maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 21 mei

 

2003

Het Duitse fregat FGS 'Sachsen' (F-219) brengt een bezoek aan Den Helder in verband met de beproevingen van de moderne APAR-radarinstallatie, waarbij het fregat 'Wandelaar' (Belgische Zeemacht) en het Franse 'La Fayette'-klasse fregat de 'Aconite', qua stealth-karakteristieken veel overeenkomsten vertonend met de Nederlandse LCF-fregatten, ondersteuning verlenen. De 'Sachsen' is het eerste schip van de 'Sachsen'-klasse fregatten van de Duitse marine, dat kan worden beschouwd als een zusterklasse van de 'De Zeven Provinciën'-klasse LCD-fregatten.

Bron: persbericht KM 26-05-2003

 

1991

Een F-16A van de Koninklijke Luchtmacht afkomstig van de vliegbasis Volkel (312 Sqn) stort, tijdens een oefenvlucht op 18 mijl van Sardinie, neer in de Middellandse Zee. De piloot weet zich met zijn schietstoel te redden en kan uit zee worden opgepikt.

Bron: persbericht ANP 21-05-1991

 

1952

Officiele opening van het Amsterdam-Rijnkanaal door HM koningin Juliana en ZKH prins Bernard. De gehele doorvaart tot Tiel wordt gemaakt aan boord van het prinsenjacht 'Piet Hein'. In Tiel wordt door prins Bernard de nieuwe sluis in gebruik gesteld. Met de opening van het Amsterdam-Rijnkanaal wordt Amsterdam rechtstreeks met de Waal - en daarmee met het Duitse achterland verbonden.

Bron: R. Daalder: 'Groot feest bij de opening van het Amsterdam-Rijnkanaal' in: maritieme geschiedens 1500 - 2000 jaarboek VNHSM ( 2004 ).

 

1952

HM koningin Juliana opent de internationale tentoonstelling 'De Rijn in de RAI' in Amsterdam.

Bron: 'DBW' (1992)

 

1947

Tijdens de Eerste Politionele Actie op Oost-Java wordt de eenmotorige Fairey Firefly 'F 22', van Squadron 860 van de Marine Luchtvaartdienst (MLD) (VSQ 860), getroffen door vijandelijk vuur en is genoodzaakt een noodlanding te maken bij Pandakan. Dit wordt waargenomen door de commandant van Sqn. 860 vanuit diens Firefly. De 'F 22' brandt geheel uit. Volgens ooggetuigen weet de officier-vlieger R. Visser zich uit het toestel te redden maar wordt vermoedelijk daarna door de plaatselijke bevolking om het leven gebracht.

Bron: 'Jaarboek van de Marine' (1947)

 

1943

De bemanning van een Catalina vliegboot van 321 MLD-Squadron weet vanuit Australië een afstand van 5.860 km. naar Ceijlon in 28 uur te overbruggen. De Catalina werd hiertoe op geimproviseerde wijze uitgerust met vijf drums van ieder 360 liter vliegtuigbenzine. Aan boord bevindt zich ook de Bevelhebber der Zeestrijdkrachten in het Oosten, vice-admiraal C.E.L. Helfrich.

Bron: 'De roemruchte historie van de vliegtuigsquadrons 320 en 321' in: 'Van Boord' jrg. 8 nr. 28 (2005)

 

1942

De naar Australië uitgeweken dr. H.J. van Mook treedt af als luitenant gouverneur-generaal van Nederlands-Indië (hij was dit van 1 januari 1942 tot 21 mei 1942). Van Mook wordt vervolgens benoemd tot minister van Koloniën in het kabinet van de Nederlandse regering te Londen. Hij was eerder op 20 november 1941 benoemd, maar die benoeming werd later weer ingetrokken.

Bron: L. de Jong, Gesch. der Nederl. in WOII.

