maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 1922

 

18/01

De motorschoener 'Zeebloem' (1919) van J. Houwerzijl uit Delfzijl vertrekt van Ballina (Ierland) naar Limerick varende in ballast. Sindsdien wordt het schip vermist, waarbij de vijf bemanningsleden om het leven komen.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

09/02

Tewaterlating van de motorreddingboot 'Dorus Rijkers' van de NZHRM bestemd voor het station Den Helder.

Bron: 'De Zee' (1922)

 

15/02

De nieuwe militaire pensioenwet (voor het personeel van de zee- en landmacht) wordt door het parlement aangenomen. Deze nieuwe rijksregeling bevat ook regelingen voor weduwen en wezen.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

18/03

Tewaterlating van het passagiersschip ss. 'Mecklenburg' van de Stoomvaart Maatschappij 'Zeeland' op de werf van de Koninklijke Maatschappij 'De Schelde' (KMS) te Vlissingen. De overdracht van het schip zal plaatsvinden op 22 juli 1922. Het schip is ter vervanging van de eerste 'Mecklenburg', die in februari 1916 op een mijn was gelopen en vervolgens was gezonken.

Bron: L.L. von Münching: 'De Ned. koopvaardij in de eerste oorlogsmaanden van 1916' in: 'DBW' jrg. 56 nr. 1(2001)

 

23/03

De motorzeilschoener 'Waterploeg' (1910) van H. Sloots uit Groningen vertrekt uit Rödvig naar Stettin met een lading tarwe. Sindsdien wordt het schip vermist. De acht bemanningsleden, waaronder kapitein sloots, zijn vrouw en drie kinderen, komen hierbij allen om het leven.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

01/04

Jubileumviering '350 jaar inname van Den Briel door de watergeuzen, onder bevel van Admiraal Lumey'. Deze jubileumviering wordt bijgewoond door koningin Wilhelmina, prins Hendrik en prinses Juliana aan boord van de stoomsleepboot 'Den Briel' (1873) van het Korps Torpedisten in Brielle.

Bron: A. de Graaff: 'De geschiedenis van de sleepboot 'Rosalie' (1875 - 1997)' in: 'DBW' jrg. 53 nr. 12 (1998)

 

20/04

Een Fokker DVII, de 'D 29', van de Marine Luchtvaartdienst (MLD) maakt een crash, nadat de vlieger van dit toestel op negenhonderd meter boven de Wieringermeer zijn propeller in de staart van een Fokker C I lestoestel boort. Dit toestel, met registratienummer 'F 3', kan nog een veilige landing maken. De invoering van het 'vliegtuigwapen' bij de Koninklijke Marine verliep in die beginperiode niet zonder risico's.

Bron: H. de Bles e.a: 'Vloot vereeuwigd, honderd jaar Koninklijke Marine in foto' (2002)

 

01/05

Viering van het honderd-jarig jubileum van het College Zeemanshoop in de Industriële Club te Amsterdam. Hierbij wordt de NZHRM een bedrag van fl. 25.000 aangeboden voor de aanschaf een nieuwe reddingboot, die de naam 'Zeemanshoop' zal dragen.

Bron: J.H. Hoek van den Ostende: 'College Zeemanshoop' (1972)

 

26/05

HM koningin Wilhelmina, ZKH prins Hendrik en HKH prinses Juliana vertrekken met het ss. 'Batavier V' van de Batavier Lijn uit Rotterdam voor een zomerreis naar de Noorse fjorden. Het is de tweede keer dat de Koningin een dergelijke reis maakt naar Noorwegen. Twee torpedoboten escorteren de 'Batavier V'.

Bron: 'De Zee' (1922)

 

28/05

De stoomtrawler 'Holland I' (IJM 73) van Zeevisscherij Maatschappij Holland te IJmuiden, zinkt door een exploderende zeemijn bij het binnenhalen van het net op de Noordzee (op positie 53.29° N / 05.06° O). De bemanning kan hierbij worden gered.

Bron: 'De Zee' (1922)

 

31/05

De turbines van de in aanbouw zijnde kruiser Hr.Ms. 'Sumatra' worden bij Werkspoor in Amsterdam door brand verwoest.

Bron: J. Anten e.a: 'Hr.Ms. kruisers Java en Sumatra' (2001)

 

01/06

De nachtdienst van de Stoomvaart Maatschappij 'Zeeland' (SMZ) op Folkstone wordt omgezet in een dagdienst. Hiermee komt het accent meer op het toeristenverkeer te liggen. Het Grand Hotel des Bains in Vlissingen wordt door de SMZ overgenomen en na modernisering als Hotel Britannia tot 1940 worden geëxploiteerd.

