maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 25 november

 

2005

Tijdens een noordwesterstorm (record windsnelheden van rond de 175 km per uur) komen diverse schepen op de Noordzee in moeilijkheden. Drie bemanningsleden van de veerboot 'Maersk Flanders' (1978) van de Norfolk Line raken gewond als zij na vertrek uit Scheveningen op het dek door een golf worden getroffen. Het schip vaart vervolgens naar Hoek van Holland, waar de drie per ambulance worden afgevoerd. Reddingboten van de KNRM weten vier bemanningsleden van het jacht 'Banzai' op te pikken. Het schip raakte 60 kilometer ten noorden van Texel in moeilijkheden. De in ballast varende Spaanse tanker 'Sichem Fenol' (1985) dreigt op de pier bij Hoek van Holland te slaan en kan met assistentie van een sleepboot in veiligheid worden gebracht. Andere schepen hebben moeite tegen de zeer harde wind in te varen of raken stuurloos.

Bron: persbericht ANP 25-11-2005

 

2005

Tijdens het jaarlijkse museumsymposium van het Nederlands Scheepvaartmuseum Amsterdam wordt, naast de aanbieding van het Jaarboek 'Schepen van de Gouden Eeuw', de 'tjalk' als het 'beste Nederlands schip aller tijden' onder de aanwezigen gekozen. Toen hout als scheepsbouwmateriaal door ijzer en vervolgens door staal werd vervangen, bleef de tjalk. Tweede werd de Kogge en derde het voormalige passagiersschip 'Rotterdam' van de Holland-Amerika Lijn.

Bron: 'Zeemagazijn' (2005)

 

2004

Vijf mariniers volgen in Brunei de vijf weken durende Jungle Leader 2 Course bij de Britse Jungle Warfare Wing (Royal Marines). Tegelijkertijd traint een peloton van het Korps Mariniers in de jungle van Suriname. De instructeurs en de mariniers krijgen daarbij les van indianen, die de cursisten onder andere zullen leren op welke wijze zij een bivak moeten bouwen met behulp van natuurlijke materialen. Het is de eerste jungletraining sinds 1994. Suriname wenste niet in te gaan op de Nederlandse eis, dat de bagage van de mariniers niet zou mogen worden doorzocht door de douane.

Bron: nieuwsbrief KM 11-2004

 

2003

Het vrachtschip de 'RMS Voerde' boort zich midscheeps in de chemicaliëntanker 'CT Sky' op ongeveer 30 mijl uit de kust voor Scheveningen. Via Den Helder Rescue worden de KNRM reddingsstations van Scheveningen ('Jan van Engelenburg') en Hoek van Holland ('Kapiteins Hazewinkel') gealarmeerd. De in ballast varende tanker 'CT Sky' loopt fikse schade op aan bakboordzijde, even boven de waterlijn. Aangezien beide schepen op eigen kracht koers kunnen zetten naar Rotterdam kunnen later beide reddingboten weer huiswaarts keren.

Bron: www.knrm.nl

 

1995

De onderzeeboot Hr.Ms. 'Tijgerhaai' meert voor de laatste keer af te Den Helder. Met de officiële uitdienststelling op 8 december zal een einde komen aan het zeer succesvolle 'Zwaardvisklasse tijdperk'.

Bron: 'Jaarboek van de Marine' (1995)

 

1982

Overdracht en indienststelling van het S-fregat Hr.Ms. 'Bloys van Treslong'. Het schip is het tiende en tevens het laatste bij de werf 'Wilton Fijenoord' gebouwde standaardfregat en aldaar op 15 november 1980 te water gelaten.

Bron: J. Verhoog (e.a.): 'Luctor et Emergo 125 jaar Koninklijke Schelde 1875 - 2000' (2001)

 

1975

Uitroeping van de Republiek Suriname. Reeds vanaf 1954 kreeg Suriname een lossere band met Nederland, waarbij in het ‘Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden’ de positie van zowel Suriname als de Nederlandse Antillen nader geregeld werden. Toen H. Arron, voorzitter van de politieke partij de Nationale Partij Suriname en de Nationale Partij-Kombinatie in 1973 aan de macht kwamen, werd door Arron reeds aangekondigd, dat Suriname eind 1975 onafhankelijk zou worden. In oktober 1975 werd in het Nederlandse parlement een wet tot wijziging van het Koninkrijksstatuut aanvaard. Tot eerste president wordt J.H.E. Ferrier benoemd.

