maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 22 oktober

 

2005

De reddingboot 'Kapiteins Hazewinkel' van het station Hoek van Holland (KNRM) wordt opgeroepen voor het verlenen van eerste hulp aan boord van het uitgaande vrachtschip ms. 'Amanda'. Aan boord bevindt zich een Russische opvarende, die ernstig bekenld heeft gezeten. Door de 'Kapiteins Hazewinkel' wordt hiervoor extra, een ambulanceteam en het Mobiel Medisch Team (MMT) van het Erasmus Medisch Centrum (EMC) Rotterdam, aan boord meegenomen. De patiënt wordt na stabilsatie vervolgens door een hoog vaartuig van de Havendienst overgenomen en met MTT, broeders en KNRM’ers teruggevaren naar de Berghaven in Hoek van Holland. De patiënt kan daarna naar het EMC worden overgebracht.

Bron: www.knrm.nl

 

2003

De minister van Defensie, H.G.J. Kamp, komt terug op zijn aanvankelijke besluit tot opheffing van het Marinevliegkamp Valkenburg (MVKV) bij Katwijk. Hiermee komt hij tegemoet aan de uitdrukkelijke wens van een meerderheid in de Tweede Kamer om, de thuisbasis van de Groep Maritieme Patrouillevliegtuigen (MARPAT) en de inzet van de Lockheed P-3c Orions, niet volgens het kabinetsvoorstel al op 1 januari 2004, maar een jaar later tot sluiting over te gaan.

Bron: 'MVK Valkenburg langer open' in: 'Van Boord', jrg. 6 nr. 23 (2003)

 

1996

HM koningin Beatrix brengt een officieel werkbezoek aan de Nederlands-Belgische Operationele School te Oostende. Deze school was op 25 september van dat jaar geopend als gevolg van een intensivering van de samenwerking met de Belgische marine in het kader van de operationele opleidingen.

Bron: 'Jaarboek van de Marine' (1996)

 

1964

De coaster ms.'Solent' (1953) van G. Schoorl uit Sassenheim, op weg van Rotterdam naar Londen, vergaat in de monding van de Nieuwe Waterweg nadat, tijdens een hevige storm, de lading is gaan. De bemanning kan hierbij worden gered. Door een sleepboot kan het schip op het Zuiderhoofd worden gezet. Enige tijd later breekt het schip doormidden en zinkt. Op 30 oktober 1964 wordt de 'Solent' gelicht en verkocht voor de sloop.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1962

De president van de Verenigde Staten, John F. Kennedy, kondigt een blokkade van Cuba af. Reden hiervoor zijn de voortdurende Sovjet wapenleveranties aan Cuba. Door de ontstane crisis wordt door de Nederlandse regering in december 1962 besloten om een tweede onderzeebootjager naar Curaçao te zenden als extra stationsschip. De politieke spanningen lopen sterk op, maar als de president van de Sovjet Unie, Chroestsjov, zich bereid verklaart om de reeds op Cuba aangelegde raketbasis onder toezicht van de VN te laten ontmantelen, belooft Kennedy geen invasie op Cuba te zullen uitvoeren.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1954

Ter gelegenheid van het tienjarig-jubileum van de Marine Vrouwen Afdeling (MARVA) houdt HM koningin Juliana een inspectie bij een afdeling van dit jubilerende korps. Bij deze inspectie wordt de koningin begeleid door de staatssecretaris van Marine, vice-admiraal H.C.W. Moorman.

Bron: H. de Bles e.a: 'Vloot vereeuwigd, honderd jaar Koninklijke Marine in foto' (2002)

 

1935

Het vrachtschip ms.'Alcyon' (1929 ; ex- 'Eems') van P.B. de Vries uit Delfzijl, op weg van Delfzijl naar Londen met een lading papier, komt op de Thames in aanvaring met het Britse ss. 'Moreton Bay' en zinkt. De bemanning kan hierbij worden gered. Vier dagen later wordt het schip total loss verklaard. In november 1935 zal het schip als 'Calyx' worden verkocht.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1930

Oplevering en overdracht van het passagiersschip ms.'Columbia' aan de KNSM, gebouwd op de werf van de Machinefabriek en Scheepswerf P. Smit jr. te Rotterdam.

