, in het kader van de operatie 'Enduring Freedom'. De bemanning ontvangt bij aankomst de herinneringsmedaille vredesoperaties uit handen van de Commandant der Zeemacht in Nederland, vice-admiraal J. van der Aa. Deze medaille wordt op de rede van Den Helder, voorafgaand aan de binnenkomst, uitgereikt.

Bron: persbericht Mindef 27-01-2005

 

1999

Officiële opening en ingebruikneming van het nieuwe gebouw van het Nederlands Instituut voor Scheepsbouw en Onderwater Archeologie (NISA) in Lelystad.

Bron: G. van Burgeler: 'Lelystad kreeg 2 nieuwe maritieme attracties' in: 'DBW' jrg. 54 nr. 9 (1999)

 

1987

Eerste Golfoorlog: De VLCC 'Tactic' (1974 ,105.422 brt) wordt tijdens een reis van Kharg naar Fujairah op ongeveer 115 mijl ten zuiden van Kharg Island getroffen door een Irakese raket waardoor brand in de machinekamer ontstaat. Het schip slaat vervolgens op drift nadat het door de bemanning is verlaten. De 'Tactic' wordt later op sleeptouw genomen door de sleepboot 'Salviscount'. In 1987 wordt het schip gekocht door Smit International te Rotterdam en onder Nederlandse vlag als 'Actic' weer in de vaart gebracht, waarna het voor de sloop in Taiwan zal worden verkocht.

Bron: http://zeevaart.web-log.nl

 

1970

Vertrek vanuit Den Helder van de fregatten Hr.Ms. 'Van Speyk' en Hr.Ms. 'Van Galen' voor een vlagvertoonreis naar Japan, ter gelegenheid van de aldaar te houden wereldtentoonstelling. Vervolgens zal de reis worden voortgezet naar Nieuw Zeeland en naar Australië in verband met de Cook-herdenkingen. Onderweg wordt op de Javazee op 27 februari een krans in zee geworpen ter gelegenheid van de herdenking van de gevallenen in de Slag in de Javazee. Hierna wordt, voor het eerst sinds 1949, een bezoek gebracht aan Indonesië, waarbij zowel in Tandjong Priok als Soerabaja zal worden afgemeerd. Op 8 augustus 1970 keren de schepen weer terug in Den Helder.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1965

De coaster ms. 'Mauritssingel' (1952) van P.A. van Es & Co. uit Rotterdam, wordt na vertrek van Bayonne naar Hamburg vermist. Vermoedelijk moet het schip ter hoogte van Ouessant met man en muis zijn vergaan.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1963

Oprichting van de European Ports' Pilots Association te Antwerpen, door verscheidende Europese loodsen-federaties waaronder de Vereniging 'De Nederlandse Loods'. Het doel is het verzamelen en uitwisselen van de verschillende beroepskwesties en vraagstukken en het bevorderen van de verstandhouding tussen de loodsen, afkomstig uit verschillende Europese landen.

Bron: 'De Zee' (1963)

 

1949

Door de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties wordt een resolutie aangenomen, waarin de United Nations Commission for Indonesia wordt opgericht en waarbij volgens plan de VN een soort voogdijschap over de nieuwe republiek Indonesie zal gaan uitoefenen.

Bron: A. Hakkert: 'Wel vergeven, niet vergeten' (2003)

 

1945

Aankomst te Delfzijl van de Zweedse schepen ss. 'Dagmar Bratt' en ss. 'Noreg' als eerste Zweedse neutrale vrachtschepen met ieder 2.000 ton voedsel en medicijnen, in het kader van een door de Zweedse regering geinitieerd hulpprogramma, bestemd voor de hongerende bevolking in West-Nederland gedurende de laatste maanden van de Hongerwinter 1944/1945. Op 22 maart 1945 zullen de 'Dragmar Bratt' en de 'Noreg' weer in Delfzijl arriveren met in totaal 3.200 ton voedsel. De gehele lading van beide schepen bestaande uit meel, gort, erwten, margarine, melkpoeder, gedroogte groente en levertraan zal per binnenschip naar de vier grote steden in het westen van het land worden overgebracht. Aldaar zal midden februari met de voedseldistributie kunnen worden begonnen, waaronder het Zweedse witte brood.

Bron: A. Hakkert: 'Wel vergeven, niet vergeten' (2003)

 

1944

Doop en tewaterlating van het libertyschip 'Jan Pieterszn. Coen' op Yard nr. 1 van Permanent Metals Corp. te Richmond (Californië, USA). De doop van het schip wordt verricht door HKH prinses Juliana, op doorreis van een bezoek aan Suriname, Venezuela en de Nederlandse Antillen naar de Verenigde Staten.