Bron: diverse

 

1960

Oprichting van de Nieuwe Halcyon Lijn ter vervanging van de in 1920 opgerichte NV Halcyon Lijn. De nieuwe maatschappij krijgt de beschikking over alle nieuwbouwschepen. Medio 1972 zal de opheffing van deze maatschappij volgen en worden de schepen verkocht aan enkele Griekse reders.

Bron: G.J. van Dijk: 'Ons varend verleden' in: 'Noordvaarder', jrg. 9 nr. 3 (2002)

 

1957

De coaster ms.'Iduna' (1951) van Rederij 'Iduna' (A. van Dijk), op weg van Workington (VK) maar Drammen strandt op 4 zeemijl ten westen van Lisa Punt bij Farsund (Noorwegen). Zowel de bemanning als de lading staal kunnen worden gered. Het schip zal bij de berging doormidden breken en vervolgens moeten worden gesloopt.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1944

De tanker ms. 'Extrema' (1936) van Petroleum Maatschappij 'La Corona' (Shell), in de meidagen van 1940 door de Duitsers in beslaggenomen en varende onder de naam 'Memelland', in beheer bij J.T. Essberger, wordt in het oostelijke gedeelte van de Oostzee ten zuidwesten van Libau door een Sovjet luchtaanval ernstig beschadigd. Het schip kan echter behouden blijven en zal in mei 1945 te Hamburg worden teruggevonden met mijn- en brandschade. Na reparatie bij de Nederlandse Scheepsbouw Maatschappij ( NSM ) in Amsterdam zal het schip in december 1947 weer voor ' La Corona' in de vaart kunnen worden gebracht.

Bron: L.L. von Münching: 'De Nederlandse koopvaardij in WO II' (1978)

 

1940

Vijandelijke luchtaanval op het fort Erfprins te Den Helder. Het is vanaf de 14e mei 1940 reeds de 14e luchtaanval in successie.

Bron: F.M. van Gelderen: 'Erfprins' (1985)

 

1940

De tanker 'Apollonia' van de Nederlandsch-Indische Tankstoomboot Maatschappij, onder kapitein P. Schol, op weg van Plymouth naar Avonmouth, wordt in het Kanaal aangevallen door een eskader van drie Duitse torpedobootjagers. Al snel wordt het schip geraakt door granaten. Een aantal Chinese bemanningsleden trachten dekking te zoeken in het stuurhuis, dat echter een voltreffer krijgt met fatale gevolgen voor deze Chinezen. Als het vuren tijdelijk wordt gestaakt laat de kapitein de stuurboordsloep strijken. Na hervatting van het vuren wordt de 'Apollonia' aan stuurboord getroffen door twee torpedo’s. 23 bemanningsleden weten nog veilig in de gestreken sloep te komen. 14 opvarenden komen hierbij om het leven.

Bron: L.L. von Münching: 'De Nederlandse koopvaardij in WO II' (1978)

 

1928

Bij een poging om tijdens een zeer zware storm de opvarenden te redden van het bij Bloemendaal gestrande Italiaanse ss. 'Salento' (ex- 'Tjilatjap' van de Java-China-Japan Lijn) proberen twee Fokker vliegtuigen van de Luchtvaart Afdeling een lijnverbinding tot stand te brengen tussen het schip en de wal. Na een tweede poging lukt dit, maar de opvarenden slagen er niet meer in zich via deze kabel in veiligheid te brengen. Het is de eerste keer dat bij een reddingsactie vliegtuigen worden ingezet. Een poging, om de opvarenden met de roeireddingboot van IJmuiden-Zuid te redden, strandt als de reddingboot omslaat, waarbij een roeier om het leven komt. De bemanning van de 'Salento' komt hierbij om het leven.

Bron: www.dorusrijkers.nl

 

1925

De loodsschoener 'No. 2' van de Loodskruispost Terschelling en het Vlie vergaat tijdens een zeer zware storm. Hierbij komen 13 man om het leven.