Bron: W. Grund: 'Machinefabriek en Scheepswerf P. Smit jr.' in: 'KW. wij praaien U' jrg. 56 nr. 2 (2005)

 

1929

Indienststelling van de torpedobootjager Hr.Ms. 'Van Galen'.

Bron: H. de Bles e.a: 'Vloot vereeuwigd, honderd jaar Koninklijke Marine in foto' (2002)

 

1922

Het vrachtschip ss. 'Randfontein' van de Vereenigde Nederlandsche Scheepvaartmaatschappij (VNS), komende vanaf Antwerpen richting Rotterdam, loopt door een te lage waterstand in de Sardijngeul nabij Vlissingen aan de grond door een vergissing van de loods. Het schip weet op eigen kracht weer vrij te komen en de reis te vervolgen. Op ongeveer dezelfde plaats liep drie dagen eerder het ss. 'Ridderkerk' van de VNS eveneens vast. Ook dit schip kon op eigen kracht weer vrij komen. Dit feit was echter (nog) niet bekend op de 22ste oktober.

Bron: 'De Zee' (1923)

 

1921

Een zeer zware storm van 22 oktober tot 24 oktober brengt een groot aantal schepen voor de Nederlandse kust in grote moeilijkheden. Tijdens verschillende reddingsacties slaan twee reddingboten om, waarbij een aantal redders verdrinken. Deze trieste balans is vervolgens voor Mees Toxopeus, schipper van de mrb 'C.A. den Tex' (station Rottemeroog) aanleiding om aan de directie van de NZHRM een signaal af te geven voor de ontwikkeling van een zelfrichtende reddingboot ('een soort onderzeeboot boven water'). Eerst in februari 1926 zal op de scheepswerf van Gebr. Niestern in Delfzijl de kiel worden gelegd van de eerste zelfrichtende motorreddingboot (de 'Insulinde').

Bron: F. Loomeijer: 'de Insulinde' (2002)

 

1916

Het vrachtschip ss. 'Fortuna' (1916) van de KNSM, onder kapitein R.P. Voorham, loopt op de Noordzee bij Beachy Head op een door de Duitse onderzeeboot 'UC 16' gelegde mijn en gaat volledig verloren. 15 man komen hierbij om het leven (waaronder kapitein Voorham).

Bron: L.L. von Münching: 'De Ned. koopvaardij in de eerste oorlogsmaanden van 1914' in: 'DBW' jrg. 54 nr. 3 (1999)

 

1903

De Oostenrijkse bark 'Henriëtte', op weg van Stockholm naar Rochester, strandt tijdens een storm bij de Schevingse wandelpier. Met behulp van de wipperploeg en de roeireddingboot van de NZHRM kan de uitgeputte bemanning, bestaande uit 12 man, aan land worden gebracht.

Bron: 'De Zee' (1904)

 

1892

Doop en tewaterlating van het pantserdektorenschip Hr.Ms. 'Koningin Wilhelmina der Nederlanden' door HKH prinses Wilhelmina op de Rijkswerf te Amsterdam, als het tot dan toe en aldaar grootst gebouwde schip van de Koninklijke Marine. Aanvankelijk was de bouw van het schip opgedragen aan de Koninklijke Fabriek van Stoom- en andere Werktuigen te Amsterdam. Na de liquidatie van deze werf werd de bouw door de Rijkswerf overgenomen.

Bron: P. Vermeulen: 'De schepen van de Koninklijke Marine en de GM' (1962)

 

1886

Geboorte van Mees Toxopeus te Nieuwe Pekela, later schipper bij de (Koninklijke) Noord- en Zuid-Hollandsche Reddingmaatschappij (KNZHRM).

Bron: F. Loomeijer: 'de Insulinde' (2002)

 

1856

Tewaterlating van het fregatschip 'De Stad Enschede' (309 lasten), gebouwd door de fabriek voor Stoom- en Andere Werktuigen in Amsterdam, in opdracht van de Weduwe B.W. Starkenburg-van Straten, Paul van Vlissingen en van Dudok van Heel. In 1869 zal het schip worden verlengd tot 458 lasten en een jaar later (1870) worden herdoopt in 'Kitty'. In 1882 zal het fregat worden verkocht en in Britse handen komen.

