maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 1901

 

12/01

Overlijden van Eeltje Holtrop van der Zee, ('Eeltjebaes', geboren 12 sept. 1823), een zeer bekend en legendarische scheepsbouwer in Joure. De werf wordt voortgezet door zijn zoon Auke van der Zee (geboren 1853), die het vakmanschap van zijn vader had geleerd. Onder zijn leiding zal de alom bekende boeier 'Almeri' in 1912 worden gebouwd.

Bron: A.J. Boes: 'Scheepsbouwer Eeltje Holtrop van der Zee' in: 'DBW' jrg. 56 nr. 9 (2001)

 

28/01

Het vrachtschip ss.'Holland' (1873) van de Nederlandsche Stoomboot Maatschappij (Wm.H. Müller & Co.), op weg van Londen naar Rotterdam, wordt, na het breken van het roer, tijdens een zware storm op het hoofd van de Nieuwe Waterweg. Vrijwel direct hierna breekt het schip, waarbij 16 opvarenden verdrinken. De reddingboot 'President van Heel' weet daarbij nog 6 man te redden. De kapitein van de 'Holland' slaagt er in om zwemmend de wal te bereiken.

Bron: Scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991.

 

01/02

Oprichting van de Bond van Nederlandse Stuurlieden ter Koopvaardij door 30 stuurlieden in het Amsterdamse café 'De Pool'. Tot de doelstellingen van de nieuwe bond horen o.m. 'het opheffen der stuurliedenstand' alsmede 'het tegengaan van het bemannen van Nederlandse schepen door vreemde nationaliteiten'.

Bron: P. Schurman: 'Tussen vlag en voorschip' (1995)

 

06/02

Vertrek vanuit Vlissingen voor een reis naar Nederlands-Indië van het nieuwe pantserdekschip Hr.Ms. 'Noordbrabant', waar het op 1 maart 1900 in dienst werd gesteld bij de werf van de Koninklijke Maatschappij 'De Schelde'. De 'Noordbrabant' zal op 23 maart te Tandjong Priok arriveren.

Bron: Jt. Mulder & W.F. Ruygrok: 'Pantserschepen, Pantserdekschepen, Monitors' (2004)

 

07/02

Huwelijksvoltrekking tussen HM koningin Wilhelmina en ZKH prins Hendrik van Mecklenburg Schewerin. Prins Hendrik wordt benoemd tot schout-bij-nacht à la suite bij de Koninklijke Marine.

Bron: W.J. Cohen Stuart: 'De Nederlandsche Zeemacht van 1889 - 1915' (1937)

 

01/03

Indienststelling van Hr.Ms. 'Utrecht' als eerste uit de tweede serie van in totaal drie pantserdekschepen, behorende tot de 'Holland'-klasse. De 'Utrecht' werd gebouwd op de Rijkswerf te Amsterdam en aldaar op 14 juli 1898 te water gelaten. Op 6 mei 1901 zal de 'Utrecht', als opleidingsschip (de jaarlijkse bootjesreis) met adelborsten vertrekken voor een reis naar de Middellandse Zee, waarbij Cadiz, La Specia, Napels en Toulon zullen worden bezocht. Op 22 juli 1901 zal de 'Utrecht' weer terugkeren in de haven van Vlissingen.

Bron: Jt. Mulder & W.F. Ruygrok: 'Pantserschepen, Pantserdekschepen, Monitors' (2004)

 

08/03

Bezoek van HM koningin Wilhelmina en ZKH prins Hendrik aan de Rijkswerf in Amsterdam. De koningin legt hier de kiel van het nieuw te bouwen pantserdekschip 'Hertog Hendrik'.

Bron: 'Marineblad' (1901/1902)

 

16/04

Vertrek vanuit Soerabaja van het pantserdekschip Hr.Ms. 'Noordbrabant' naar Melbourne en Albany (Australië) om de Nederlandsch-Indische regering te vertegenwoordigen bij de opening van het Australische parlement in mei 1901. Andere marines sturen eveneens schepen zoals het pantserschip USS 'Brooklyn', Duitsland de 'Kormoran' en 'Hansa' en Rusland de 'Gromobo'. Het Royal Naval Australian Squadron bestaat uit het vlaggenschip HMAS 'Royal Arthur' en de schepen 'St George', 'Juno', 'Ringarooma', 'Wallaroo' en 'Mildura'.

Bron: W.J. Cohen Stuart: 'De Nederlandsche Zeemacht van 1889-1915' (1937)

 

24/04

In de nacht van 24 op 25 april strandt het ss. 'Tambora' (1877) van de Koninklijke Paketvaart Maatschappij (KPM), op weg van Batavia naar Makassar, op de zuidkust van het eiland Larat bij Makassar (Nederlands Indië). De bemanning kan hierbij worden gered.

Bron: Scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991.

 

26/04

Het nieuwe vrachtschip ss. 'Carolina' van de Madoera Stoomtram Maatschappij, op weg van Amsterdam naar Soerabaja (Nederlands Indië), strandt bij de haveningang van Cadiz en gaat verloren. De bemanning kan hierbij worden gered.

Bron: Scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991.

