maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 1906

 

01/01

Oprichting van 'Furness and Nephews' in Rotterdam. Het bedrijf is een dochter van het Britse scheepvaart bedrijf Furness Whithy & Co Ltd, eigendom van Christopher Furness (lord Furness of Grantley (1852-1912). Het filiaal in Rotterdam van Furness Withy & Co wordt opgezet vanwege haar geregelde dienst met eigen schepen op o.a Rotterdam. De bevrachting is aanvankelijk de kernaktiviteit. In 1910 en 1911 zullen met kapitaal van Furness twee rederijen worden opgericht: de Indische Lloyd en de Stoomvaartmaatschappij Hollandia. De namen van de schepen van deze rederijen eindigen allen op '..bergen'. In 1912 zal Furness worden verzelfstandigd in een Nederlands bedrijf (Furness Scheepvaart- en Agentuur Mij.).

Bron: 'De Zee' (1906)

 

03/02

Het Britse fregat 'Marshall' strandt tijdens zwaar weer bij de Nieuwe Waterweg. In de vroege morgen van 4 februari slaagt de stoomreddingboot 'President van Heel' van het station Hoek van Holland (ZHRMS) er in om de 28 koppige bemanning en de loods van boord te halen en veilig aan land te brengen.

Bron: 'De Zee' (1908)

 

04/02

Het Duitse ss. 'Hugo & Clara' strandt tijdens zwaar weer voor Westkapelle. De reddingboot van het station Vlissingen (ZHRMS) wordt met hulp van de stoomsleepboot 'Thames' naar het schip gebracht en weet de 17 koppige bemanning te redden en aan land te brengen.

Bron: 'De Zee' (1908)

 

22/02

Het vrachtschip ss. 'Maud Cassel' (1897) van Wm.H. Müller uit Rotterdam, op weg van Rotterdam naar Oxelösund, strandt tijdens zwaar weer op het Arkoböder Rif bij Häpinge. Op 12 maart breekt het schip doormidden en gaat vervolgens verloren. De bemanning kan hierbij worden gered.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

26/02

Werkstaking onder stokers van zowel de Holland-Amerika Lijn als die van de Rotterdamsche Lloyd in verband met de verhoging van hun loon.

Bron: P. Schurman: 'Tussen vlag en voorschip' (1995)

 

06/03

HM koningin Wilhelmina en ZKH prins Hendrik brengen een bezoek aan een viertal scheepswerven te Kinderdijk. Een daarvan is de werf van J. en K. Smit, waar op dat moment de grote zeesleper 'Zwarte Zee' in aanbouw is. Het koninklijk paar liet na hun bezoek een bedrag van fl. 200 achter voor de werknemers.

Bron: J.E. Korteweg: 'Hollands Glorie? de Nederlandse Zeesleepvaart als nationaal symbool' (2000)

 

31/03

Herdenking van het 50-jarig jubileum van de Kweekschool voor Zeevaart aan het Galgewater in Leiden in aanwezigheid van HM koningin Wilhelmina en ZKH prins Hendrik. De koningin reikt de prijzen uit van de op die dag gehouden roeiwedstrijden.

Bron: W.J. Cohen Stuart: 'De Nederlandsche Zeemacht van 1889 - 1915' (1937)

 

05/04

Indienststelling van het pantserschip Hr.Ms. 'Maarten Harpertszn. Tromp' door de kapitein-ter-zee F.C.E. I. Koster als eerste commandant van het schip. De 'Maarten Harpertszn Tromp' werd gebouwd op de Rijkswerf te Amsterdam en aldaar op 15 juni 1904 te water gelaten.

Bron: Jt. Mulder / W.F. Ruygrok: Pantserschepen, Pantserdekschepen, Monitors ( 2004 ).

 

26/05

Oprichtingsvergadering van de 'Nederlandsche Vloot Vereeniging' in gebouw Diligentia te Den Haag (later genoemd de Nederlandsche Vereeniging 'Onze Vloot'). De oud minister van Marine, vice-admiraal b.d. A.G. Ellis wordt daarbij benoemd tot voorzitter. Doelstelling van de vereeniging is de bevordering van de belangstelling en kennis van de Nederlandsche Zeemacht. In 1907 volgt een publicatie, getiteld 'het doel van Onze Vloot', die in een oplage van 100.000 exemplaren landelijk zal worden verspreid. Eerst in 1911 zal de eerste editie van het verenigingsblad 'Onze Vloot' verschijnen.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

07/06

Indienststelling van de eerste omgebouwde mijnenlegger Hr.Ms.'Hadda' (voormalige stoomkanonneerboot 'Hadda', 1879). De 'Hadda' werd daartoe op de Rijkswerf te Amsterdam ingericht voor het leggen van de z.g. 'Sauter-Harle'-mijnen en het eerste Nederlandse 'type 1907'. Met de indienststelling van de mijnenlegger Hr.Ms. 'Hadda' zou in de loop van het jaar 1907 de oprichting van de Mijnendienst volgen.

