maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 1908

 

01/01

Inwerkingtreding van de Schipperswet, nadat deze eerst op 16 juli 1907 tot stand was gekomen op initiatief van de Nederlandsche Reders Vereeniging.

Bron: L.L. von Münching: 'De geschiedenis van de Batavierlijn' (1994)

 

06/01

Het Britse vrachtschip ss. 'Turbo', op weg van Batoum naar Hamburg met een lading petroleum, strandt tijdens een zware storm op de Zuiderhaaks en breekt in tweeën. De roeireddingboot van Nieuwediep onder Dorus Rijkers (op sleep door de stoomsleepboot 'Hercules') en de reddingvlet van Den Helder (op sleep door de 'Atlas') van de NZHRM halen onder moeilijke omstandigheden de 33 koppige bemanning van boord. De roeireddingboot wordt zwaar beschadigd.

Bron: 'De Zee' (1909)

 

15/01

Oprichting van de Koninklijke Hollandse Lloyd (KHL) te Amsterdam, met zes schepen (in totaal 28.587 brt.).

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

22/01

Oprichting van de Texel's Eigen Stoomboot Onderneming NV (TESO). Tot deze datum is het vervoer tussen Den Helder en Texel in handen van de Alkmaarder Packet. Het eerste schip in eigendom van de TESO is de 'Dageraad' (1908 - 1935).

Bron: 'De Zee' (1908)

 

22/02

Oprichting van de Linschoten-Vereeniging te Den Haag. Doel van deze oprichting is: 'het stichten ener vereeniging, welke onder de naam van De Linschoten-Vereeniging, de uitgave zou bezorgen van oude Nederlandsche reizen, op de wyze zooals in Engeland reeds tal van jaren door de Hakluyt Society wordt gedaan'.

Bron: F. Gaastra: 'Hervonden trots op het maritiem verleden' in: 'Zeemagazijn' jrg. 32 nr. 1 (2006)

 

22/04

Indienststelling van het pantserschip Hr.Ms.'Jacob van Heemskerck', gebouwd op de Rijkswerf te Amsterdam en aldaar op 22 september 1906 door ZKH prins Hendrik gedoopt en te water gelaten.

Bron: Jt. mulder / W.F. Ruygrok: Pantserschepen, Pantserdekschepen, Monitors ( 2004 ).

 

23/04

Ondertekening van de Noordzeeverklaring in Berlijn, waarbij Nederland, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Zweden en Denemarken verklaren elkaars territoriale wateren te zullen erkennen.

Bron: 'Marineblad' (1908)

 

27/04

Het pantserschip Hr.Ms. 'De 'Ruyter', onder kapitein-ter-zee M.W.L Olivier, vertrekt uit Curaçao naar Nederlands-Indië via Bermuda, Ponta Delgada, Algiers, Suez en Colombo. Het vertrek van het schip is mogelijk geworden door de verbeterde relatie tussen Venezuela en Nederland.

Bron: W.J. Cohen Stuart: 'De Nederlandsche Zeemacht van 1889 - 1915' (1937)

 

09/05

Vertrek vanuit Rotterdam van het nieuwe ss. 'Le Maire' van de Java-Australië Lijn (Koninklijke Paketvaart Maatschappij) voor zijn maiden-trip naar Batavia. Het schip werd een maand daarvoor (april 1908) opgeleverd door de Maatschappij Fijenoord te Rotterdam. In maart 1942 zal de 'Le Maire' door een Japanse onderzeeboot tot zinken worden gebracht bij het verlaten van de haven van Tjilatjap.

Bron: L.L. von Münching: 'De geschiedenis van de Java-Austalië Lijn van de KPM' in: 'DBW' jrg. 55 nr. 1(2000)

 

12/05

Oprichting van de Java-Australie Lijn door de Koninklijke Paketvaart Maatschappij (KPM), mede op aandringen van de gouverneur-generaal van Nederlands-Indie, van Heutsz.

Bron: L.L. von Münching: 'De geschiedenis van de Java-Austalië Lijn van de KPM' in: 'DBW' jrg. 55 nr. 1(2000)

 

14/05

Oprichting van de Vereeniging van Werktuigkundigen ter Koopvaardij in Rotterdam. In 1998 zal de naam worden gewijzigd in Vereeniging van Technici op Scheepvaartgebied.

Bron: P. Schurman: 'Tussen vlag en voorschip' (1995)

 

10/07

De motorschoener 'San Antonio' (1907) van Hammerstein's rederij Bedrijf uit Rotterdam, op weg van Rotterdam naar Stockholm, zinkt na een aaanvaring met de Duitse kruiser 'Lübeck' in de Kieler Bocht. Eén lid van de bemanning komt hierbij om het leven.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

11/07

Vertrek vanuit Batavia van het nieuwe ss. 'Le Maire' van de Java-Australië Lijn (KPM) voor zijn eerste dienst naar Sydney. Zes weken later volgt het zusterschip, het ss. 'Van Spilbergen'. Beide nieuwe schepen waren nog datzelfde jaar opgeleverd door de werf van de Maatschappij Fijenoord te Rotterdam.