Bron: W. Grund: 'Koningin Juliana 1909 - 2004' in: 'KW. wij praaien U' (2004)

 

1941

Aankomst van het troepentransportschip 'Johan de Witt' van de Stoomvaart Maatschappij 'Nederland' (SMN) als konvooischip op de rede van Suez. Een ander aldaar aangekomen geallieerd konvooi, onderweg van Engeland - via Kaap de Goede Hoop - naar Suez, bestaat onder andere uit de 'Queen Mary', 'Queen Elisabeth' en de 'Nieuw Amsterdam'. Door beide konvooien worden in totaal 120.000 man vervoerd, bestemd voor het achtste leger van de Britse generaal Montgommery. Deze troepen worden op 3 februari 1941 bij El Kantara ontscheept.

Bron: A. Boorsma: '1945 - 1995 - Bevrijding en Herdenking' in: 'KW wij praaien U' jrg. 46 nr. 2 (1995)

 

1941

Het vrachtschip ms. 'Alhena' (1922) van Van Nievelt, Goudriaan & Co, in konvooi varende naar Port Said met legermateriaal voor Noord-Afrika, strandt tijdens dichte mist bij South Rock lichtschip (Noord-Ierland) en moet verlaten worden. Later zal het schip weer vlot kunnen worden gebracht, maar zinkt nog tijdens de sleepreis naar Troon (Schotland) in de Firth of Clyde op 10 september 1942.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1929

Het vrachtschip ss. 'Merauke' (1912) van de Rotterdamsche Lloyd komt in het Kanaal tijdens dichte mist in aanvaring en raakt daarbij zwaar beschadigd. In zinkende toestand wordt het schip bij Hyte (Kent) op het strand gezet. Enige tijd later kan het schip weer worden vlot gebracht en voor reparatie naar Amsterdam worden gesleept. In 1930 zal het schip in Amsterdam worden opgelegd en twee jaar later worden gesloopt.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1928

Overdracht van het mailschip ms.'Sibajak', gebouwd op de werf van de Koninklijke Maatschappij 'De Schelde' te Vlissingen, aan de Rotterdamsche Lloyd. De overdracht vindt plaats varende op de Nieuwe Waterweg. De 'Sibajak' met een accomodatie voor 454 passagiers is daarmee het vlaggenschip van de Rotterdamsche Lloyd onder kapitein W.J. Boon, dat in februari 1928 zijn maiden-reis naar Nederlands-Indië zal maken.

Bron: K. de Haas: 'De Indrapoera, P.C. Hooft, Sibajak en Chr. Huygens' in: 'DBW' jrg. 55 nr. 4 (2000)

 

1919

De directie van de Holland-Amerika Lijn verstrekt een order aan de werf van Harland & Wolff te Belfast voor de bouw van het passagiersschip 'Statendam' (bouwnr. 612). Deze derde 'Statendam', die tevens bestemd is als vlaggenschip van de maatschappij, wordt besteld ter vervanging van de in 1917 door de Britse Admiraliteit gevorderde 'Statendam II', die op dezelfde werf als troepentransportschip werd afgebouwd en vervolgens op 19 juli 1918 door drie Duitse onderzeeboten tot zinken werd gebracht.

Bron: F. van Tuikwerd: 'ss. Statendam 1929 - 1940' (2003)

 

1917

Vertrek van het passagiersschip ss.'Wilis' van de Rotterdamsche Lloyd voor een uitzonderlijke reis, in verband met de oorlogsomstandigheden, naar Nederlands-Indië. Via Bergen (Noorwegen) waar het schip op 8 februari arriveert, wordt op 8 maart door de Noorse autoriteiten toestemming gegeven om te vertrekken. Via Halifex, het Panamakanaal en Honolulu zal uiteindelijk op 3 juni 1917 Tandjong Priok worden bereikt

Bron: L.L. von Münching: 'De Ned. koopvaardij in WO I (mei t/m juli 1917)' in: 'DBW' jrg. 59 nr. 3 (2004)

 

1915

Aan boord van het vrachtschip ss.'Jason' van de KNSM breekt, tijdens het lossen in Aalborg, brand uit in de lading rijstmeel, waardoor het schip zwaar beschadigd wordt.

Bron: 'De Zee' (1915)

 

1911

Aankomst te Batavia van de viermastbark 'Jeanette Francoise' (1893) van reder J.A. Vroege met een lading stukgoed. De 'Jeanette Francoise', op 8 oktober 1910 vertrokken vanuit Rotterdam, is het laatste Nederlandse zeilschip dat een lading van Holland naar Java heeft gebracht. In april 1911 zal het schip vanuit Soerabaja naar Adelaide (Australië) vertrekken.

