maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 24 mei

 

2006

De staatssecretaris van Defensie, C. van der Knaap, brengt in Plymouth een bezoek aan de Flag Offcier Sea Training (FOST), die het Britse opwerkprogramma voor marineschepen leidt. Naast het bijwonen van een aantal briefings op het hoofdkwartier van FOST, bezoekt Van der Knaap het fregat Hr.Ms. 'Van Galen', dat vandaag deelneemt aan een rampenbestrijdingsoefening. In het scenario moet initiële hulp geboden worden aan een dorp na een natuurramp. Later deze week ondergaat de 'Van Galen' de finale inspectie door FOST.

Bron: persbericht KM 24-05-2006

 

2004

De jaarlijkse maritieme oefening 'Falcon Nut' draait op volle toeren. Van 24 tot en met 28 mei oefenen vliegtuigen en oorlogsschepen met elkaar op de Noordzee. De Koninklijke Luchtmacht zet daarvoor enkele F-16’s, een KDC-10 en een Fokker-60 in. Van de zijde van de Koninklijke Marine nemen twee M-fregatten, een Luchtverdedigings- en Commandofregat (LCF), een bevoorrader en een Lockheed-Orion P-3C patrouillevliegtuig deel. De Belgische inbreng bestaat uit het fregat 'Wielingen'.

Bron: persbericht Mindef 24-05-2004

 

2003

Het bij de Koninklijke Schelde Groep (KSG) te Vlissingen in 2002 gebouwde luchtverdedigings- encommandofregat Hr.Ms. 'De Zeven Provinciën' wordt door de Koninklijke Nederlandse Vereniging van Technici in de Scheepvaat (KNVTS) uitgeroepen tot 'Schip van het jaar 2003'. De LCF-klasse, waarvan 'De Zeven Provinciën' en Hr.Ms. 'Tromp' deel uitmaken bij de Koninklijke Marine, waren in de categorie 'Specials' genomineerd voor de 'Schip van het Jaar'-prijs.

Bron: 'Van Boord', jrg. 6 nr. 22 (2003)

 

2002

De 'KNVTS Schip van het Jaar Prijs' van de Koninklijke Nederlandse Vereniging van Technici op Scheepvaartgebied wordt uitgereikt aan scheepswerf Van der Giessen de Noord voor de bouw van de veerboot ms. 'Blue Star 1'.

Bron: www.knvts.nl

 

2002

In de nacht van 24 op 25 mei ontdekt een Lockheed-Orion P-3C maritiem patrouillevliegtuig van squadron 320 van de Marine Luchtvaartdienst (VSQ 320) een 'go fast', varende van Colombia naar Jamaica. In samenwerking met het M-fregat Hr.Ms. 'Abraham van der Hulst' en het S-fregat 'Bloys van Treslong' kan het drugstransport worden aangehouden. Tijdens deze operatie worden ook een Belgische Alouette III en een Lynx - boordhelikopter ingezet. In totaal kan 900 kilo cocaïne in beslag worden genomen, welke zijn verpakt in balen van 30 a 40 kilo.

Bron: persbericht Mindef 27-05-2002

 

1998

De 'KNVTS Schip van het Jaar Prijs', ingesteld in 1998 bij het honderdjarig jubileum van de Koninklijke Nederlandse Vereniging van Technici op Scheepvaartgebied, wordt voor het eerst uitgereikt aan de YVC Ysselwerf in Capelle a/d IJssel voor de bouw van het vrachtschip ms. 'Sea Baltica'. De prijs wordt toegekend aan het schip, dat in het voorafgaande kalenderjaar is opgeleverd en dat in technisch opzicht het meest innovatief is. Aanmeldingen kunnen plaatsvinden in 5 categorieën: Zeevaart, Binnenvaart, Visserij, Jachtbouw en Specials

Bron: www.knvts.nl

 

1953

De coaster ms. 'Toos' (1951) van rederij Th. Groeneboom uit Den Haag, geladen met cellulose, kapseist bij Grips-vuurtoren (Noorwegen) als gevolg van een verkeerde belading. Vijf van de tien bemanningsleden komen hierbij om het leven. Later kan het schip geborgen worden en voor reparatie naar Rotterdam worden gesleept.

Bron: 'De Zee' (1954)

 

1951

Oprichting van de Opsporings- en Reddingsdienst (OSRD) bij squadron 5 van de Marine Luchtvaartdienst. Het vliegend materieel bestaat nog uit een vanuit de oorlog afkomsige B-25 Mitchell-bommenwerper en later uit een Seaotter, bestemd voor de Search and Rescue-operaties.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1943

De opperbevelhebber van de Duitse Kriegsmarine, admiraal Karl Doenitz, besluit de U-boot operaties op de Atlantische Oceaan te beëindigen. De Duitse verliezen zijn zo hoog geworden, dat het Doenitz beter lijkt om te wachten met verdere operaties totdat betere ontwerpen van U-boten in dienst kunnen worden gesteld. Ondertussen onderzoekt de Duitse marineleiding hoe de strijd op zee, het aanvallen van de geallieerde konvooien, kan worden voortgezet.

