maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 1937

 

03/01

Indienststelling van het opleidings- en instructieschip Hr.Ms. 'Soerabaja' (ex- Hr.Ms. 'De Zeven Provinciën') te Soerabaja (Nederlands-Indië).

Bron: L.L. von Münching: 'Maritieme contacten met Zuid Afrika dateren van na WO I' in: 'Maritiem Nederland' jrg. 92 nr. 5 (2003)

 

07/01

Huwelijksvoltrekking tussen HKH prinses Juliana en ZKH prins Bernard von Lippe Biesterfeld te Den Haag. De kerkelijke inzegening vindt plaats in de Grote of Sint Jacobskerk.

Bron: C. Fasseur: 'Wilhelmina, krijgshaftig in een vormeloze jas' (2001)

 

12/01

Vertrek vanuit Den Helder van de onderzeeboot Hr.Ms. 'O 16' voor een reis naar de Verenigde Staten. Evenals in 1926 en 1934/1935 bevindt zich prof.dr. F.A. Vening Meinesz aan boord, die tijdens deze reis zwaartekrachtmetingen zal verrichten. De reis gaat via de Azoren en de Bermuda's naar de Hampton Naval Base (Chesepeake Bay) en Washington. De terugreis voert via de Azoren en Lissabon, waar prof. dr. Vening Meinesz van boord zal gaan. De 'O 16' krijgt in verband met de Spaanse Burgeroorlog de opdracht om zo spoedig mogelijk en geheel oorlogsgereed, rendez-vous te maken met het pantserdekschip Hr.Ms. 'Hertog Hendrik' nabij Gibraltar.

Bron: C. Mark: 'De geschiedenis van de Torpedo- en de Onderzeedienst' in: 'Vast Werken' (2003)

 

27/01

Het vrachtschip ss. 'Jonge Jacobus' (1921) van de Middellandse Zeevaart Compagnie uit Rotterdam, op weg van Antwerpen naar Alexandrië, vergaat tijdens een zware storm op 20 mijl van Burlings. De bemanning, bestaande uit 22 koppen, komt hierbi om het leven.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

06/02

Het vrachtschip ss. 'Kertosono' (1923) van de Rotterdamsche Lloyd, op weg van Nederlands-Indië via Londen naar Rotterdam, komt tijdens dichte mist op een afstand van 50 zeemijl uit de Portugese kust ter hoogte van Oporto in aanvaring met het Britse slagschip HMS 'Malaya'. De 'Kertosono' loopt hierbij zware schade op aan het voorschip.

Bron: 'De Zee' (1937)

 

10/02

Een oefentocht van de Zandvoortse roeireddingboot van de NZHRM krijgt een noodlottige afloop wanneer de boot in de branding omslaat, waardoor alle inzittenden te water raken. Verschillende van hen komen onder de boot terecht. De schipper, de heer J. Molenaar, die waarschijnlijk met het hoofd ergens tegen aanslaat, kan niet meer onder de boot uitkomen en verdinkt. Een ander lid van de bemanning, Engel Schuiten, bij wie men nog de 'levensgeesten heeft weten op te wekken' overlijdt later in de avond.

Bron: www.zrb.info

 

19/02

Koninklijk Besluit tot officiële vaststelling van de nationale driekleur, waarbij een definitief einde wordt gemaakt aan de z.g. 'vlaggenstrijd'.

Bron: G.J. van Dijk: 'Ons varend verleden' in: 'Standby' jrg. 20 nr. 4 (2002)

 

24/02

De motorklipperaak 'Baltic' (1909) eigendom van kapitein G. de Ruiter uit Alblasserdam, op weg van Vlissingen naar Strood en Londen met een lading stijfsel en gort, vergaat kort na vertrek met man en muis (oorzaak onbekend). Alle vijf opvarenden komen hierbij om het leven.

Bron: 'De Zee' (1937)

 

06/03

Vertrek van de kruiser Hr.Ms. 'Java' vanuit Tandjong Priok (Batavia) via Colombo, Aden, Port Said en Oran naar Nederland. Al vlak na het vertrek krijgt de 'Java' van de minister van Defensie mr. dr. L.N. Decker opdracht om zich met spoed naar Gibraltar te begeven, teneinde aldaar in de Spaanse wateren van 1 april tot 5 mei konvooidiensten te verrichten in verband met de reeds uitgebroken Spaanse Burgeroorlog.

Bron: J. Anten e.a: 'Hr.Ms. kruisers Java en Sumatra' (2001)

 

08/03

Het vrachtschip ss. 'Triton' (1928) van de KNSM wordt door een Spaanse nationalistische trawler aangehouden en opgebracht naar Ceuta. Hierbij moeten 35.000 kisten sinaasappelen worden gelost. Dit incident zou in feite aan het begin staan van het uitbreken van de Spaanse Burgeroorlog.

