maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 1898

 

05/01

De Noorse bark 'Mentone', op weg van van Savanah (USA) naar Hamburg met een lading hars en terpetijn, is op de Eierlandsche gronden gestrand, maar wordt later weer door de sleepboten 'Hercules', 'Titan' en 'Neptunes' vlotgetrokken en naar Nieuwediep gesleept. Het schip is kapseist buiten het Schulpengat op 5½ vadem water en zinkt. De bemanning wordt gered.

Bron: weekblad 'Schuttevaer' 01-01-1898

 

11/01

Het rijnschip 'Otto, Fürst von Bismarck', gesleept wordende door de stoomsleepboot 'Hansweert II', op weg van Antwerpen naar de Rühr en geladen met ijzererts, komt voor Dordrecht in aanvaring met het schip 'Patria', gesleept door de stoomsleepboot 'Zwerve', dat op weg is van Duisburg naar Brussel met een lading met steenkool. Beide schepen raken lek maar kunnen door pompen drijvende gehouden worden.

Bron: weekblad 'Schuttevaer' 15-01-1898

 

11/01

Vertrek vanuit Perim ( India ) van de stoomsleepboot 'Oceaan' van L. Smit & Co. met het mailschip ss. 'Conrad' van de Stoomvaart Maatschappij 'Nederland' (SMN) op sleep, via het Suezkanaal richting Amsterdam. Het is de eerste Nederlandse sleepboot, die de passage door het Suezkanaal maakt. De combinatie komt in Amsterdam aan op 18 februari 1898. Het mailschip zal daarna vanwege de te hoge reparatiekosten voor de sloop worden verkocht.

Bron: A.J.J. Mulder, 'De eeuw van de Nederland' (2003)

 

22/01

Door de Board of Trade in Londen wordt een gouden medaille toegekend aan Jacob van der Klooster als bootsman en zilveren medailles aan Cornelis, Marinus en Nelis van der Klooster en Hendrik Speelman, tesamen deeluitmakend van de bemanning van de reddingsboot 'Prinses Wilhelmina' van Burgsluis (ZHRMS). Deze bemanning had op 29 November 1897 de bemanning van het gestrande Britse stoomschip 'Baidar' weten te redden.

Bron: weekblad 'Schuttevaer' 22-01-1898

 

24/01

Het Britse stoomschip 'Lero', geladen met onder meer vaten tabak, gedroogde appelen, hars, meel en katoen, strandt op de Maasvlakte. De bemanning kan worden gered door de sleepboot 'Zuid-Holland'. De 'Lero' had de ruimen vol met stukgoed. Nadat het schip eenmaal is verlaten nemen de lokale vissers de eerste de beste kans om aan boord te gaan en de zaak leeg te roven. Als een dag later de kapitein en een rijksveldwachter aan boord willen gaan wordt hen dat door de vissers botweg verhinderd. Ook de door de kapitein aangestelde bergers worden op hardhandige wijze weggestuurd. Rijksveldwachters moeten uiteindelijk een eind maken aan deze plundering. Bij controle zal naderhand blijken, dat de vaten vlees, katoen, vet en margarine verdwenen zijn. De 'Lero' zal later 'total loss' worden verklaard.

Bron: www.koopvaardij.web-log.nl

 

25/01

Om ongeveer half vier strandt bij het binnenzeilen de Noorse ijzeren driemastschoener 'Humor', op weg van Trinidad met asfalt naar Rotterdam, op de kop van de Noorderpier van de Nieuwe Waterweg. De sleepboten 'Rotterdam' en 'Katwijk' zijn spoedig ter plaatse. Het schip maakt water, waarop de bemanning het schip met de eigen boot kan verlaten en zich aan boord van de 'Rotterdam' begeeft. Het vaartuig is gebouwd in 1878 en behoort toe aan de Noorse rederij van Erik Berentsen te Stavanger.

Bron: weekblad 'Schuttevaer' 29-01-2002

 

29/01

In Rotterdam wordt een nieuw 'photografisch atelier' van W. G. Ziegelsdorff op het Burgemeester Hoffmanplein geopend. In de 'Schuttevaer' staat vermeld 'Wij kunnen mededeelen, dat dit atelier volgens de eischen des tijds is ingericht en hier uitstekend gelijkende portretten op sierlijke wijze worden vervaardigd'. Volgens de advertentie levert de heer Ziegelsdorff de portretten zeer goedkoop. Twee redenen dus voor de schippers, die eventueel te Rotterdam komen en een photograaf zoeken, om zich naar het atelier van genoemden heer te begeven.

