maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 30 januari

 

1995

Honderd mariniers worden ingezet om met rubberboten te assisteren bij de overstromingen en dreigende dijkdoorbraken in Zuid- en Midden-Nederland. Ook worden 96 geëvacueerde burgers en huisdieren ondergebracht in de Van Braam Houckgeestkazerne van het Korps Mariniers in Doorn.

Bron: 'Jaarboek van de Marine' (1995)

 

1986

Officiële opening van de radiohut als onderdeel van de permanente expositie in het Nederlands Scheepvaartmuseum Amsterdam. Het betreft een gedeelte van de collectie, welke bewaard was gebleven op de zolder van de school van Radio Holland en waaruit een radiostation anno 1925 gereconstrueerd kon worden. Deze radiohut en de totstandkoming hiervan is het werk van de heer E. Bakker, die als vrijwilliger gedurende een periode van twee jaar betrokken was bij dit project ('de volledige reconstructie van een scheepsradiostation').

Bron: 'Zee Magazijn' (1986)

 

1983

De reddingvlet 'Nine Anna' (type 'Zeeleeuw') van de KNZHRM (station Schiermonnikoog) kapseist tijdens een oefentocht met zes man aan boord voor de kust van Schiermonnikoog. Zittend op de omgeslagen reddingboot kunnen de drenkelingen door een Lynx-helikopter van de Opsporings- en Reddingsdienst (OSRD) van de Marine Luchtvaartdienst worden opgepikt. De reddingboot kan later weer worden geborgen en worden ingezet. In 1992 zal de 'Nine Anna' vervangen worden door de 'Siegfriet Egmundis'.

Bron: www.dorusrijkers.nl

 

1964

Vertrek vanuit Den Helder van smaldeel I, bestaande uit de kruiser Hr.Ms. 'De Ruyter' (vlaggenschip) en de onderzeebootjagers 'Rotterdam' en 'Holland', onder commando van de commandeur R.W. baron van Lynden, voor een oefenreis naar de Middllandse Zee. De onderzeeboot Hr.Ms. 'Zeeleeuw' en het fregat Hr.Ms. 'De Zeeuw' zullen zich op een later tijdstip bij het smaldeel voegen. Op 21 februari zal de haven van Valetta (Malta) worden aangelopen.

Bron: H. de Bles e.a: 'Vloot vereeuwigd, honderd jaar Koninklijke Marine in foto' (2002)

 

1953

De coaster ms. 'Westland' (1931) van NV ms. 'Westland' (J. den Hartogh) uit Rotterdam, onder kapitein A. Penning, op 29 januari vertrokken vanuit Wismar met bestemming King's Lynn, wordt vermist. Vermoedelijk moet het schip zijn vergaan tijdens een zware storm in de nacht van 29 op 30 januari. Zeven bemanningsleden komen om het leven.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1945

Direct na vertrek uit de haven van Gdynia wordt het Duitse passagiersschip 'Wilhelm Gustloff', met aan boord bijna 6.000 gewonde en gevluchte soldaten, in de Oostzee getorpedeerd door drie Russchische torpedo's. Van de 6.000 opvarenden overleven er slechts 500 deze ramp.

Bron: www.nieuwsdossier.nl

 

1942

De slag om Ambon: de Japanners landen in het zuiden van het eiland, nabij Hitu-Iama en het zuidelijke deel van het schiereiland Laitimor, en bij Hutumori. Hoewel zij numeriek niet veel sterker zijn dan de geallieerden, beschikken de Japanners over een groot overwicht in luchtsteun, marineondersteuning (scheepsgeschut), tanks en veldartillerie. In de veronderstelling dat het terrein aan de zuidzijde van het eiland te wild en ontoegankelijk was voor een landing, zijn de geallieerde troepen in het noorden geconcentreerd. De baai van Ambon werd met een mijnenveld deels geblokkeerd. De troepen zijn gecentreerd rondom de baai, bij Paso, de stad Ambon en het Laitimor schiereiland. Een in beton opgestelde artillerie-eenheid bestrijkt daarbij de baai van Ambon.

Bron: www.nieuwsdossier.nl

 

1932

Oprichting van de NV Tank Kustvaart te Rotterdam door de Engelse opdrachtgevers Thomas J. Metcalf Sr. en Jr. uit Londen. Het eerste schip 'Monica' zal in juni te water worden gelaten bij de scheepswerf Gideon te Groningen en met zijn maiden-trip op 1 september 1932 onder Nederlandse vlag worden gebracht.

Bron: P. van Dijk: 'NV. Tank Kustvaart' in: 'DBW' jrg. 53 nr. 5 (1998)

 

1916

Het vrachtschip ss. 'Maasdijk' van de Rotterdamse rederij Solleveld, Van der Meer en Van Hattum, in ballast onderweg van Rotterdam naar Portland Maine, onder kapitein R. Teensma, loopt in de Theemsmonding op een mijn. Twee opvarenden komen om het leven en raken vier man gewond. Het schip wordt vervolgens met behulp van enkele Britse sleepboten op de Gurdlerbank gezet.

Bron: L.L. von Münching: 'De Nederlandse koopvaardij in de oorlogsmaanden van 1916' in: 'DBW' jrg. 56 nr. 1(2001)

 

1915

Vertrek vanuit Swansea van de schoener 'Velox' naar Oporto (Portugal). Sindsdien wordt het schip vermist en moet vermoedelijk tijdens een zware storm met man en muis zijn vergaan.