Bron: T.F.J. Pronker: 'De laatste Kaap Hoorn-reizen van schepen van de Nederlandse Grote Zeilvaart' in: 'DBW' jrg. 59 nr. 4 (2004)

 

1911

Het vrachtschip ss. 'Van Imhoff' (1898) van de Koninklijke Paketvaart Maatschappij (KPM), op weg van Tandjong Priok naar Soemba (Nederlands-Indië), loopt 's nachts op een rif in de Straat Sapeh, op 10 mijl ten oosten van het eiland Soembawa. Een dag later breken de uitgezette trossen en drijft het schip vervolgens naar diep water en zinkt. De opvarenden kunnen worden gered door het ss.'Van Oudshoorn'.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1901

Het vrachtschip ss.'Holland' (1873) van de Nederlandsche Stoomboot Maatschappij (Wm.H. Müller & Co.), op weg van Londen naar Rotterdam, wordt, na het breken van het roer, tijdens een zware storm op het hoofd van de Nieuwe Waterweg. Vrijwel direct hierna breekt het schip, waarbij 16 opvarenden verdrinken. De reddingboot 'President van Heel' weet daarbij nog 6 man te redden. De kapitein van de 'Holland' slaagt er in om zwemmend de wal te bereiken.

Bron: Scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991.

 

1807

De luitenant-generaal Herman Willem Daendels wordt door Koning Lodewijk Napoleon benoemd tot gouverneur-generaal van Oost- Indië en tevens tot opperbevelhebber van de zee- en landmacht aldaar. Als Daendels in de loop van 1808 op Java arriveert zal blijken dat nagenoeg de gehele Bataafse scheepsmacht in Britse handen is gevallen. Slechts een korvet en vierhonderd man personeel zou nog zijn overgebleven. Pogingen van Daendels om een koloniaal flottielje kruisprauwen en kanonneerboten, ter bestrijding van de zeeroof, te kunnen vormen zouden dan ook stuk lopen op aanzienlijke personele tekorten.

Bron: A.M.C. van Dissel: 'Zeemacht versus zeeroof, operationele inzet in koloniale wateren (1814 - 1880) in: 'Zeeroof en Zeeroofbestrijding' ( 20905 ).

 

1797

Tewaterlating van het linieschip de 'Eendragt' bij de Admiraliteitswerf van de Maze te Rotterdam. Het schip, ontworpen door constructeur-generaal Pieter Glavimans, zal nog in datzelfde jaar onder commando worden gesteld van de kapitein-ter-zee Arnold Adriaan Buyskes. 'De Eendragt' zal in 1804 te Kaap de Goede Hoop worden gesloopt.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1752

Het VOC-schip 'Wapen van Hoorn' (1747) van de Kamer Hoorn vergaat tijdens de eerste retourreis uit Ceijlon (vertrek op 30 november 1750) bij Kaap Finisterre. 23 opvarenden kunnen worden gered.

Bron: www.vocsite.nl/schepen/detail.html

 

1608

Vertrek vanuit Bantam van de terugreis naar de Republiek van Cornelis Matelieff de Jonge uit Bantam met twee aan boord verblijvende Siamese gezanten, afgevaardigd aan prins Maurits en aan de Staten-Generaal.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

1601

Vertrek van de vloot van de Verenigde Zeeuwse Compagnie (een samenwerking tussen de Veerse Compagnie en de Middelburgse Compagnie), onder bevel van Gerard le Roy en Laurens Bicker, voor een expeditie naar Azië. Tot de vloot behoren de 'Zeelandia', 'Langebark', 'Middelburg' en 'Zon'.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

1528

Overlijden van admiraal Filips van Kleef, heer van Ravenstein (geboren te Le Quesnoy in 1456), als eerste centrale 'marinefunctionaris' in de Nederlanden. In 1477 werd Filips van Kleef door hertogin Maria van Bourgondie benoemd tot stadhouder-generaal. Haar opvolger en echtgenoot Maximiliaan van Oostenrijk benoemde Van Kleef in 1485 tot 'admiral de la mer de tous noz pais et seigneuries'. Ter ondersteuning vaardigde Maximiliaan van Oostenrijk op 8 januari 1488 de Ordonnantie op de Admiraliteit uit. In datzelfde jaar schaarde van Kleef zich aan de kant van de Vlaamse opstand tegen Maximilliaan van Oostenrijk, als gevolg waarvan hij geen inhoud meer kon geven aan de in de Ordonnantie vastgelegde rechten en plichten.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)