Bron: weekblad 'Schuttevaer' 29-01-1898

 

06/02

In de nacht van 6 op 7 februari stoot het passagiersschip ss. 'Veendam' van de Holland-Amerika Lijn lek op een drijvend wrak. In zinkende toestand wordt het schip door de bemanning in brand gestoken. Alle opvarenden kunnen worden gered door het Amerikaanse stoomschip 'St. Louis'.

Bron: 'De Zee' (1898)

 

15/02

In de haven van Havanna te Cuba explodeert het Amerikaanse slagschip 'Maine', waarbij 260 bemanningsleden om het leven komen.

Bron: rubriek 'Heden en Verleden' in: 'News NL'. 15-02-2001

 

16/02

Indienststelling van Hr.Ms. 'Friesland' als laatste uit de eerste serie van drie pantserdekschepen behorende tot de 'Holland'-klasse. De 'Friesland' werd gebouwd op de werf van de Nederlandsche Stoomboot Maatschappij te Rotterdam en aldaar op 4 november 1896 te water gelaten.

Bron: Jt. Mulder & W.F. Ruygrok: 'Pantserschepen, Pantserdekschepen, Monitors' (2004)

 

26/02

In diverse kustplaatsen worden door het KNMI seinposten opgericht voor de nieuwe 'Stormwaarschuwingsdienst' in Amsterdam. De aëroklinoscoop van Buys Ballot (een seinpaal voor het aangeven van storm) wordt vervangen door weerstations langs de kust, waar overdag bij storm kegels, een bal en vlaggen zullen worden gehesen.

Bron: www.schuttevaer.nl

 

03/03

Stranding van het ss. 'Gouverneur-Generaal Loudon' (1875) van de Koninklijke Paketvaart Maatschappij (KPM) op het Tengga Baroe Rif (ten zuiden van de Saleier eilanden) in Nederlands-Indië. Het schip breekt door midden en zal als total loss moeten worden verklaard.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991.

 

17/03

Tewaterlating van de Amerikaanse onderzeeboot USS 'Holland'. De 'Holland' is de eerst (operationele) onderzeeboot ter wereld. Op 11 april 1900 vindt de overdracht plaats aan de Amerikaanse marine.

Bron: www.history.navy.mil

 

26/03

Het vrachtschip ss. 'Bussum' (1883) van de Stoomvaart Maatschappij 'Oostzee', op weg van Porgrund naar Duinkerken met een lading hout, strandt ten gevolge van een machinedefect en tijdens zwaar weer bij Duinkerken (Frankrijk). De bemanning kan hierbij worden gered door de Franse sleper 'Progreès'.

Bron: Scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991.

 

16/04

Tewaterlating van het flottieljevaartuig Hr.Ms. 'Koetei' op de werf van de Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij in Amsterdam. De 'Koetei' is een zusterschip van Hr.Ms. 'Siboga'.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

19/04

Proefvaart met de stoomsleepboot 'Roode Zee' van L. Smit & Co's Internationale Sleepdienst, gebouwd op de werf van L. Smit & Zn. te Kinderdjk. Binnen een jaar zal dit schip, samen met de zes jaar oudere 'Oostzee', aan Frankrijk worden verkocht. De Franse regering heeft het plan om de marinehavens Brest en Rochefort uit te rusten met een sterke sleepboot.

Bron: K. de Haas: 'Zeeslepers en hun ontwerpers' in: 'DBW' jrg. 54 nr. 11 (1999)

 

28/04

Tewaterlating van het flottieljevaartuig Hr.Ms. 'Siboga' op de werf van de Nederlandse Scheepsbouw Maatschappij te Amsterdam.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

05/05

Oprichting van de Vereeniging ten behoeve van Zeelieden van elke Nationaliteit. Doel van deze vereeniging is het verlenen van geestelijke- en geneeskundige bijstand aan vissers op de Noordzee. Een jaar later, in 1899, zal door de vereeniging haar eerste schip 'De Hoop', een oude tweemastschoener uit de visserij, in de vaart worden gebracht.

Bron: H. Dessens: 'Ter Navolging' (1992)

 

05/05

Vertrek vanuit Den Helder van het pantserschip Hr.Ms. 'Evertsen', onder bevel van kapitein-ter-zee B. de Groot, naar Lissabon ter viering van het feit, dat 400 jaar geleden (in 1498) door Vasco da Gama de zeeweg naar Indië werd ontdekt. Bij deze gelegenheid zullen de koning en de koningin van Portugal een bezoek brengen aan het schip.

