maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 24 november

 

2005

Het stationsschip van de Koninklijke Marine in het Caraïbisch gebied, het M-fregat Hr.Ms. 'Tjerk Hiddes', weet een schipbreukeling 'die al twintig dagen zonder eten op zee ronddobberde' van een wisse dood te redden. Het Dominicaanse vissersbootje 'Big Bird' met de schipbreukeling wordt uiteindelijk op 150 mijl ten noorden van Barranquilla, Colombia aangetroffen. De visser was door motorproblemen bijna zevenhonderd mijl afgedreven.

Bron: persbericht KM 25-11-2005

 

1965

Tijdens een zware zuidwester storm strandt het Chinese vrachtschip 'Ping An' bij Ter Heijde. De reddingboten 'Koningin Juliana' en 'Prinses Margriet' van de KZHMRS weten in de branding 48 opvarenden van boord te halen.

Bron: Hans Vandersmissen: 'Redders' (1999)

 

1965

Het Liberiaanse vrachtschip 'Santa Kyriaki' strandt tijdens een zware zuidwester storm ten zuiden van IJmuiden. 10 van de 17 bemanningsleden kunnen met een Augusta Bell-helikopter van de Opsporings- en Reddingsdienst (OSRD) van de Marine Luchtvaartdienst van boord worden gehaald. De motorstrandreddingboot 'Jhr. H.J. Ortt' van station IJmuiden (KNZHRM) kan door de zware zeegang echter niet worden gelanceerd. Bergingsbedrijf Wijsmuller krijgt later de taak het schip weer vlot te brengen, waartoe het schip bijna geheel uitgegraven moet worden. Eerst in maart 1966 zal het schip losgetrokken kunnen worden en uiteindelijk bestemd zijn voor de sloop.

Bron: 'De Reddingboot' (1965)

 

1964

De nettenlegger Hr.Ms. 'Cerberus' verleent assistentie bij een wetenschappelijk onderzoek van het Vening Meinesz laboratorium van de Rijksuniversiteit Utrecht bij de bepaling van de dikte van de aardkorst onder de Noordzee. Ook door enkele andere marinevaartuigen: het opnemingsvaartuig Hr.Ms. 'Luymes' en de mijnenvegers Hr.Ms. 'Leersum' en Hr.Ms. 'Lochem' worden metingen verricht. Deze proeven zijn gerelateerd aan eveneens met hulp van de Koninklijke Marine uitgevoerde zwaartekrachtmetingen gedurende de jaren 1955 - 1957.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1943

Het vrachtschip ss. 'Marietje Böhmer' (1939), tijdens de meidagen van '40 te Rotterdam door de Duitsers in beslag genomen en fungerend als bevoorradingsschipschip voor het Duitse slagschip 'Tirpitz' in de Noorse wateren bij Aalesund, wordt door de Noorse onderzeeboot 'Ula' getorpedeerd en tot zinken gebracht.

Bron: K.W.L. Bezemer: 'De Nederlandse koopvaardij in de Tweede Wereldoorlog' (1981)

 

1942

De internering van de bemanning van het door de Franse autoriteiten in juni 1940 te Casablanca in beslag genomen ss. 'Export' van de Rottedam - Londen Stoomvaart Maatschappij kan worden beëindigd. Hierna zal de 'Export' tot het einde van de Tweede Wereldoorlog in geallieerde dienst blijven varen.

Bron: L.L. von Münching: 'De Nederlandse koopvaardij in WO II' (1978)

 

1942

Het vrachtschip ss. 'Aurora' (1920) van de KNSM, onder kapitein J. v.d. Mey, wordt door een Duitse luchtaanval te Phillipville gebombardeerd en tot zinken gebracht. De gehele bemanning blijft ongedeerd. In 1952 zal het wrak worden gelicht en verkocht. Op 10 november 1953 zal het schip, tijdens de sleepreis richting de sloperij in Italië, bij Kaap Fer zinken.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1941

Door de onderzeeboot Hr.Ms. 'O 21', onder commando van de luitenant-ter-zee der eerste klasse J.F. van Dulm wordt in de Middellandse Zee een Italiaanse schoener met granaatvuur van het eigen boordkanon tot zinken gebracht.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1919

De roeireddingboot nr. 6 van station Noordwijk (NZHRM), onderweg roeiende naar de twee kilometer ten noorden van Noordwijk gestrande logger 'Noordzee V' (KW 47) van NV Noordzeevisscherij uit Katwijk aan Zee, kentert als gevolg waarvan drie roeiers om het leven komen. De overigen kunnen uiteindelijk uitgeput het strand bereiken. Onder aanvoering van het commisielid Jan van Kan wordt een tweede poging ondernomen, waarbij Van Kan zelf de functie van schipper bekleedt. De poging slaagt: acht vissers van de 'KW 47' kunnen worden gered. Vier visserlieden waren reeds overboord gesprongen, waarvan drie man het strand weten te bereiken; de vierde verdrinkt. Schipper Jan van Kan ontvangt voor deze uitzonderlijke redding de grote gouden draagmedaille van de Redding Maatschappij, de hoogste onderscheiding van de NZHRM.