Bron: www.zeeuwsarchief.nl

 

01/07

Op het ss. 'Duymer van Twist' (1905) van de Koninklijke Paketvaart Maatschappij (KPM), op weg van Batavia naar Penang, breekt ter hoogte van Telok Dalam (Simaloer) brand uit. Het schip wordt westelijk van Noord Sumatra aan de grond gezet. Later kan het schip worden vlotgebracht en voor reparatie naar Tandjong Priok worden gesleept. De reparaties worden echter te kostbaar geacht, waarna besloten zal worden om het schip op 8 mijl van Tandjong Priok tot zinken te brengen.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

06/07

Tewaterlating van het passagiersschip ss. 'Volendam' van de Holland-Amerika Lijn (HAL) op de werf van Harland & Wolff te Govan bij Glasgow. Het schip wordt een week later door vier sleepboten van L. Smit & Co's Internationale Sleepdienst naar de gelijknamige werf te Belfast gesleept voor de verdere afbouw.

Bron: K. de Haas: 'Duo Volendam en Veendam' in: 'DBW' jrg. 57 nr. 11 (2002)

 

06/07

De Helderse motorbotter 'Twee Gebroeders' (HD 185), op 4 juli 1922 uit Den Helder voor de kustvisserij uitgevaren, vergaat tijdens een storm met orkaankracht ter hoogte van Egmond aan Zee met man en muis.

Bron: 'De Zee' (1922)

 

12/07

Door lozingen van afvalolie door de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij voor de kust van Hoek van Holland is het strand van Zuid-Holland flink vervuild geraakt en zijn veel vogels door olie besmeurd. Eerdere geconstateerde verontreiningen in 1921 en in het voorjaar van 1922 werden mogelijk veroorzaakt door het reinigen van olietanks door tankers op zee.

Bron: 'De Zee' (1923)

 

22/07

Onthulling van het Vissersmonument aan de Voorstraat ter nagedachtenis van de tijdens de Eerste Wereldoorlog omgekomen vissers uit Egmond aan Zee.

Bron: 'De Zee' (1922)

 

22/07

Proefvaart en overdracht van het passagiersschip ss. 'Mecklenburg II' door de Koninklijke Maatschappij 'De Schelde' te Vlissingen aan de Stoomvaart Maatschappij 'Zeeland', bestemd voor de dagdienst Vlissingen - Folkstone. De 'Mecklenburg II' is uitgerust met twee diagonale triple-expansie machines (totaal 10.000 ipk) voor een dienstsnelheid van 22 kn. Het schip is identiek aan de 'Mecklenburg I', die als gevolg van de oorlogshandelingen op 27 februari 1916 op een Duitse mijn was gelopen.

Bron: L.L. von Münching: 'Nederlandse koopvaardijschepen, die deelnamen aan de invasie in juni 1944' in: 'DBW' jrg. 58 nr. 9 (2003)

 

03/08

Benoeming van de heer W. Voorbeijtel Cannenburg tot de eerste en nieuwe directeur van het Nederlandsch Historisch Scheepvaart Museum. Voorafgaande aan de opening van het nieuwe Scheepvaart Museum op 22 november 1922 kwam de Vereeniging, nog in datzelfde jaar, in het bezit van de in 1916 min of meer toegezegde collectie van de heer C.G.'t Hooft, bestaande uit: 26 modellen, 11 stukken scheepssier en 12 portefeuilles antieke scheepsbouwkundige tekeningen. Een jaar daarvoor, in 1921, kon door de aankoopcommissie de 'Bibliotheek Mensing' (met 1.800 titels) worden aangekocht.

Bron: H. Hazelhoff Roelfzema: 'Roeien met de riemen..' (1991)

 

02/09

Het vrachtschip ss. 'Zuiderdyk' van de Holland-Amerika Lijn, op weg van Hamburg naar Antwerpen, komt op de Schelde in aanvaring met het Britse ss. 'Ezardian' van de Steven Line, waarbij de 'Ezardian' zinkt. Zeven opvarenden komen hierbij om het leven.

Bron: 'De Zee' (1921)

 

13/09

De Italiaanse kruiser 'Francesco Ferruccio' (1902) brengt een bezoek aan IJmuiden, met aan boord de Italiaanse kroonprins Humberto. Het geschut op het pantserfort IJmuiden lost 21 saluutschoten ter begroeting.

Bron: www.fortijmuiden.nl

 

21/09

De Fokker C-I 'F 3' van de Marine Luchtvaartdienst (MLD) verongelukt op het Marinevliegkamp De Kooy bij Den Helder.

Bron: 'Jaarboek van de Marine' (1922)

 

26/09

HM koningin Wilhelmina onthult in Scheveningen het monument voor de tijdens de Eerste Wereldoorlog omgekomen vissers, gelegen aan de Scheveningse weg (Scheveningse Bosjes).

Bron: C. Fasseur: 'Wilhelmina, krijgshaftig in een vormeloze jas' (2001)

 

06/10

Ingebruikneming van de nieuwe werf van de Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij (NSM) in Amsterdam-Noord. Het terrein van de NSM aan de Conradstraat (Oostenburgereiland) zal voorlopig (tot 1926) gehandhaafd blijven.