Bron: H. Dessens: 'Ter Navolging' (1992)

 

1854

De roeireddingboot van station Zandvoort (NZHRM) weet vier opvarenden te redden van het schip 'Oscar'.

Bron: gedenkboek der Noord- en Zuid-Hollandsche Redding-Maatschappij '1824-1924, 100 jaren reddingwerk'

 

1815

Onthulling van de Arc de Triomphe in Parijs. Als enige Nederlander wordt vice-admiraal C.H. VerHuell vermeld op dit monument, vanwege zijn moedige optreden in 1804 - in dienst van keizer Napoleon- bij de voorbereidingen van het nooit uitgevoerde plan van een Franse invasie in Engeland. De oud-admiraal C.H. VerHuell zelf, (wegens zijn definitieve vertrek naar Frankrijk had op 27 januari 1815 de Franse nationaliteit verkregen), wordt daarbij vermeld als koninklijk-Frans vice-admiraal, één van de vier 'inspecteurs-généraux de la Marine'.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

1782

Tewaterlating van het linieschip 'Admiraal Tjerk Hiddes de Vries', bestemd voor de Admiraliteit van Friesland te Harlingen, gebouwd door Albert Doedes en 's Lands bouwmeester Jan Zweris. In 1784 zal het schip als commandantsschip worden bestemd op de rede van Vlissingen. In augustus van dat jaar zal het schip, met aan boord de gezant van Marokko en twee hoekers met geschenken voor de sultan, naar Marokko varen, waarna het schip onder bevel van de schout-bij-nacht J.H. van Kinsbergen zal worden gesteld. Op 11 oktober 1797 zal het schip tijdens de Zeeslag bij Kamperduin door de Britten worden genomen en als wachtschip in Jamaica worden gestationeerd.

Bron: Th. J.A. Roodhuyzen: 'In woelig vaarwater, marineofficieren 1779 - 1802' (1998)

 

1751

Overlijden van stadhouder, prins Willem IV (geboren op 1 september 1711), admiraal-generaal en stadhouder sedert mei 1747. Direct na zijn overlijden wordt hij opgevolgd door zijn zoon, de erfprins van Oranje (1748), die reeds op 3-jarige leeftijd wordt benoemd tot stadhouder van de Republiek als Willem V. Zijn moeder, prinses Anna van Hannover, en na haar overlijden de hertog van Brunswijk Wolfenbuttel, nemen het regentschap op zich.

Bron: 'het Vaderlandse Geschiedenis boek' (2003)

 

1665

Bevordering tot schout-bij-nacht van Isaac Sweers.

Bron: L. Eekhout: 'Het Admiralenboek, Vlagofficieren van de Nederlandse marine 1382 - 1991' (1992)

 

1633

Het jacht 'Kemphaan' (1627) van de Kamer Amsterdam van de VOC, onder kapitein Kornelis Hendriksz Denijs, loopt aan de grond bij Cochin en vergaat.

Bron: www.vocsite.nl/schepen/detail.html

 

1633

Het jacht 'Broekerhaven' (1628) van de Kamer Enkhuizen van de VOC en in gebruik voor de Intra-Aziatische handel wordt door brand verwoest op de rivier Chincheu.

Bron: www.vocsite.nl/schepen/detail.html

 

1622

Tijdens een gevecht tegen een Duinkerker kaper weet de Enkhuizer schipper Volkaert dit kaperschip tot ontploffing te brengen. Door de explosie vliegt een stuk geschut van het kaperschip door de lucht en komt vervolgens aan boord van de Enkhuizer terecht. Het kanon, bijgenaamd 'Het roode paerd', en bijbehorend door Joost van den Vondel gemaakt gedicht vervaardigd op een plaquette worden later overgebracht naar het stadhuis van Enkhuizen.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

1606

Een vloot onder bevel van de VOC-admiraal Cornelis Matelief keert, na een eerder mislukt beleg van Malakka, dat vier maanden heeft geduurd, weer terug en verslaat voor de kust van Malakka een Portugese vloot, bestaande uit zeven schepen met vijfhonderd man. Tijdens de hierna durende campagnes van Matelief in 1606 zullen in totaal 17 Portugese schepen verloren gaan.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)