Bron: K.W.L. Bezemer: 'De Nederlandse koopvaardij in de Tweede Wereldoorlog' (1981)

 

1942

Het vrachtschip ms. 'Hector' (1939) van de KNSM uit Amsterdam, op weg van New York naar Curaçao, onder kapitein J. Lodewijk, wordt in de Caraibische Zee op 60 mijl ten noordwesten van de Grand Caymaneilanden (op positie 19.40° N / 81.53° W) door de Duitse onderzeeboot 'U 103' getorpedeerd en tot zinken gebracht. Twee opvarenden komen hierbij om het leven. Het is het tweede Nederlandse schip dat door deze onderzeeboot tot zinken wordt gebracht.

Bron: L.L. von Münching: 'De Nederlandse koopvaardij in WO II' (1978)

 

1941

Vroeg in de ochtend worden door het Britse vlaggenschip HMS 'Hood' en het nieuwe slagschip HMS 'Prince of Wales' het Duitse slagschip 'Bismarck' en de zware kruiser 'Prinz Eugen' onderschept op de Atlantische Oceaan. De twee Duitse schepen proberen zich aanvankelijk aan het gevecht te onttrekken, maar kunnen worden ingehaald door de snellere 'Hood' en 'Prince of Wales'. Na een hevig vuurgevecht wordt de 'Hood' tot zinken gebracht, waarbij 95 officieren en 1.324 overige bemanningsleden om het leven komen. Er zijn slechts drie overleven. De 'Prince of Wales' trekt zich hierna terug in afwachting van versterkingen, waarna de jacht op de Duitse schepen weer zal worden hervat.

Bron: K. de Haas: 'Met de NRC-Toeristenclub naar de Engelse vlootschouw te Spithead' in: 'DBW' jrg. 54 nr.12 (1999)

 

1937

Tewaterlating van de flottieljeleider Hr.Ms. 'Tromp' op de werf van de Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij in Amsterdam. De doop werd voorafgaande verricht door HM koningin Wilhelmina, in aanwezigheid van ZKH prins Bernhard.

Bron: H. de Bles e.a: 'Vloot vereeuwigd, honderd jaar Koninklijke Marine in foto' (2002)

 

1930

Doop en tewaterlating van het passagiersschip ms. 'Colombia' van de KNSM op de werf van de NV Machinefabriek en Scheepswerf van P. Smit jr. te Rotterdam. De doop wordt verricht door mevrouw M.E. Giljam-Irens. De 'Colombia' zal worden ingezet voor de 14-daagse dienst tussen Amsterdam en West-Indië.

Bron: 'Een vrije zee' in 'Van Boord', jrg. 6 nr. 23 (2003)

 

1919

Bij Koninklijk Besluit wordt het nieuwe Reglement Verpleging Personeel Zeemacht ingesteld, waarbij alle gezinnen van het vrijwillig dienend personeel voortaan in aanmerking komen voor geneeskundige behandeling op rijkskosten in geval van ziekten, verwondingen of gebreken.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1917

Vertrek vanuit Hampton Roads (VS) van het eerste door Amerikaanse oorlogsschepen begeleide konvooi over de Atlantische Oceaan naar Groot-Brittannië, na de afkondiging van de onbeperkte duikbootoorlog door Duitsland op 1 februari 1917.

Bron: L.L. von Münching: 'De Nederlandse koopvaardij in WO I' (1917) in: 'DBW' jrg. 57 nr. 9 (2002)

 

1916

De laatste immigranten uit Brits-Indië komen met het stoomschip 'Dewa' in Suriname aan. De eerste Brits-Indische immigranten waren reeds in 1873 in Suriname aangekomn met het Britse zeilschip 'Lalla Rookh'.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

1890

Door de schoener voor politietoezicht Hr.Ms. 'Dolphijn' wordt de Britse vissersboot 'YH 739' uit Yarmouth opgebracht naar Delfzijl, wegens het vissen in de Nederlandse territoriale wateren.

Bron: P. Vermeulen: 'Schepen van de Koninklijke Marine en die der GM' (1962)

 

1865

De minister van Staat, vice-admiraal b.d. E. Lucas wordt door koning Willem III bevorderd tot luitenant-admiraal, welke rang nog niet eerder titulair was verleend.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1827

Aankomst te Paramaribo van Zr.Ms. 'Curaçao', onder commando van de luitenant-ter-zee der eerste klasse J.W. Moll te Paramaribo, na als eerste stoomschip de Atlantische Oceaan te hebben overgestoken en daarbij het grootste deel van deze overtocht onder stoom te hebben afgelegd. Het stoomschip was op 26 april 1827 vertrokken vanaf de rede van Hellevoetsluis. De terugreis van Paramaribo via Willemstad naar Hellevoetsluis zal het schip in 29 dagen afleggen. De 'Curacao' zal daarmee het eerste en enige stoomschip ter wereld zijn dat de Atlantische Oceaan in beide richtingen zal hebben overgestoken. Gedurende 22 dagen zal het schip dan onder stoom hebben gevaren; de rest van de tijd zal uitsluitend zeilende worden afgelegd. Onderweg deden zich allerlei technische problemen voor. Zo liep de machine warm, lekte de ketel of vertoonde zoutaanslg en braken bladen van de schepraderen af.