Bron: C. Mark: 'Ontstaan en ontwikkeling van de mijnendienst' in: 'Vast werken' (2003)

 

25/06

Koning Haakon van Noorwegen brengt een officieel bezoek aan het pantserschip Hr.Ms. 'Maerten Harpertsz. Tromp', vlak na zijn inhuldiging, in Christinana. Het nieuwe pantserschip, in dienst gesteld sinds april 1906, is speciaal voor deze gebeurtenis naar Noorwegen gevaren.

Bron: W.J. Cohen Stuart: 'De Nederlandsche Zeemacht van 1889-1915' (1937)

 

12/07

Vertrek vanuit Den Helder van het pantserdekschip Hr.Ms. 'Friesland' voor een oefenreis op de Noordzee en naar de Noordelijke IJszee, waarbij Trömso, Spitsbergen, Bergen en Christiana zullen worden aangelopen.

Bron: Jt. Mulder & W.F. Ruygrok: 'Pantserschepen, Pantserdekschepen, Monitors' (2004)

 

15/07

Het mailschip ss. 'Koning Willem II' van de Stoomvaart Maatschappij 'Nederland' (SMN), op weg naar Nederlands-Indië, komt in de buurt van het lichtschip East-Goodwin tijdens dichte mist in aanvaring met het Engese ss. 'Isle of Caldy'. Het Britse schip zinkt daarna, terwijl de beschadigde 'Koning Willem II' weer terug vaart naar IJmuiden. Twee Britse opvarenden komen hierbij om het leven.

Bron: 'De Zee' (1908)

 

24/07

Het op 12 juli 1906 vanuit Den Helder vertrokken pantserdekschip Hr.Ms.'Friesland' voor een oefenreis naar de Noordelijke IJszee verleent nabij Spitsbergen assistentie aan het Franse passagiersschip 'Ile de France' (ex 'Burgemeester den Tex'), dat aldaar aan de grond was gelopen. De 'Friesland' slaagt er in om het schip weer vlot te krijgen. Vervolgens worden door 150 man van de 'Friesland' de Nederlandse walvisvaarders op het eiland Smeerenburg herdacht en de herdenkingssteen, destijds meegenomen door de 'Willem Barendsz' tijdens de Eerste Noordpoolexpeditie in 1878, vervangen door een door de 'Friesland' meegenomen nieuwe gedenksteen. Op 27 augustus zal de 'Friesland' weer terugkeren in Den Helder.

Bron: Jt. Mulder/W.F. Ruygrok: 'Pantserschepen, Pantserdekschepen, Monitors' ( 2004 ).

 

12/08

Het vrachtschip ss.'De Ruyter' (1889) van de Maatschappij ss.'De Ruyter' (Schellen's Scheepvaart Bedrijf), op weg van St. Petersburg naar Rotterdam, loopt bij Rödskar aan de grond en zinkt. De bemanning kan hierbij worden gered.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

14/09

Expeditie op Bali tegen het gewapend verzet in Tabanan. Een expeditionaire macht aangevoerd met vier schepen van de Koninklijke Paketvaart Maatschappij landt zonder tegenstand op het strand van Pabean Sanoer. Door de kruiser Hr.Ms. 'De Ruyter', Hr.Ms. 'Koningin Regentes en het pantserdekschip Hr.Ms.'Zeeland' wordt Den Pasar op 16 september en de daaropvolgende dag beschoten, waarna de troepen deze plaats kunnen veroveren en het plaatselijke verzet gebroken kan worden. Zowel de vorst als de kroonprins van Tabanan plegen hierna zelfmoord.