Bron: S. Zeeman: 'twee honderdjarige reddingboten' in: 'DBW' jrg. 53 nr. 6 (1998)

 

1919

De tweemastkotter 'Nieuwe Zorg' (1913) van P. Zuidema te Appingedam, op weg van Hull naar Vejle (Denemarken) en geladen met cokes, breekt bij zwaar weer zijn mast ter hoogte van Lyngby op de kust van Jutland en strand. De bemanning kan hierbij worden gered. Pogingen om het schip weer vlot te brengen mislukken. Op 4 december 1919 doet zich opeens een zware explosie voor door een ontploffende zeemijn, waarbij het schip uit elkaar wordt geslagen.

Bron: 'De Zee' (1920)

 

1914

Oprichting van de Nederlandsche Overzee Trust Maatschappij (NOT), mede als gevolg van de in augustus 1914 uitgebroken Eerste Wereldoorlog en de hierdoor steeds slechter wordende handelsbetrekkingen. De NOT wil de garantie geven dat de voor Nederland bestemde goederen louter en alleen voor binnenlands gebruik bestemd zijn en dus niet kunnen worden aangemerkt als contrabande (goederen bestemd voor de vijand). Hierbij werd besloten dat de uitvoerende commissie onder voorzitterschap van de heer C.J.K. van Aalst (directeur van de Nederlandsche Handel-Maatschappij) komt te staan. Het kantoor van de NOT is gevestigd in de Parkstraat te Den Haag. Na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog komt de Nederlandse koopvaardijvloot voor grote problemen te staan. Zo worden passages en orders voor bevrachting geannuleerd, terwijl het ladingaanbod in Nederlands-Indie, maar ook in Zuid-Amerika overvloedig blijkt te zijn. Verder ontstaat groot gebrek aan bunkerkolen. Ook kunnen Nederlandse (neutrale) schepen door geallieerde oorlogsschepen worden aangehouden en zelfs gedwongen worden om hun lading in Engeland of Frankrijk te ontschepen.

Bron: L.L. von Münching: 'De Ned. koopvaardij in de eerste oorlogsmaanden van 1914' in: 'DBW' jrg. 54 nr. 3 (1999)

 

1910

Het passagiersschip ss.'Noordam' (1902) van de Holland-Amerika Lijn, op weg van New York naar Rotterdam, komt tijdens dichte mist nabij het eiland Wight in aanvaring met de schoener 'Alida' uit Groningen. Beide schepen kunnen de reis weer vervolgen, waarbij de 'Alida' slechts een gebroken boegspriet heeft opgelopen.

Bron: 'De Zee' (1911)

 

1908

In de avond van 23 november 1908 strandt de Italiaanse driemastbark 'Fernando' bij Terschelling. Op de Brandaris werden om één uur 's nachts de noodseinen waargenomen, maar het was niet doenlijk om bij het in nood verkerende schip te komen. Om half zes neemt een sleepboot de roeireddingboot van het station Terschelling (NZHRM) op sleeptouw. Met een flinke krachtsinspanning weet de reddingboot het wrak te naderen en vijf bemanningsleden over te nemen. Als de boot nog maar net op zeer korte afstand van het wrak verwijderd is wordt de boot door een enorme grondzee rechtstandig over de kop geworpen. Van de zeventien man kunnen uiteindelijk veertien man worden gered. Drie roeiers komen hierbij om het leven.

Bron: A. Schol & K. Uitgeest: '...en om hen heen was alles branding' (1994)

 

1852

Commodore Matthew Perry vertrekt uit Norfolk (USA) voor onderhandelingen over een vriendschaps- en handelsovereenkomst met Japan.

Bron: www.seawaves.com

 

1813

Een week voorafgaande aan de totstandkoming van het nieuwe Koninkrijk der Verenigde Nederlanden en de komst vanuit Engeland van de erfprins van Oranje, Willem Frederik, op 30 november wordt door Franse troepen vanaf hun kanonneerboten, als laatste stuiptrekking, de stad Dordrecht beschoten.

Bron: H. Herman: 'Onze Zeemacht tijdens de Fransche overheersing 1810 - 1814' (1923)

 

1759

Het VOC-schip 'Buitenzorg' (1753) van de Kamer Amsterdam vergaat voor de kust van Texel, na terugkeer van de tweede reis uit Oost-Indië, vlak nadat het schip gelost werd bij aankomst op de rede.

Bron: www.vocsite.nl/schepen/detail.html

 

1642

Abel Janszn. Tasman, vanuit Batavia via Mauritius naar het oosten zeilend, ondekt Tasmanië en vervolgens op 13 december 1642 Nieuw Zeeland, dat door hem respectievelijk Van Diemensland en Statenland zal worden genoemd. Tasman voltooit daarmee de eerste omzeiling rond Australië. Twee jaar later, in 1644, zal hij terugkeren naar de noordoostkust van Australië.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)