maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 1936

 

03/01

Kiellegging en het begin van de bouw van het passagiersschip ms. 'Nieuw Amsterdam' op de werf van de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij in Rotterdam, bestemd als vlaggenschip voor de Holland-Amerika Lijn.

Bron: N. Guns: 'De Holland-Amerika Lijn' (2004)

 

21/01

Tijdens het assisteren van de Noorse tanker 'Svenör' in de benzinehaven van Pernis kapseist de riviersleepboot 'Drecht' van NV Phs. van Ommeren's Scheepvaart Bedrijf, waarbij zowel de machinist als de kapitein van de sleper verdrinken.

Bron: 'De Zee' (1936)

 

02/02

Aanvang van de voorbereidende werkzaamheden voor het droogleggen van de Noordoostpolder in het IJsselmeer. Een jaar later zal de aanbesteding worden gedaan voor de bouw van de dijken met een totale lengte van 31,5 km. Het dijkvak tussen Urk en Lemmer zal drie jaar later op 3 oktober 1939 worden gesloten, waarbij Urk dan niet langer meer een eiland zal zijn.

Bron: www.urk.nl

 

09/02

Overdracht van de coaster 'Henca', gebouwd op de werf van de gebroeders Niestern & Co te Delfzijl aan H.J.A. Krijt te Heemstede, als eerste Nederlandse coaster met een door Radio Holland geinstalleerde radiorichtingzoeker.

Bron: B. van Lange & B. Kruidhof: 'Van deur tot deur over zee' (2000)

 

18/02

Door de Tweede Kamer wordt een wetsontwerp aangenomen waarin besloten wordt om ruim 50 miljoen gulden extra aan defensie te besteden en dit bedrag te bestemmen voor het nieuw ingestelde Defensiefonds.

Bron: N.J. Stuij: 'Gaat U maar rustig slapen' (2000)

 

10/03

De coaster ms. 'Alko' (1936) van L. Mulder uit Delfzijl, op weg van Par naar Leith, vergaat op circa 20 mijl ten noordnoordwesten van Flamborough Head.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

07/05

Het vrachtschip ss. 'Alphard' (1916) van Van Nievelt, Goudriaan & Co's Scheepvaart Maatschappij te Rotterdam, op weg van Rotterdam naar Melilla en varende in balast, komt in dichte mist in aanvaring met het Duitse ss. 'New York' nabij het lichtschip Sandette en zinkt. De bemanning kan hierbij worden gered.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

03/06

Kiellegging van het passagiersschip ms. 'Ruys' van de Koninklijke Paketvaart Maatschappij (KPM) op de werf van de Koninklijke Maatschappij 'de Schelde' te Vlissingen.

Bron: H. de Vries: 'ms. Ruys' in: 'DBW' jrg. 57 nr. 5 (2002)

 

16/06

HM koningin Wilhelmina verricht de officiele opening van de Waalbrug bij Nijmegen als grootste boogbrug van Europa. Nog diezelfde dag maakt de veerpont op dit punt de laatste oversteek over de Waal.

Bron: C. Fasseur: 'Wilhelmina, krijgshaftig in een vormeloze jas' (2001)

 

17/06

Het passagiersschip ss. 'Statendam' van de Holland-Amerika Lijn (HAL) wordt afgemeerd in de Coenhaven van Amsterdam. Het is de eerste keer dat dit vlaggenschip van de HAL via het Noordzeekanaal een bezoek brengt aan Amsterdam. Aan boord bevinden zich voor twee dagen de leden van het Internationale Verbond van Producenten en Distributeurs van Electriciteits Energie in verband met een acht-daagse congres in Nederland. Hierbij werd met de 'Statendam' een bezoek gebracht aan Vlissingen en Amsterdam.

Bron: F. van Tuikwerd: 'ss. 'Statendam' 1929 - 1940' (2003)

 

04/07

Indienststelling van het torpedowerkschip Hr.Ms. 'Mercuur', aanvankelijk als werkgelegenheidsproject, gebouwd op de rijkswerf Willemsoord in Den Helder. Het vaartuig zal hoofdzakelijk dienst doen als oppikboot van tijdens oefeningen gelanceerde torpedo's.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

13/07

Het vrachtschip ss.'Westplein' (1920) van de Stoomvaart Maatschappij 'Millingen' te Rotterdam (in beheer bij G.A. Spliethoff, Hillegersberg), op weg van Rotterdam naar Luleå (Zweden) en varende in ballast, komt tijdens slecht zicht in aanvaring met het lichtschip 'Snipan' en loopt daarbij lichte schade op.

Bron: www.koopvaardij.web-log.nl

 

31/07

Het mailschip ms. 'Johan van Oldenbarnevelt' van de Stoomvaart Maatschappij 'Nederland' (SMN) wordt, ten anker liggende in de baai van Palma, getroffen door mitrailleurkogels op het moment dat vliegtuigen aldaar een aanval verrichten aan de vooravond van het uitbreken van de Spaanse Burgeroorlog.