Bron: W.J. Cohen Stuart: 'De Nederlandsche Zeemacht van 1889 - 1915' (1937)

 

18/09

Hong Kong wordt getroffen door een typhoon, waarbij binnen 2.5 uur, naast zware materiele schade, ook 8.000 tot 10.000 slachtoffers vallen. Diverse schepen worden in de baai van hun ankers geslagen. Na de storm liggen overal gestrande, omgeslagen of geheel gezonken schepen, waaronder de Franse marineschepen 'Fronde'en 'Francisque' en 1.248 jonken en lichters. Eén van de schepen in de buurt is het ss. 'Tjiliwong' van de Java-China-Japan Lijn, liggende op de rede van deze Britse kroonkolonie en lichte schade had opgelopen.

Bron: 'De Zee' (1908)

 

03/10

Tijdens de eerste Internationale Conferentie voor Draadloze Telegrafie (International Wireless Telegraph Convention - tot 3 november 1906) in Berlijn wordt het SOS-signaal tot het internationale noodsignaal uitgeroepen. Het SOS-signaal, opgenomen in de 'Service Regulations' in artikel XVI als '...---...', komt in de plaats van het eerder gebruikte 'CQD'-signaal ('Come Quick, Danger'). Eerst op 10 juni 1909 zal voor het eerst een SOS-oproep worden gebruikt door het ss. 'Slavonia', dat voor de kust van de Azoren schipbreuk lijdt.

Bron: www.earlyradiohistory.us/1906conv.htm

 

13/10

Het vrachtschip ss.'Oranje Nassau' van de KNSM (1883, ex- Koninklijke West-Indische Maildienst), op weg van Port of Spain naar Aquin, strandt tijdens een zware storm op de kust van Curaçao, ten oosten van Willemstad. De bemanning kan hierbij worden gered. De daarop volgende dag breekt het schip doormidden en gaat vervolgens verloren.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

14/10

Doop en tewaterlating van het mailschip ss. 'Rembrandt' van de Stoomvaart Maatschappij 'Nederland' (SMN) op de werf van de Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij te Amsterdam.

Bron: C.P.P. van Romburgh & E.K. Spits: 'Nederlandsche Dok en Scheepsbouw Maatschappij' (1996)

 

14/12

Het vrachtschip ss.'Emerald', op weg van Hamburg naar Grangermouth, strandt tijdens een zware storm bij Vlieland. Vijf te hulp gesnelde sleepboten kunnen door de ruwe zee echter geen sleepverbinding meer maken. De reddingvlet van station Vlieland (NZHRM) weet, in drie tochten, de 14 koppige bemanning van boord te halen en veilig aan land te brengen.

Bron: 'De Zee' (1908)

 

17/12

Vissers in Vlaardingen weigeren zich op de schepen aan te monsteren vanwege een gerezen loonconflict.

Bron: P. Schurman: 'Tussen vlag en voorschip' (1995)

 

17/12

Oprichting van NV Stoomsleepdienst 'Volharding' in Rotterdam door de heer J. Burger (afkomstig van de sleepdienst van P. Smit) en enige particuliere sleepbooteigenaren. De onderneming heeft in totaal twaalf sleepboten.

Bron: J. Toussaint: 'De sleepboten van Volharding' (2005)

 

21/12

Indienststelling in Den Helder van Hr.Ms. 'Onderzeeboot no. 1' als eerste onderzeeboot bij de Koninklijke Marine. In 1904 / 1905 werd de boot, geheel voor eigen rekening, gebouwd op de werf van de Koninklijke Maatschappij 'De Schelde' in Vlissingen en op 8 juli 1905 aldaar te water gelaten. Eerst op 1 augustus 1906 had de minister van Marine een daartoe gunstig uitgebracht advies van de beproevingscommissie ontvangen. In oktober werd 'De Schelde' uitbetaald: voor 430.000 gulden werd de Koninklijke Marine eigenaar van de eerste Nederlandse onderzeeboot. De datum van de indienststelling, 21 december 1906, is tevens de oprichtingsdatum van de Onderzeedienst. De eerste commandant van Hr.Ms. 'O 1' is de luitenant-ter-zee Koster, die gedurende het afgelopen half jaar een reeks van proeven met de 'O 1' had ondernomen. Twee jaar later, in 1908, zal op de begroting van de Koninklijke Marine ruimte worden gemaakt voor twee nieuw te bouwen onderzeeboten: een voor Nederlands-Indie, Hr.Ms. 'K 1' en een tweede boot voor de Nederlandse wateren, Hr.Ms. 'O 2'.

Bron: P.C. Jalhay: 'Ik nader ongezien' (1997)