 

1941

De tanker 'Elusa' (1936) van Petroleum Maatschappij 'La Corona' (Shell), onder kapitein J.J. Beckeringh, op weg van Curaçao via Halifax en varende in konvooi HX 126 naar de Clyde, wordt aangevallen door een van de acht Duitse onderzeeboten, behorende tot de 'West-Gruppe', op 250 mijl van Groenland. De 'Elusa' is het negende schip dat wordt getorpedeerd en wel door de 'U 93' onder commando van leutnant Korth. De bemanning kan, op zes opvarenden na, worden gered. Op 25 mei worden de 49 geredde bemanningsleden in Reykjavik aan wal gezet.

Bron: K.W.L. Bezemer: 'De Nederlandse koopvaardij in de Tweede Wereldoorlog' (1981)

 

1940

De Duitse Marinebefehlshaber Südwest meldt dat alle door de geallieerde en Duitse voor Hoek van Holland gelegde zeemijnen zijn geruimd.

Bron: http://www.wlb-stuttgart.de/seekrieg/40-05.htm

 

1916

Het vrachtschip ss. 'Helena' (1899) van de KNSM, op weg van Swansea naar Livorno, verricht de redding van 33 overlevenden, door deze op te pikken van het op 20 mei door de Duitse onderzeeboot 'UC 34' (varende onder Oostenrijkse vlag) tot zinken gebrachte Franse ss. 'Languedoc'. Dit schip werd na een vuurgevecht van anderhalf uur tot zinken gebracht, waarbij 5 gewonden vielen. Kapitein Wijdekop besluit om de overlevenden naar Toulon te brengen.

Bron: L.L. von Münching: 'De Nederlandse koopvaardij in de oorlogsmaanden van 1916' in: 'DBW' jrg.56 nr. 10 (2001).

 

1888

Aankomst in Honolulu van het schroefstoomschip Zr.Ms.'Zilveren Kruis' voor vlagvertoon en het afleggen van een officieel bezoek aldaar, dat tot 31 mei zal duren. De 'Zilveren Kruis' is op wereldreis vanuit Nederland naar Nederlands-Indië via Kaap Hoorn.

Bron: H. de Bles e.a: 'Vloot vereeuwigd, honderd jaar Koninklijke Marine in foto' (2002)

 

1882

Indienststelling van de gaffelschoener Zr.Ms. 'Argus' bestemd voor het politietoezicht op de Noordzee-visserijvloot. De 'Argus', met een lengte van 30 meter werd gebouwd bij de Machinefabriek en Scheepswerf van P.Smit jr. te Slikkerveer. Aanleiding tot de bouw van de 'Argus' was de reeds op 6 mei 1882 in Den Helder gehouden internationale conferentie inzake de Internationale Overeenkomst tot Regeling van de Politie ter Visserij in de Noordzee.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1847

In opdracht van de Nederlandse regering vindt het vertrek plaats van de twee raderstoomschepen Zr.Ms. 'Cerberus' en 'Suriname' en het nieuwe schroefstoomschip Zr.Ms. 'Samarang' voor een reis naar de Oostzee. De drie schepen worden belast met het slepen van graanschepen door de Sont, in verband met de landelijk ontstane voedselschaarste als gevolg van de aardappelenziekte. Met het graan afkomstig uit de Oostzeelanden zou de eerste nood gelenigd kunnen worden.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1842

Vertrek van het fregat Zr.Ms. 'Rijn' onder bevel van prins Hendrik 'de Zeevaarder' vanuit Vlissingen, in een divisie verenigd met het fregat 'Jason' onder bevel van kapitein-ter-zee E.G. van der Plaat als divisiecommandant, voor een reis naar Kroonstad. Aldaar zal het zilveren huwelijksfeest worden bijgewoond van de oom en tante van prins Hendrik 'de Zeevaarder', tsaar Nicolaas en tsarina Alexandra Fjodorowna van Rusland. Prins Hendrik wordt door zijn oom, de tsaar, benoemd tot bevelhebber van de 12e 'equipage de haut bord' en tevens tot bevelhebber van het linieschip 'Asow'. Op 28 augustus 1842 keert de divisie weer terug op de rede van Vlissingen.