Bron: C.P.P. van Romburgh & E.K. Spits: 'Nederlandsche Dok en Scheepsbouw Maatschappij' (1996)

 

12/10

Oplevering van het passagiersschip ss. 'Volendam' aan de Holland-Amerika Lijn (HAL), gebouwd op de werf van Harland & Wolff te Belfast. Hierna kan met de overdrachtsproefvaart vanuit Belfast naar Rotterdam worden begonnen, in aanwezigheid van enkele directieleden van de HAL en van burgemeester Kolfschoten van Volendam.

Bron: K. de Haas: 'Duo Volendam en Veendam' in: 'DBW' jrg. 57 nr. 11 (2002)

 

14/10

Het vrachtschip ss. 'Batjan' (1913) van de Stoomvaart Maatschappij 'Nederland' (SMN), op weg van Antwerpen naar Leith, strandt in de Sardijngeul nabij Vlissingen als gevolg van een vergissing van de loods. Het schip weet op eigen kracht weer los te kunnen komen en de reis verder te vervolgen.

Bron: 'De Zee' (1923)

 

14/10

Onthulling van het Marinemonument: 'Voor hen die vielen 1914 - 1918' door Koningin Wihelmina op het Havenplein te Den Helder. Deze ere-zuil is ter nagedachtenis aan het personeel van de Koninklijke Marine, dat door diverse ongelukken met mijnen en andere rampen het leven lieten tijdens de Eerste Wereldoorlog en het daaropvolgende jaar 1919. Tijdens deze plechtigheid wordt een herdenkingsrede gehouden door prof. dr. P.J. Blok (hoogleraar in de Vaderlandse geschiedenis en auteur van de biografie over Michiel Adriaenszn. de Ruyter).

Bron: M.A. van Alphen: 'Het Paleis van Willemsoord' (2001)

 

15/10

Het vrachtschip ss.'Cornelis' (1914) van A.C. Lensen's Scheepvaart Maatschappij, met een lading mijnhout, op weg van Uleaborg (Zweden) naar Terneuzen, loopt nabij Grundhalle aan de grond. Van een te hulp gesneld bergingsvaartuig wil de bemanning echter niets weten. Een dag later, onder steeds slechter wordende weersomstandigheden, zou men niemand meer op de 'Cornelis' aantreffen. Vermoedelijk heeft de bemanning het schip tijdens zware storm verlaten, waarbij 24 man verdronken zijn.

Bron: L.L. von Munching: 'A.C. Lensen's Scheepvaart Maatschappij' in: 'DBW' jrg. 55 nr. 7 (2000)

 

22/10

Het vrachtschip ss. 'Randfontein' van de Vereenigde Nederlandsche Scheepvaartmaatschappij (VNS), komende vanaf Antwerpen richting Rotterdam, loopt door een te lage waterstand in de Sardijngeul nabij Vlissingen aan de grond door een vergissing van de loods. Het schip weet op eigen kracht weer vrij te komen en de reis te vervolgen. Op ongeveer dezelfde plaats liep drie dagen eerder het ss. 'Ridderkerk' van de VNS eveneens vast. Ook dit schip kon op eigen kracht weer vrij komen. Dit feit was echter (nog) niet bekend op de 22ste oktober.

Bron: 'De Zee' (1923)

 

04/11

Vertrek vanuit Rotterdam van het nieuwe passagiersschip ss. 'Volendam' van de Holland-Amerika Lijn voor de maiden-trip naar New York via Boulogne en Plymouth.

Bron: K. de Haas: 'Duo Volendam en Veendam' in: 'DBW' jrg. 57 nr. 11 (2002)

 

18/11

Tewaterlating van het passagiersschip ss.'Veendam' van de Holland-Amerika Lijn op de werf van Harland & Wolff te Govan bij Glasgow, waarna het schip naar de gelijknamige werf te Belfast wordt gesleept voor de verdere afbouw.

Bron: K. de Haas: 'Duo Volendam en Veendam' in: 'DBW' jrg. 57 nr. 11 (2002)

 

22/11

Officiele opening van het nieuwe Scheepvaartmuseum van de Vereeniging Nederlandsch Historisch Scheepvaart Museum door HM koningin Wilhelmina, in aanwezigheid van prins Hendrik als beschermheer van de Vereeniging. De openingsplechtigheid vindt plaats in het Concertgebouw, waarbij de voorzitter van de Vereeniging, P. den Tex, een openingsrede houdt. Het museum is gevestigd in drie villa's gelegen op de hoek van de Cornelis Schuytstraat en de Lairessestraat. Gedurende de periode vanaf de opening van het museum t/m 31 dec. 1922 zullen 6.728 bezoekers worden geregistreerd.

Bron: 'jaarverslag VNHSM' (1922)

 

16/12

Het mailschip ss.'Prinses Juliana' van de Stoomvaart Maatschappij 'Nederland' komt, eenmaal terug van zijn thuisreis vanuit Nederlands-Indië, in IJmuiden in aanvaring met het Britse ss.'Elisabeth Harrison'. Beide schepen lopen lichte schade op.

Bron: 'De Zee' (1923)