maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 5 juli

 

2004

Het binnenvaartschip 'No Limit', op weg vanaf het Forteiland in IJmuiden naar Amsterdam met een lading zand, breekt bijna doormidden in de middensluis in IJmuiden en zinkt. Het 3.500 ton metende schip was twee weken geleden, als het grootste Nederlandse beunschip, nieuw opgeleverd door Veka Scheepsbouw BV aan schipper-eigenaar Nico Duikersloot. Het casco werd gebouwd in Sint Petersburg. Het scheepvaartverkeer in de middensluis is voorlopig geblokkeerd, evenals het wegverkeer over dit sluisgedeelte.

Bron: 'Noordhollands Dagblad' 06-07-2004

 

2002

De fregatten Hr.Ms. 'Van Amstel' en Hr.Ms. 'Abraham van der Hulst' keren terug in de thuishaven Den Helder na hun beider inzet in de strijd tegen het internationaal terrorisme (operatie 'Enduring Freedom') in en nabij de Arabische Golf. Ook het bevoorradingsschip Hr.Ms. 'Amsterdam' keert vandaag terug. De taken van de fregatten tijdens deze operatie waren o.a. waarneming, het verzamelen van inlichtingen en het escorteren van andere marineschepen.

Bron: persbericht KM 04-07-2002

 

1963

Onthulling door ZKH prins Bernhard van het Mariniersmonument op het Oostplein te Rotterdam. Het bronzen standbeeld kwam tot stand dankzij de activiteiten van de Stichting 'Monument Korps Mariniers'. Prins Bernhard inspecteert hierna een grote groep oud-mariniers die zich tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben onderscheiden.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1959

HM koningin Juliana en ZKH prins Bernhard brengen een bezoek aan de Koninklijke Marine Jacht Club (KMJC). Op het Marsdiep neemt het koninklijk paar vanaf het prinsenjacht 'Piet Hein' het admiraalzeilen af. Honderden platbodems, scherpe jachten en mototrkruisers nemen deel aan dit evenement.

Bron: W. Geneste, '60 jaar Prinsenjacht Piet Hein' (1997)

 

1949

De eenmotorige Fairey Firefly 'K 69' van Squadron 2 van de Marine Luchtvaartdienst (MLD) raakt overboord bij het landen op het Britse vliegkampschip HMS 'Theseus', varende in de Middellandse Zee. De vlieger komt hierbij om het leven.

Bron: 'Jaarboek van de Marine' (1949)

 

1946

Door de torpedobootjager Hr.Ms. 'Kortenaer' worden in de Pang Pangbaai bij Bali drie sleepboten en vier laadprauwen tot zinken gebracht. Deze actie is bedoeld ter voorkoming van nieuwe Indonesische infiltraties vanuit Banjoewagi.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1946

Indienststelling van de mijnenveger Hr.Ms. 'Boeroe' bij de Koninklijke Marine. De 'Boeroe' (ex- HMAS 'Toowoomba' van de Australische Marine) werd op 26 maart 1941 te water gelaten bij Walkers Ltd. Mayborough, Queensland (Australië). De 'Boeroe' zal dienst doen als mijnenveger en later als logementsschip (1957). Nog diezelfde dag wordt ook de mijnenveger 'Ceram' (ex- HMAS 'Burnie', gebouwd in 1941 bij Mort's Dock & Engineeering Company in Sydney), in dienst gesteld.

Bron: P. Vermeulen: 'De schepen van de Koninklijke Marine en die der GM' (1962)

 

1944

Britse vliegtuigen brengen de Duitse Vorpostenboot 'V 1256' ('Heinrich Onnen') bij Terschelling tot zinken. Nog diezelfde dag kan door Britse MTB's ook de 'V 1254' ('Hermann Garrels') tot zinken worden gebracht.

Bron: http://www.wlb-stuttgart.de/seekrieg/44-07.htm

 

1942

Het vrachtschip ss. 'Paulus Potter' van de Wijklijn (rederij Erhardt & Dekkers), varende in het Moermansk-konvooi PQ 17 van Reykjavik naar Archangelsk, onder kapitein W.J. Sissingh, wordt tussen Spitsbergen en Nova Zembla door Duitse luchtaanvallen zwaar beschadigd en vervolgens door de bemanning verlaten. Er vallen geen slachtoffers; de vijftig opvarenden kunnen worden gered door het rescueship 'Zamalek'. Op 13 juli zal het nog steeds drijvende en zwaar beschadigde schip door de Duitse onderzeeboot 'U 255' met een torpedo tot zinken worden gebracht. Tijdens dit Moermansk-konvooi gaan in totaal 28 geallieerde schepen verloren, waarvan vier door de 'U 255' tot zinken worden gebracht.

Bron: L.L von Münching: 'De Nederlandse koopvaardij in WO II' (1978)

 

1939

Proefvaart van de sleepboot 'Hudson' III (1939) van L. Smit & Co's Internationale Sleepdienst Maatschappij NV.Tijdens de tocht vindt de overdracht plaats van de sleepboot door de Machinefabriek en Scheepswerf van P. Smit jr. te Rotterdam aan L. Smit & Co.