Bron: L.L. von Münching: 'Het einde van de konvooidienst in de Straat van Gibraltar' (1938) in: 'DBW' jrg. 52 nr. 10 (1998)

 

02/08

Op de XIe Olympische Zomerspelen in Berlijn (2 - 16 augustus) winnen bij het zeilen (bij Kiel) in de Olympiajollen-klasse Daan Kagchelland de gouden medaille (163 p) en in de Star-klasse het duo Bob Maas en Wim de Vries Lentsch in de 'Bem II' de bronzen medaille (56 p).

Bron: F. Jorissen e.a.: 'Het water op' (1990)

 

03/08

Het contract voor de levering van de eerste zes toestellen van het type Dornier Do 24 K vliegboot wordt ondertekend door de minister van Koloniën H. Colijn. Deze vliegboten van Duits fabrikaat zijn bestemd voor de Marineluchtvaartdienst in Nederlands-Indië.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 

07/08

Het mailschip ms. 'Dempo' van de Rotterdamsche Lloyd verzeild in een gevaarlijke positie en is genoodzaakt om de koers aanzienlijk te wijzigen, als gevolg van enkele Spaanse (regerings)oologsschepen, die het vuur hadden geopend op de havens van Tarifa en Algecieras, aan de vooravond van de Spaanse Burgeroorlog.

Bron: L.L. von Münching: 'Het einde van de konvooidienst in de Straat van Gibraltar (1938)' in: 'DBW' jrg. 52 nr.19 (1998)

 

23/08

Vlootdagen van de Koninklijke Marine in Nederlands-Indië, welke gehouden worden te Soerabaja met o.a. de kruisers Hr.Ms. 'Java' en 'Sumatra' en de torpedobootjagers Hr.Ms. 'Witte de With', 'Van Galen' en 'Piet Heyn'.

Bron: brochure programma Vlootdagen Soerabaja 1936.

 

04/09

De motorschoener 'Anna' (1918) van NV motorkotter 'Anna' uit Rotterdam, op weg van Yarmouth naar Groningen en geladen met 'schuimaarde', kapseist tijdens een zware storm en zinkt op 15 mijl van het lichtschip 'Corton'.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

07/09

De motorklipperaak 'Baltic' (1897) uit Groningen, op weg van Norsund (Zweden) naar Grouw in Friesland met een lading gezaagd hout, strandt tijdens zware weersomstandigheden bij het Borngat bij Ameland. De reddingboot 'Brandaris' van de KNZHRM (station Terschelling) weet daarbij de vier opvarenden te redden. Een maand later kan het schip weer worden vlotgebracht.

Bron: 'De Zee' (1937)

 

08/09

Het Noorse vrachtschip ss.'Sirenes', op weg van Amsterdam naar Newcastle en varende in ballast, strandt tijdens een zware storm bij Callantsoog. De bemanning kan hierbij worden gered.

Bron: 'De Zee' (1937)

 

16/09

Benoeming van jhr.Mr. A.W.L. Tjarda van Starkenborch Stachouwer tot gouverneur-generaal van Nederlands-Indië. Hij blijft in deze functie tot 1 augustus 1945. Tijdens de Japanse bezetting van Nederlands-Indië vanaf maart 1942 zal hij worden geïnterneerd te Formosa (Taiwan) en Mantsjoerije tot 19 augustus 1945.

Bron: L.L. von Münching: 'De Nederlandse koopvaardij in WO II' (1978)

 

21/09

Deelname van enkele torpedobootjagers, onderzeeboten en de kruisers Hr.Ms. 'Java' en Hr.Ms. 'Sumatra' (als vlaggenschip), onder commando van de kapitein-ter-zee C.E.L. Helfrich, met aan boord vele autoriteiten, waaronder de leden van de Raad van Indië, aan de lokale vlootdagen in Tandjong Priok (Batavia).

Bron: H. de Bles e.a: 'Vloot vereeuwigd, honderd jaar Koninklijke Marine in foto' (2002)

 

27/09

De Nederlandse regering (het kabinet Colijn) verlaat als laatste land de 'Gouden Standaard', de vaste koppeling van de nationale munt aan de internationale waarde van het goud. Hierbij blijven de gevreesde gevolgen van een devaluatie uit. Integendeel: de concurrentiepositie van de Nederlandse scheepvaartrederijen wordt alleen maar versterkt. Langzaam klimmen de Nederlandse rederijen dan ook weer uit het economische dal. Nog in datzelfde jaar telt Nederland als gevolg van de economische crisis maar liefst 475.000 geregistreerde werklozen (cica 20% van de bestaande beroepsbevolking).

Bron: P. van Leunen & J. Berghuis: 'Hecht en Sterk', memoires kap. J. Lassche' (2003)

 

03/10

Indienststelling door HM koningin Wilhelmina van de kruiser Hr.Ms. 'De Ruyter', gebouwd op de werf van Wilton Fijenoord te Schiedam en aldaar op 11 mei 1935 te water gelaten.