Bron: 'Jaarboek van de Marine' (1952)

 

1806

Met de afsluiting van het Tractaat van Parijs wordt de Bataafse Republiek omgezet in het Koninkrijk Holland, waarbij door keizer Napoleon Bonaparte zijn broer Lodewijk Napoleon tot koning van Holland wordt uitgeroepen.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1782

Een op 8 maart 1782 vanuit Kaapstad vertrokken VOC-konvooi naar de Republiek, bestaande uit de 'Concordia', 'Behemoth', 'Beekvliet', 'Diana'. 'Popskenburg' en 'Vredenburg', wordt ter hoogte van de Azoren door een Brits kaperschip onderschept, waarna het vuur wordt geopend op de 'Concordia' (1773) varende voor de Kamer Amsterdam. Door de overige konvooi-schepen wordt het vuur direct beantwoord, waarna de Britse kaper op de vlucht slaat. Hierbij zinkt de reeds lek geslagen 'Concordia', waarbij de opvarenden kunnen worden gered door de schepen uit het konvooi. Hierna wordt besloten dat vijf schepen naar de dichtstbijzijnde neutrale haven van Cadiz zullen varen. De drie resterende schepen zullen vanuit Cadiz, via de Atlantische Oceaan, naar het Noorse Trondheim varen (aankomst op 1 juli 1782). Verder varen, ten tijde van de Vierde Engelse oorlog, zou dan ook onverantwoord zijn. Eerst in 1784 arriveren de schepen weer in patria.

Bron: H. Bonke: 'De zeven reizen van 'de Jonge Lieve' (1760 - 1781)' (1999)

 
 

1697

Het VOC-schip 'Waddinxveen' (1691), gebouwd voor de kamer Rotterdam en varende voor de Kamer Enkhuizen, vergaat tijdens de tweede thuisreis naar Patria bij Kaap de Goede Hoop. Vier bemanningsleden kunnen worden gered. De lading van het schip wordt naar Patria vervoerd met het VOC-schip 'Noordgouw' (1694). Op dezelfde dag vergaat ook het VOC-schip 'Oosterland' (1685), gebouwd voor de Kamer Middelburg, tijdens de vierde thuisreis van Ceijlon naar Patria, eveneens bij Kaap de Goede Hoop.

Bron: www.vocsite.nl/schepen/detail.html

 

1674

Na de vrede met Engeland (Tweede Vrede van Westminster) probeert de Staten-Generaal ook Frankrijk tot het sluiten van vrede te bewegen, met het beramen van twee maritieme expedities. De eerste expeditie bestaat uit een aanval op de Franse kust onder bevel van Cornelis Tromp; de tweede uit een landing op het Franse eiland Martinique onder bevel van de luitenant-admiraal Michiel Adriaenszn. de Ruyter. Hiertoe zal hij de beschikking krijgen over 17 grote - en 27 hulp- en transportschepen met 7.400 man, onder wie 3.400 mariniers en soldaten. Op 24 mei zeilen beide eskaders uit (in totaal bestaande uit 49 oorlogsschepen, 102 hulp- en transportschepen met circa 18.000 man).

Bron: A. van der Moer: 'De Luitenant-Admiraal-Generael' (2000)

 

1665

Tweede Engelse Oorlog: Uitzeilen van een grote Nederlandse vloot, verdeeld in zeven eskaders onder bevel van de luitenant-admiraal Jacob van Wassenaer van Obdam, met de opdracht om de Engelsen te bestraffen voor hun onaangekondigde aanval op terugkerende koopvaardijschepen. De vloot zal tot 10 juni nabij de kust blijven. Op 11 juni zal deze vloot voor de Engelse kust nabij Lowestoft op de Engelse vloot stuiten, waarna op 13 juni slag zal worden geleverd (de Zeeslag bij Lowestoft).

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1660

De Engelse vloot onder admiraal Edward Montague, Earl of Sandwich (1625 - 1672) arriveert voor de kust van Scheveningen om Charles II naar Dover over te brengen, zodat deze de troon weer kan bestijgen. Op deze wijze kan een einde worden gemaakt aan de Engelse Burgeroorlog ('Restoration'). Aan boord van het vlaggenschip 'Naseby' verblijft Samuel Pepys, als secretaris van Montague, die verslag zal doen van deze reis. Door het aanhoudende slechte weer kan de vloot met de nieuwe koning eerst op 2 juni vertrekken. Montague verandert naar aanleiding van deze gelegenheid de naam van zijn schip in 'Royal Charles'.

Bron: ' The William van de Velde drawings' (1979)

 

1610

Door koning Jacob I van Engeland wordt zijn verbod van 1609 tot het vissen in de Noordzee opgeschort.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)