Bron: G. van Burgeler: 'Loodsschoener 'no-1' toch behouden' in: 'DBW' jrg. 54 n. 7 (1999)

 

1925

De stalen zeillogger 'Clara' (MA 29) van K. van der Bent uit Maassluis vergaat met man en muis tijdens een storm met orkaankracht op de Noordzee ter hoogte van Terschelling.

Bron: 'De Zee' (1926)

 

1914

Bij Padang (Sumatra) wordt door Hr.Ms. 'Lynx' het Duitse oorlogsschip 'Ayesha' aangetroffen, voerende een Duitse oorlogsvlag. Op 27 november lopen de schepen Emmahaven binnen en wordt het Duitse schip als prijs met prijsbemanninmg beschouwd. Aangezien de Duitse commandant echter niet van internering wil weten wordt het schip gedwongen om binnen 24 uur te vertrekken. Later zal de bemanning overstappen op het stoomschip 'Choising' en wordt de 'Ayesha' tot zinken gebracht.

Bron: W.J. Cohen Stuart: 'De Nederlandsche Zeemacht van 1889 - 1915' (1937).

 

1891

Mede op aandringen van de gouverneur-generaal van Nederlands-Indie, van Heutz, en de Nederlandsche Handel Maatschappij vindt de oprichting plaats van de NV Zeehaven en Kolenstation 'Sabang', welke de beschikking krijgt over een gouvernementsdok van 3.000 ton, een kolen-bunkerstation en een reparatiewerf.

Bron: L.L. von Münching: 'De Ned. scheepsbouwindustrie en de eerste kwarteeuw KPM' in: 'DBW' jrg. 52 nr. 12 (1997)

 

1860

Het vrachtschip ss.'Jonge Marie' (1855) van de Amsterdamsche Stoomvaart Maatschappij ( ASM ) in Amsterdam strandt bij Baltrum.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1825

Tewaterlating van het raderstoomschip 'Van der Capellen', in 1824 op de werf van I. Burgess te Soerabaja op stapel gezet. Het eerste door stoom voort bewogen vaartuig in de Indische wateren zal onder meer worden ingezet tijdens de Java-oorlog (1825 - 1830). In 1840 zal het schip voor f. 65.000 aan de koning van Siam worden verkocht.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

1813

De jurist J.C. van der Hoop, voormalig advocaat-fiscaal van de Admiraliteit van Amsterdam, wordt terwijl de Franse troepen zich uit de stad terugtrekken benoemd tot voorzitter van het provisionele stadsbestuur van Amsterdam

Bron: N. Habermehl: 'J.C. van der Hoop, 1742 - 1825' (2000)

 

1783

Het linieschip 'Erfprins', onder bevel van de kapitein-ter-zee L. Aberson, deeluitmakend van het op 25 juni vanaf de rede van Texel vertrokken smaldeel onder bevel van de kapitein-ter-zee N. Riemersma, dat de eerste Nederlandse gezant, mr. P.J. van Berckel, aan boord van het vlaggenschip 'Overijssel', naar de Verenigde Staten zal overbrengen, (ten tijde van de Vierde Engelse oorlog 1780 - 1784), vergaat tijdens een zware storm op 24 mijl vanaf Kaap Cod. De 'Erfprins' bleek spoedig lek te zijn en raakte na verloop van tijd geheel alleen achter. Tijdens de storm raakte het schip twee masten kwijt, waarna het nog negen weken met een noodtuig rondzwierf, kampend met tegenwinden, stormen en uitzonderlijk hoge zeeen. Veertig man, onder wie Aberson, hebben nog het geluk, voordat de 'Erfprins' in de diepte verdwijnt, gered te kunnen worden door een Amerikaanse brik.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1721

Geboorte van Willem Crul te Haarlem, in later jaren een loopbaan als marineofficier volgend, eindigend in de rang van schout-bij-nacht; gesneuveld tijdens de Vierde Engelse oorlog (1780 - 1784) aan boord van het linieschip 'Mars' op 4 februari 1781 nabij Sint Eustatius.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

1669

Jan Jacobse van Nes, bijgenaamd 'oude Boer Jaap', weet met zijn fregat 'de Princes Louise' nabij Vigos, na een gevecht van bijna vijf uur, de aanval van zes Algerijnse roofschepen af te slaan. Van Nes sneuvelt tijdens deze gevechtsactie.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)