Bron: 'De Zee' (1915)

 

1914

Het vrachtschip ss. 'Westerdyk' van de Holland-Amerika Lijn loopt op de Nieuwe Waterweg bij herhaling aan de grond tijdens slecht zicht en komt daarbij in aanvaring met het Deense ss. 'Sally Maersk'. Door het versperren van de vaargeul door de 'Westerdyk' wordt het ss. 'Clio' van de KNSM aangevaren door het Spaanse ss. 'Antonio', die 'uit het roer loopt' als gevolg van de hevige stroming nabij het vastzittende ss. 'Westerdyk'.

Bron: 'De Zee' (1914)

 

1911

Tewaterlating van de (tweede) onderzeeboot Hr.Ms.'O II' op de werf van de Koninklijke Maatschappij 'De Schelde' te Vlissingen.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

1877

De volbeladen stoomboot 'Willem III' van Stavoren naar Sneek vergaat tijdens zwaar weer op de Fluessen bij Heeg (Friesland). 14 opvarenden komen om het leven.

Bron: S.W. Muizelaar: 'Aandenken of getrouwe beschrijving van de ramp met de stoomboot 'Willem III'' (1932)

 

1856

Afsluiting en ondertekening van het eerste Nederlands - Japanse tractaat. Met dit nog gebrekkige en zeer beperkte verdrag kan de eerste stap worden gezet op weg naar de normalisering van de betrekkingen tussen Japan en Nederland. Het betreft hier voorlopig uitsluitend de handel op Nagasaki. Tot dan toe werd Nederland als enige westerse mogendheid slechts gedoogd op het kunstmatige eiland Decima bij Nagasaki. Een jaar later in 1857 wordt het afgesloten tractaat vervangen door een veel uitgebreidere overeenkomst, die eerst in 1859 zal worden geratificeerd.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1840

De Nederlandse schoener 'Heemskerk', op weg van Amsterdam naar Batavia onder kapitein Blankert, wordt na het bereiken van de Belgische kust ter hoogte van Duinkerken door een zware storm zodanig uit de koers teruggezet, dat het schip uiteindelijk strandt voor de kust van Texel. Tot 6 februari kan de gehele lading bestaande uit manufacturen steeds met vallend water van boord worden gehaald en met behulp van karren naar de Cocksdorp worden overgebracht.

Bron: A. Schol & K. Uitgeest:: '...en om hen heen was alles branding...' (1994)

 

1795

Resolutie van de Staten-Generaal waarin marineofficieren wordt gelast, mogelijke orders van de admiraal-generaal, stadhouder prins Willem V te negeren en alleen de instructies op te volgen van diegenen aan wie de Staten-Generaal het commando over 's Lands vloot zouden toevertrouwen. Een week later zal door de nieuwe leiders van de jonge Bataafse Republiek korte metten worden gemaakt met de tegenstribbelende Admiraliteiten, hun bestuurders en 'onbetrouwbare' officieren.

Bron: Th.J.A. Roodhuyzen: 'In woelig vaarwater, marineofficieren 1779 - 1802' (1998)

 

1781

Het fregat de 'Eendraght', onder kapitein-ter-zee Adriaan de Roock, vertrekt vanaf de Taag bij Lissabon spoorslags naar de West om daar melding te maken van het feit, dat er een oorlog is uitgebroken tussen de Republiek en Groot-Brittannië. Door het uitbreken van de Vierde Engelse Oorlog op 20 december 1780 zouden de Nederlandse koopvaardijschepen groot gevaar lopen om op weg naar de Republiek het slachtoffer te worden van Britse oorlogsschepen. In juni 1781 keert de 'Eendragt' behouden terug in gezelschap van de onderweg op 30 april 1781 prijs gemaakte Britse koopvaarder 'Diligence'.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1677

Terugkeer in Hellevoetsluis van het vlaggenschip 'd'Eendraght', met aan boord het stoffelijk overschot van de luitenant-admiraal Michiel Adriaenszn. De Ruyter. Hierna wordt het stoffelijk overschot onder geleide van zijn zoon, de schout-bij-nacht Engel de Ruyter en schoonzoon, dominee Somer per rouwjacht naar Rotterdam overgebracht.

Bron: A. van der Moer: 'De Luitenant-Admiraal-Generael' (2000)

 

1676

Toezegging van de Staten-Generaal van 15 oorlogsschepen voor hulp aan - en ondersteuning van Denemarken tegen de ongebeidelde expansiedrift van Zweden.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

1648

Afsluiting van de Vrede van Munster, waarbij een einde komt aan de in 1568 aangevangen Opstand tegen Spanje, aangeduid als de Tachtigjarige Oorlog. De nieuwe Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden wordt als zelfstandige staat door de buitenlandse mogendheden erkend. Hierna beleeft de Republiek slechts vier (tot het uitbreken van de Eerste Engelse Oorlog in 1652) min of meer vredige jaren. Omdat de Staten-Generaal voorlopig geen oorlog meer verwachten meent men met slechts een veertig-tal konvooischepen van geringe grootte de in deze tijd zeer groot geworden handelsvloot te kunnen beschermen. Zonodig kan men koopvaardijschepen inhuren, welke dan als oorlogsschepen uitgerust zouden kunnen worden.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1610

Vertrek naar Oost-Indië van de in 1609 door de Staten-Generaal benoemde eerste gouverneur-generaal van Indië, Pieter Both. In december 1610 komt hij te Bantam aan, waarna vervolgens met een vloot naar de Molukken wordt gereisd om aldaar de Portugezen te verdrijven. De gouverneur-generaal heeft de centrale leiding in Oost-Indië en is tevens de hoogste VOC-dienaar in de Oost, bijgestaan door de Raad van Indië.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)