Bron: L.L. von Münching: 'De geschiedenis van de Java-Austalië Lijn van de KPM' in: 'DBW' jrg. 55 nr. 1(2000)

 

03/08

Vertrek vanaf de rede van Taltal (Chili) van het stalen fregatschip 'Adriana' (1892) van reder J.U. Smit te Alblasserdam met een lading Chili-salpeter met bestemming Brake (Bremen). Eind 1908 zal de 'Adriana' onder kapitein G. Bruijn voor de laatste maal Kaap Hoorn ronden. Tijdens zware stormen bij de Falkland-eilanden zal het schip zoveel schade oplopen, dat het op 24 september 1908 Rio de Janeiro als noodhaven zal moeten aanlopen, waarna het schip vervolgens zal worden geabandonneerd.

Bron: T.F.J. Pronker: 'De laatste Kaap Hoorn-reizen van schepen van de Nederlandse Grote Zeilvaart,'in: 'DBW' jrg. 59 nr. 4 ( april / 2004 ).

 

07/08

Het vrachtschip ss. 'Zwijndrecht' (1882) van Phs. van Ommeren, op weg van Havanna (Cuba) naar Londen, vergaat tijdens een zware storm op de Atlantische Oceaan. De bemanning kan hierbij worden gered door het Italiaanse ss. 'Silverstream'.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

18/08

Oprichting van de Stoomvaart Maatschappij 'Rotterdam', als dochteronderneming van de NV Rotterdamsche Lloyd.

Bron: B.W. Scholten: 'Rotterdamsche Lloyd' (1988)

 

20/11

De nieuwe stoomsleepboot 'Roode Zee' II (1908) van L. Smit & Co's Internationale Sleepdienst, samen met de 'Zwarte Zee' (1906) op weg van de Tyne (Engeland) naar Peru met een drijvend droogdok, slaat, liggende op de rede van Montevideo, tijdens slecht weer, van zijn ankers, strandt op lager wal en zinkt vervolgens deels in de modder. Het schip wordt gelicht en keert, na een spoedreparatie in het dok, terug naar Rotterdam (gesleept door de sleepboot 'Zuiderzee') .

Bron: 'De Zee' jrg. 31 (1909)

 

24/11

In de avond van 23 november 1908 strandt de Italiaanse driemastbark 'Fernando' bij Terschelling. Op de Brandaris werden om één uur 's nachts de noodseinen waargenomen, maar het was niet doenlijk om bij het in nood verkerende schip te komen. Om half zes neemt een sleepboot de roeireddingboot van het station Terschelling (NZHRM) op sleeptouw. Met een flinke krachtsinspanning weet de reddingboot het wrak te naderen en vijf bemanningsleden over te nemen. Als de boot nog maar net op zeer korte afstand van het wrak verwijderd is wordt de boot door een enorme grondzee rechtstandig over de kop geworpen. Van de zeventien man kunnen uiteindelijk veertien man worden gered. Drie roeiers komen hierbij om het leven.

Bron: A. Schol & K. Uitgeest: '...en om hen heen was alles branding' (1994)

 

27/11

Het vrachtschip ss.'Santduro' (1890) van Van Santen & Co. uit Rotterdam, op weg van Algiers naar Middlesboro, raakt lek en zinkt. De bemanning kan worden gered door het Britse ss. 'Reading'.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

11/12

Blokkade van Venezuela ( tot 22 december 1908 ): In verband met de opgelopen politieke spanningen in Venezuela patrouilleert het pantserdekschip Hr.Ms. 'Gelderland' tusen de havensteden Coro en Puerto Cabello; de 'Jacob van Heemskerck' tussen La Guaira en de baai van Araya en bewaakt het pantserdekschip 'Friesland' de toegangswegen tot Maracaibo. Op 12 en 14 december worden twee kleine zeilkustwachters opgebracht door de 'Gelderland' en de 'Jacob van Heemskerck'. Op 23 december zal door de Nederlandse ministerraad een nader besluit worden genomen om de acties van de Koninklijke Marine in dit zeegebied te beëindigen.

Bron: A.J.v.d. Peet: 'Belangen en prestige, Ned. gunboat diplomacy ca. 1900' (1999)

 

15/12

Vertrek vanuit Den Helder van het pantserschip Hr.Ms.'De 'Ruyter', onder commando van de kapitein-ter-zee G.F. Tydeman, naar Curaçao ter versterking van het Nederlandse eskader voor de Venezolaanse kust in verband met de aldaar opgelopen politieke spanningen. Het te Curaçao versterkte Nederlandse eskader bestaat nu naast 'De Ruyter' uit Hr.Ms. 'Friesland', 'Jacob van Heemskerck' en 'Gelderland'. De 'Jacob van Heemskerck' zal vervolgens worden afgelost door de 'De Ruyter'. Beide commanderende officieren ruilen vervolgens van schip, waarop Tydeman de 'Jacob van Heemskerck' via Bermuda en Ponta Delgada weer naar Nederland zal terugvaren en vervolgens op 5 februari 1909 in Willemsoord zal afmeren.

Bron: W.J. Cohen Stuart: 'De Nederlandsche Zeemacht van 1889 - 1915' (1937)

 

28/12

Een zware aardbeving voor de kust van Messina (kust van Calabrië, Italië) zorgt voor een verwoestende vloedgolf (tsunami), waarbij 83.000 mensen om het leven komen (meest door de aardbeving zelf). Er is ook schade aan de Libische kust.

Bron: 'De Zee' (1975)