Bron: Ph. M. Bosscher: 'Prins Hendrik de Zeevaarder' (1975)

 

1839

Oprichting van de scheepsagentuur en rederij Phs. van Ommeren NV te Rotterdam.

Bron: 'MM journaal' nr. 3 (2003)

 

1834

Vertrek vanuit Den Helder van het linieschip Zr.Ms. 'Zeeuw' onder bevel van kapitein-ter-zee J.C. Rijk, met aan boord prins Hendrik 'de Zeevaarder', begeleid door de brik 'Snelheid', voor een reis naar Elseneur, Kopenhagen, Kronstadt, Stockholm, Karlskrona, Kopenhagen en Portsmouth. Op 28 september 1834 zijn beide schepen weer terug in Den Helder.

Bron: Ph. M. Bosscher e.a: 'Prins Hendrik de Zeevaarder' (1975)

 

1833

Conventie van Londen: Ondertekening van een wapenstilstandsakkoord tussen België en Nederland te Londen, waarin de status-quo en de onafhankelijkheid van België wordt vastgelegd. Engeland en Frankrijk beëindigen hierna de blokkade van de Nederlandse zeehavens (van kracht sinds oktober 1831). Tijdens dit door Engeland opgelegde embargo waren in de loop van 1832 circa 117 Nederlandse schepen betrokken, die door de Engelsen o.a. naar Portmouth werden opgebracht.

Bron: B. Oosterwijk: 'Koning van de Koopvaart, Anthony van Hoboken' (1996)

 

1816

De kofschepen 'Jonge Maria' en 'Koophandel', beiden onder de broers Ary en Maarten Schaap van de Rotterdamse reder Anthony van Hoboken, vallen na hun vertrek uit Lissabon op 20 mei, in handen van Marokkaanse kapers. Beide bemanningen worden aan boord genomen van een zeeroversbrik, die na acht dagen aankomt in een haventje aan de Marokkanse kust. Na bemiddeling van de Nederlandse consul in Tanger zullen beide bemanningen met paarden naar deze plaats worden overgebracht. Ook in Tanger worden zij na een verblijf in gevangenschap uiteindelijk in vrijheid gesteld. Eerst op 2 januari 1817, na een vijfenenhalve maand durende gevangenschap, kunnen beide schepen weer vertrekken.

Bron: B. Oosterwijk: 'Koning van de Koopvaart, Anthony van Hoboken' (1996)

 

1737

Het VOC-schip 'Paddenburg' (1732) van de Kamer van Amsterdam, vergaat op de tweede thuisreis vlak na vertrek bij Kaap de Goede Hoop.

Bron: www.vocsite.nl/schepen/detail.html

 

1737

Het VOC-schip 'Iepenrode' (1731) van de Kamer Amsterdam onder commando van schipper Dirk Elsberg, op de tweede retourreis van Batavia naar Patria, vergaat bij Kaap de Goede Hoop. Alle 208 opvarenden komen hierbij om het leven.

Bron: www.vocsite.nl/schepen/detail.html

 
 

1737

Het VOC-schip 'Westerwijk' (1735) van de Kamer Amsterdam vergaat bij Kaap de Goede Hoop tijdens de eerste thuisreis naar Patria. Naar aanleiding van het vergaan van maar liefst acht, voor Patria bestemde, rijk beladen VOC-retourschepen tijdens een zware storm op deze dag, wordt door de Heeren XVII besloten tot het instellen van een onderzoek naar de zeewaardigheid van hun schepen. Hiernaast wordt een verbod ingesteld om tussen 15 mei en 15 augustus voor anker te gaan in de Tafelbaai en uit te wijken naar de Simonsbaai.

Bron: www.vocsite.nl/schepen/detail.html

 
 
 

1571

Een Spaansgezinde Hollandse vloot, bestaande uit vijf schepen onder Francois van Boschhuyzen verlaat Amsterdam om jacht te maken op de Watergeuzen.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)