Bron: W. Grund: 'Koningin Juliana 1909 - 2004' in: 'KW wij praaien U' (2004)

 

04/10

In verband met het uitbreken van de Spaanse burgeroorlog worden de Spaanse havens geblokkeerd, direct na proclamatie door de Spaanse generaal Franco. Hierna zal op 12 december 1936 bekend worden gemaakt, dat voor alle havens aan de Spaanse oostkust mijnen zullen worden gelegd.

Bron: L.L. von Münching: 'Het einde van de konvooidienst in de Straat van Gibraltar (1938)' in: 'DBW' jrg. 52 nr. 10 (1998)

 

05/10

Overlijden van de scheepsarts, dichter en schrijver Jan Slauerhoff (geboren op 15 september 1898 in Leeuwarden).

Bron: 'DBW' jrg. 53 nr. 10 (1998)

 

12/10

Eerste uitvaart voor de visvangst van de nieuwe Scheveningse motorlogger 'Prins Bernhard' (SCH 72) van rederij Frank Vrolijk vanuit de Scheveningse haven.

Bron: 'De Zee' (1936)

 

20/10

Het vrachtschip ss.'Van der Wijck' (1921) van de Koninklijke Paketvaart Maatschappij (KPM), op weg van Soerabaja naar Semarang, kapseist in de Javazee vermoedelijk als gevolg van een schuivende lading. Direct hierna wordt een grootscheepse reddingsactie op touw gezet. Zeven Dornier-vliegboten van de Marine Luchtvaartdienst weten vanuit Soerabaja de gekapseisde 'Van der Wijck' te bereiken, gevolgd door de torpedobootjager Hr.Ms. 'Banckert', enkele mijnenvegers, de sleepboot 'De Jongh', het Gouvernementsstoomschip Hr.Ms. 'Richel' en de 'Real' van de KPM. Van de in totaal 261 opvarenden kunnen er 210 worden gered.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

21/10

De naam van het reeds op 1 juli 1933 uit dienst gestelde pantserschip 'De Zeven Provinciën' wordt, na de muiterij aan boord in februari 1933 en als gevolg hiervan de 'zwarte bladzijde' voor de Koninklijke Marine, gewijzigd in Hr.Ms. 'Soerabaja'. In maart 1937 zal het schip, eenmaal verbouwd tot opleidingsschip, weer in dienst worden gesteld.

Bron: H. de Bles e.a: 'Vloot vereeuwigd, honderd jaar Koninklijke Marine in foto' (2002)

 

25/10

Het motortjalkschip 'Albion' (1906 ; ex- 'Drie Gebroeders') kapseist nabij het lichtschip 'Cromer Knoll', onder de kust van Engeland, en zinkt. Alle drie bemanningsleden kunnen hierbij worden gered.

Bron: 'De Zee' (1937)

 

27/10

De Scheveningse motorlogger 'Zuid Holland' (SCH 68) van A. den Dulk Pzn. wordt door een zware grondzee zwaar beschadigd, waarbij het stuurhuis wordt weggeslagen en het schip vervolgens zinkt, net nadat het binnen de pieren van IJmuiden is binnengelopen. Vier opvarenden komen hierbij om het leven.

Bron: 'De Zee' (1936)

 

13/11

Vlootbezoek aan Singapore (tot 17 november) van het Nederlandse Eskader bestaande uit de kruisers Hr.Ms. 'Sumatra' als vlaggenschip, onder commando van de kapitein-ter-zee C.E.L. Helfrich, Hr.Ms. 'Java' en de torpedobootjagers Hr.Ms.'Witte de With', 'Piet Hein' en 'Evertsen'. Hieraan voorafgaande werden door het Nederlandse Eskader oefeningen in de Chinese Zee gehouden.

Bron: H. de Bles e.a: 'Vloot vereeuwigd, honderd jaar Koninklijke Marine in foto' (2002)

 

22/11

Het nieuwe vrachtschip ss. 'Schelde' (1936) van C. Joose uit Vlissingen, nog datzelfde jaar gebouwd bij Scheepswerf J. Koster Hzn. te Groningen, stoot op weg van Porsgrun naar Jersey op het Paternoster Rif bij het eiland Jersey en zinkt op positie 49.18° N / 02.12° W. De bemanning wordt gered.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

30/11

Liquidatie van de Koninklijke Hollandsche Lloyd (KHL) in Amsterdam (opgericht op 15 januari 1908) en tevens een doorstart van het bedrijf als KHL, officieel: 'NV tot voortzetting van den Koninklijke Hollandsche Lloyd'.

Bron: A. Lagendijk, 'Scheepvaart van de lage landen. Passagiersschepen op Afrika en Latijns Amerika' (1978)

 

29/12

Aanbieding van het nationaal-geschenk van het nog te bouwen prinsenjacht 'Piet Hein' ter gelegenheid van het huwelijk van HKH prinses Juliana en ZKH prins Bernhard op 7 januari 1937. Dit gebeurt door het aanbieden van een oorkonde aan het huwelijkspaar door mr. L.J.A. Trip, voorzitter van het Uitvoerend Comité.

Bron: C. Fasseur: 'Wilhelmina, krijgshaftig in een vormeloze jas' (2001)