Bron: P. Vermeulen: 'De schepen van de Koninklijke Marine en die der GM' (1962)

 

01/06

Indienststelling van Hr.Ms. 'Zeeland' door de kapitein-ter-zee A.G. Ellis als eerste commandant van het schip te Vlissingen. De 'Zeeland' werd gebouwd op de werf van de Koninklijke Maatschappij 'De Schelde' als tweede uit de eerste serie van drie pantserdekschepen en aldaar op 20 maart 1897 te water gelaten. Op 18 juni 1898 vertrekt de 'Zeeland' vanuit Vlissingen voor de eerste proefvaart op de Noordzee, waarbij een bezoek aan Plymouth zal worden gebracht.

Bron: Jt. Mulder & W.F. Ruygrok: 'Pantserschepen, Pantserdekschepen, Monitors' (2004)

 

02/06

Het vrachtschip ss. 'Smit' (1884) van J.C. Smit Czn. uit Alblasserdam, op weg van Newchang naar Yokohama, loopt op een rif bij South Black Rock aan de Koreaanse kust. De bemanning kan hierbij worden gered.

Bron: Scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991.

 

10/06

In Winterthur (Zwitserland) wordt door Johann Jakol Sulzer-Imhoof (1855 - 1922) een begin gemaakt met de beproefing van de eerste Sulzer-dieselmotor.

Bron: A.J. Boes: 'Een eeuw Sulzer motoren' in: 'DBW' jrg. 53 nr. 10 (1998)

 

21/06

De gemeenteraad van Den Haag gaat akkoord met de aanleg van een vissershaven ( de z.g.'bommenhaven') in Scheveningen, geschikt voor maximaal 300 bomschepen. Pleitbezorger van de haven is waterstaatkundige dr. Cornelis Lely (1854 - 1929). De bouw van de nieuwe Scheveningse haven zal worden uitgevoerd door K.L. Kalis uit Sliedrecht en C. de Groot uit Gorinchem. Er geldt een dieptebeperking van de haven (2,16 meter beneden N.A.P.). De haven wordt aangelegd met het primaire doel om de vissersschepen meer veiligheid te kunnen bieden naaar aanleiding van de storm van 1894, die een groot deel van de bommenvloot had vernietigd.

Bron: 'De Ingenieur' (1902)

 

01/07

Indienststelling van Hr.Ms. 'Holland', gebouwd op de Rijkswerf te Amsterdam, als eerste uit de eerste serie van drie panterdekschepen, behorende tot de 'Holland'-klasse en aldaar op 4 oktober 1896 te water gelaten. De 'Holland' zal eerst op 7 januari 1899 vanuit Den Helder naar Nederlands-Indie vertrekken.

Bron: Jt. Mulder & W.F. Ruygrok: 'Pantserschepen, Pantserdekschepen, Monitors' (2004)

 

14/07

Tewaterlating van Hr.Ms. 'Utecht' op de Rijkswerf te Amsterdam als eerste uit de tweede serie van in totaal drie pantserdekschepen, behorende tot de 'Holland'-klasse.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

06/09

Inhuldiging van HKH kroonprinses Wilhelmina tot Koningin der Nederlanden in de Nieuwe Kerk te Amsterdam, waarbij zij de eed op de Grondwet aflegt. Het regentschap van haar moeder, koningin Emma (koningin-regentes vanaf het overlijden van koning Willem III op 23 november 1890) komt hiermee ten einde. Hierna volgen nog zes weken van feesten en intochten door het gehele land.

Bron: 'het Vaderlandse Geschiedenis boek' (2003)

 

15/09

Geboorte van Jan Slauerhoff te Leeuwarden, in zijn latere jaren scheepsarts bij de Java-China-Japan Lijn, dichter en schrijver. (Overleden op 5 oktober 1936).

Bron: 'DBW' jrg. 53 nr. 9 (1998)

 

15/09

Vlootrevue welke gehouden wordt op het Hollands Diep ter gelegenheid van haar inhuldiging en wordt afgenomen door koningin Wilhelmina, aan boord van het koninklijk jacht 'Valk'. Met in totaal 18 schepen fungeert het pantserdekschip Hr.Ms. 'Zeeland' als vlaggenschip met aan boord de divisiecommandant, de Directeur en Commandant der Marine te Willemsoord, schout-bij-nacht F.K. Engelbrecht. Onder het toeziend oog van koningin Wilhelmina vertrekt Hr.Ms. 'Koetei' tijdens deze vlootschouw naar Nederlands-Indië. Nog datzelfde jaar zal de 'Valk' (gebouwd in 1864) naar de sloper worden gebracht. Door de marine zal vervolgens het visserij-politievaartuig Hr.Ms. 'Zeehond' als koninklijk jacht ter beschikking worden gesteld en voor die gelegenheid worden voorzien van de oude deksalon van de 'Valk'.