 

01/05

Oprichting van de Gemeentelijke Dienst der Handelsinrichtingen te Amsterdam met het oog op de voortgaande ontwikkelingen aan de Oostelijke Handelskade. Deze gemeentelijke dienst wordt belast met de exploitatie van - en het toezicht op het gebruik van de Amsterdamse haven voor opslag van petroleum en aanverwante producten.

Bron: 'Havendienst 170 jaar' in: 'Havens Amsterdam', jrg. 36 nr. 2 (2004)

 

06/05

Door ZKH prins Hendrik wordt de officiële opening verricht van de Pier (wandelhoofd Koningin Wilhelmina) te Scheveningen.

Bron: www.denhaag.nl

 

19/05

Het op 11 maart 1902 vanuit Vlissingen vertrokken pantserschip Hr.Ms. 'Koningin Regentes', onderweg naar het Caribisch gebied in verband met de daar opgelopen politieke spanningen in Venezuela, verleent hulp bij de gevolgen van de uitbarsting van de vulkaan Mont Pelee op het eiland Martinique.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

26/06

Het vrachtschip ss. 'Vreede' (1887) van de Hollandsche Stoomboot Maatschappij (HSM), op weg van Amsterdam naar Londen, zinkt na een aanvaring met het Britse ss. 'Stamfortham' op 8 mijl van het lichtschip 'Kentish Knock'. De bemanning kan hierbij worden gered.

Bron: Scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991.

 

26/06

De eerste proeven met draadloze telegrafie zijn geslaagd. De draadloze verbinding werd getest tussen het lichtschip 'Maas', afgemeerd in de haven van Hoek van Holland en het aldaar gelegen waterstaatsgebouw.

Bron: 'Marineblad' (1901)

 

11/07

Oprichting van de Vereniging 'Het Nederlandsche Zeewezen' te 's-Gravenhage.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

25/08

Het vrachtschip ss. 'Jubilee' (1887) van de Nederlandsch Indische Industrie & Handel Mij. uit Soerabaja (Nederlands-Indië) strandt bij Manda Hoek aan de westkust van Celebes en gaat verloren. De bemanning kan hierbij worden gered.

Bron: Scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991.

 

28/09

Tewaterlating van het pantserschip Hr.Ms. 'De Ruyter' op de werf van de Maatschappij voor Scheeps- en Werktuigbouw 'Fijenoord' te Rotterdam.

Bron: Jt. Mulder / W.F. Ruygrok: Pantserschepen, Pantserdekschepen, Monitors ( 2004 ).

 

16/10

Het vrachtschip ss.'Solo' van de Rotterdamsche Lloyd strandt op Laaland en is nadien weer vlot gekomen.

Bron: B.W. Scholten & F.M.E.W. Haalmeijer: 'Rotterdamsche Lloyd' (1988)

 

12/11

De in 1899 opgerichte Marine Yachtclub te Den Helder verkrijgt het predikaat 'Koninklijk'.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

28/11

De 'loodskotter Eems no. 2' raakt door een zware zee ernstig beschadigd, waarbij zes bemanningsleden over boord slaan. Twee man kunnen door de zee weer op de kotter terug worden geworpen. Het ontredderde, lek geslagen, schip met de slechts twee overlevenden en waarvan de bezaanmast is gebroken weet de daarop volgende dag met hulp van de stoomsleepboot 'Luctor et Emergo' Delfzijl te kunnen bereiken.

Bron: G.M. de Vries: 'Pompen, Paapen en Kiellichten' (1977)

 

28/11

Het vrachtschip ss.'Mesacria' (1878) van Wm.H. Müller & Co., op weg van Rotterdam naar Middlesboro, vergaat met man en muis. Elf opvarenden komen hierbij om het leven.

Bron: Scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991.

 

06/12

Ingebruikname van de eerste Amerikaanse sleeptank bij de Washington Navy Yard door marine-ingenieur David W. Taylor. Het is de eerste sleeptank in de Verenigde Staten met het doel om rompvormen te kunnen testen. In Nederland is dan al sinds 1876 de sleeptank op het Marine-Etablissement in Amsterdam van de marine-ingenieur Bruno J. Tideman in gebruik.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

11/12

Door elektrotechnisch ingenieur Guglielmo Marconi wordt het eerste transatlantische radio-telegrafisch signaal, de letter S, in morse ontvangen. Dit signaal werd uitgezonden over een afstand van 2.800 kilometer vanuit het Engelse zendstation Poldhu in Cornwall, opgericht in 1900, naar Signal Hill (New Foundland, Canada). Een dag later wordt het experiment herhaald, met zelfs een beter succes.

Bron: www.bbc.co.uk/cornwall/marconi/marconibg.shtml

 

18/12

Oprichting van de NV Stoomvaart Maatschappij 'Wijklijn' door Erhardt & Dekkers met als doel het bevorderen van de bevrachting van schepen alsmede de agentuur van zeeschepen. In de zomer van 1902 zal door de nieuwe maatschappij worden besloten haar eerste schip te laten bouwen, het ss. 'Katwijk', op de werf van J. Smit te Alblasserdam.

Bron: G.J. van Dijk: 'Ons varend verleden' in: 'KW wij praaien U' , nr.1 (2005)