Bron: 'De Zee' (1939)

 

1934

Jordaanoproer in Amsterdam: Naar aanleiding van de verlaging van de uitkeringen van werkloze (haven)arbeiders breken er in Amsterdam rellen uit. Politie en miltairen worden ingezet, waarbij hard wordt opgetreden.

Bron: P. de Rooy: 'Werklozenzorg en werkloosheidsbestrijding' (1979)

 

1918

Vertrek vanuit Hoek van Holland van een konvooi naar Nederlands-Indië onder commando van de kapitein-ter-zee Jonckheere, bestaande uit het pantserdekschip Hr.Ms. 'Hertog Hendrik', het passagiersschip ss. 'Tabanan' van de Rotterdamsche Lloyd (per 1 juni door de Koninklijke Marine gecharterd om dienst te doen als hulpkruiser), het passagiersschip ss. 'Noordam' van de Holland-Amerika Lijn en het ss. 'Bengkalis' van de Stoomvaart Maatschappij 'Nederland' (als bijbehorend kolen-bunkerschip). Doel van de reis is om rond Schotland en Kaap de Goede Hoop de door oorlogshandelingen verbroken verbinding met Nederlands-Indië weer te kunnen herstellen. Eerst op 27 september 1918 zal het konvooi Tandjong Priok bereiken.

Bron: L.L. von Münching: 'De passagiersvaart van de HAL op New York in WO I' in: 'DBW' jrg. 53 nr. 3 (1998)

 

1916

De Scheveningse trawler 'Geertruida' (SCH 103) van W. den Dulk Jaczn. uit Scheveningen, varende op thuisreis naar Scheveningen, wordt op de Noordzee door een Duitse onderzeeboot tot zinken gebracht. Drie opvarenden, waaronder de schipper, worden door de onderzeeboot naar Duitsland gebracht op beschuldiging dat zij de boot hadden willen rammen. Door een Duitse krijgsraad zal echter vrijspraak volgen.

Bron: 'De Zee' (1916)

 

1914

Indienststelling van de onderzeeboot Hr.Ms. 'K 1', gebouwd op de werf van de Koninklijke Maatschappij 'De Schelde' en aldaar op 20 mei 1913 te water gelaten. De 'K 1' is bestemd voor Nederlands-Indië.

Bron: P. Vermeulen: 'De schepen van de Koninklijke Marine en die der GM' (1962)

 

1882

De op 4 juli vanuit Amsterdam vertrokken rammonitor 2e klasse Zr.Ms. 'Adder', met bestemming Hellevoetsluis, onder commando van de luitenant-ter-zee S.E. van der Aa, vergaat ter hoogte van Scheveningen. Bij deze ramp komt de volledige bemanning om het leven. Ondanks enkele door het schip afgegeven, en door enkele vissers opgevangen noodsignalen, blijft de oorzaak van deze ramp onbekend. Het merendeel van de geborgen bemanningsleden wordt later begraven op het kerkhof van Huisduinen, waarbij een passend gedenkteken wordt geplaatst. De ramp met de 'Adder', die eerst drie dagen later op 8 juli bekend wordt gemaakt, zal aanleiding geven tot grote commotie in het land en uiteindelijk leiden tot de instelling in 1889 van een kustwacht, die onder de dienst van het Loodswezen zal gaan ressorteren. Ook de vuurtorens en tussenstations langs de Nederlandse kust zullen via communicatielijnen met elkaar worden verbonden.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1816

Bij Koninklijk Besluit wordt de Artillerie- en Genieschool te Delft uitgebreid met een adelborstenopleiding. De opleiding staat open voor maximaal 20 adelborsen en zal in oktober van start gaan. Voor de beoefening van praktische werkzaamheden aan boord zal een instructievaartuig achter het schoolgebouw in de Vestgracht worden afgemeerd. Voor hun praktische vorming zal in 1817 de brik Zr.Ms. 'Havik' worden aangewezen, waarmee vanuit Hellevoetsluis oefentochten kunnen worden gemaakt. Tien jaar later, in 1826, zal worden besloten tot oprichting van de Koninklijke Militaire Academie te Breda en zal de Koninklijk Marine een afzonderlijke adelborstenopleiding in Medemblik krijgen.

Bron: Ph.M. Bosscher: 'Van Medemblik naar Den Helder (1829 - 1960)' in: 'Het Instituut' (2000)

 

1668

Het jacht 'Liefde' (1664) van de Kamer Amsterdam van de VOC, komende van Perzië, vergaat bij Baios de Padua. Hierbij komen 27 man om het leven.

Bron: www.vocsite.nl/schepen/detail.html

 

1627

Langs de Nederlandse kust woedt een hevige storm, waarbij verscheidene schepen worden vernield o.a. in het Vlie en op de Friese kust. Nabij Enkhuizen kapseist een moscovisch schip.

Bron: J. Buisman: 'Duizend jaar weer, wind en water in de lage landen' (2000)