Bron: H. de Bles e.a: 'Vloot vereeuwigd, honderd jaar Koninklijke Marine in foto' (2002)

 

28/09

Tewaterlating van het pantserdekschip Hr.Ms. 'Gelderland' op de werf van de Maatschappij voor Scheeps- en Wektuigbouw 'Fijenoord' te Rotterdam.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

19/10

Het vrachtschip ss. 'Prinses Marie' van de Stoomvaart Maatschappij 'Nederland' (SMN), op weg van Batavia (Nederlands-Indië) naar Amsterdam, loopt in de Straat Soenda op de klippen. Zwaar beschadigd slaagt het schip er in terug te keren naar Batavia. Het schip zal in januari 1899 voor de sloop worden verkocht in Soerabaja.

Bron: Scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991.

 

01/11

Indienststelling van het schroefstoomschip der 4e klasse Hr.Ms. 'Siboga', gebouwd op de werf van de Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij te Amsterdam.

Bron: C.P.P. van Romburgh: 'De reiscamera van G. Tydeman' in: 'De ontdekking van de wereld' (2003)

 

12/11

Overdracht van het mailschip ss. 'Koning Willem I' aan de Stoomvaart Maatschappij 'Nederland' (SMN) door de Koninklijke Maatschappij 'De Schelde' te Vlissingen. Nog diezelfde dag wordt proefgestoomd met bestemming Amsterdam, waarbij het beladen schip, zonder trillingen, een snelheid van 15.4 kn. weet te behalen. Op 13 november wordt de 'Koning Willem I' afgemeerd aan de Handelskade te Amsterdam waar de rederij gevestigd is.

Bron: K. de Haas: 'Januari 1900: slecht begin voor de SMN' in: 'DBW' jrg. 55 nr. 11 (2000)

 

22/11

Het Duitse vrachtschip ss.'Montenegro', op weg van New Orleans naar Bremen met een lading katoen, strandt tijdens een zware storm bij de Noorderhaaks. De branding slaat daarbij over het schip. De roeireddingboot van station Nieuwe Diep (NZHRM), op sleeptouw genomen door de stoomsleepboot 'Hercules', loopt daarbij zware schade op. De reddingboot is tijdens deze reddingsactie in totaal twaalf uur onafgebroken op zee. De 'Montenegro' kan later door vier sleepboten worden losgetrokken en de reis naar Bremen weer vervolgen.

Bron: J.T. Bremer: 'Roeiredders aan het Marsdiep' (1999)

 

23/11

Tewaterlating van het opnemingsvaartuig Hr.Ms. 'Van Gogh', gebouwd op de werf van P.Smit jr. te Rotterdam, bestemd voor de Indische Militaire Marine.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

26/11

Vertrek van het nieuwe mailschip ss. 'Koning Willem I' van de Stoomvaart Maatschappij 'Nederland' (SMN) voor zijn maiden-trip naar Nederlands-Indië, onder kapitein A.G.M. Bruyns. Op de terugreis naar Nederland zal het schip de afstand Tandjong Priok - Padang - Genua - Amsterdam in 28 dagen weten af te leggen.

Bron: K. de Haas: 'Januari 1900; slecht begin voor de SMN' in: 'DBW' jrg. 55 nr 1 (2000)

 

16/12

Vertrek vanuit Amsterdam van het op de Rijkswerf aldaar nieuw gebouwde schroefstoomschip 4e klasse Hr.Ms. 'Siboga' voor een reis naar Nederlands-Indië met 86 bemanningsleden onder commando van de kapitein-luitenant-ter-zee G. F. Tydeman. De 'Siboga' zou na aankomst in Soerabaja worden ingezet voor de eerste Nederlandse diepzee-expeditie onder leiding van prof. dr. M.W.C. Weber.

Bron: C.P.P. van Romburgh: 'De reiscamera van G. Tydeman' in: 'De ontdekking van de wereld' (2003)

 

18/12

Het vrachtschip ss. 'Javaan' (1880) van Wm. Ruys & Zonen uit Rotterdam, op weg van Oxelösund (Zweden) naar Rotterdam met een lading ijzererts, vergaat tijdens dichte mist op de kust van Ameland. De bemanning kan hierbij worden gered.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

29/12

Het vrachtschip ss. 'Barendrecht' (1877) van Phs. van Ommeren uit Rotterdam, op weg van Cardiff naar Kopenhagen, strandt op de zuidkust van Laland bij Rudby en wordt direkt hierna door de bemanning verlaten. De bemanning kan worden gered door het Deense stoomschip 'Ella'. Later zal het schip, in februari 1899, kunnen worden vlotgebracht, door de verzekeraars na reparatie worden verkocht en als 'Haga' weer onder Zweedse vlag weer in de vaart worden gebracht.

Bron: Scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991.