Bron: L.L. von Münching: 'Het einde van de konvooidienst in de Straat van Gibraltar (1938)' in: 'DBW' jrg. 52 nr. 10 (1998)

 

10/03

Kort na het uitbreken van de Spaanse Burgeroorlog wordt op initiatief van de Volkenbond, de 'International Board for Non-Intervention in Spain' te Londen ingesteld. Dit internationale comité onder voorzitterschap van vice-admiraal b.d. M.H. van Dulm heeft tot taak het houden van toezicht op en het garanderen van een veilige doorvaart door de Straat van Gibraltar. Door het uitbreken van deze Spaanse burgeroorlog waren reeds verschillende (Nederlandse) koopvaardijschepen in Spaanse wateren herhaalde malen lastig gevallen.

Bron: L.L. von Münching: 'Het einde van de konvooidienst in de Straat van Gibraltar (1938)' in: 'DBW' jrg. 52 nr. 10 (1998)

 

15/03

De onderzeeboot Hr.Ms. 'O 16', op de terugreis vanuit de Verenigde Staten naar Den Helder, krijgt in verband met het uitbreken van de Spaanse Burgeroorlog de opdracht om het pantserdekschip Hr.Ms. 'Hertog Hendrik' te assisteren bij de bescherming van Nederlandse koopvaardijschepen door de Straat van Gibraltar.

Bron: 'Jaarboek van de Marine' (1937)

 

17/03

Aanvang van het verlenen van konvooi aan Nederlandse koopvaardijschepen in de Straat van Gibraltar in verband met de uitgebroken Spaanse burgeroorlog. De Nederlandse regering had hier in internationaal verband toe besloten, naar aanleiding van het feit, dat Spaanse nationalisten overgingen tot het aanhouden van buitenlandse koopvaardijschepen, verdacht van het vervoer van contrabande. Het pantserdekschip Hr.Ms. 'Hertog Hendrik' escorteert nog diezelfde dag het eerste Nederlandse koopvaardijschip in de Straat van Gibraltar en vanaf 19 maart samen met de onderzeeboot Hr.Ms. 'O 16'. Het verlenen van konvooi door de Straat van Gibraltar zal tot 28 september 1937 worden voortgezet.

Bron: 'Jaarboek van de Marine' (1937)

 

23/03

Vertrek vanuit Den Helder van de onderzeeboten Hr.Ms. 'O 13' en 'O 15', respectievelijk onder commando van de luitenants-ter-zee der tweede klasse M.S.J. Derksema en B.C.M. Schouten naar de Straat van Gibraltar om daar konvooidiensten te verrichten, in verband met de reeds uitgebroken Spaanse Burgeroorlog.

Bron: L.L. von Münching: 'Het einde van de konvooidienst in de Straat van Gibraltar (1938)' in: 'DBW' jrg. 52 nr. 10 (1998)

 

24/03

Bij Koninklijk Besluit wordt ter gelegenheid van de geboortedag van Michiel Adriaenszn de Ruyter de gouden 'De Ruyter-medaille' toegekend aan L. Smit & Co's Internationale Sleepdienst te Maassluis.

Bron: 'De Zee' (1937)

 

10/04

Tewaterlating van het passagiersschip ss. 'Nieuw Amsterdam' op de werf van de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij in Rotterdam, bestemd als vlaggenschip van de Holland-Amerika Lijn (HAL). De doop van het schip werd hieraan voorafgaande verricht door HM koningin Wilhelmina. Voor de bouw van de 'Nieuw Amsterdam', op dat moment het grootste passagiersschip (lengte van 231 meter) in Nederland, moest 1½ jaar over onderhandeld worden alvorens de directie van de HAL, eerst half oktober 1935, het eens kon worden met Nederlandse werven, vakbonden, particulieren en de regering over de financiering van deze zeer grote bouwsom (in totaal fl. 20.000.000).

Bron: N. Guns: 'De Holland-Amerika Lijn' (2004)

 

06/05

Het Duitse luchtschip 'Hindenburg' brandt volledig uit op Lakehurst (New York). Bij de ramp komen alle passagiers en bemanningsleden om het leven.

Bron: 'DBW' jrg. 58 nr. 7 (2003)

 

09/05

HKH prinses Juliana en ZKH prins Bernhard vertrekken met hun gevolg aan boord van het pantserdekschip Hr.Ms. 'Gelderland' voor een reis naar Engeland.

Bron: H. de Bles e.a: 'Vloot vereeuwigd, honderd jaar Koninklijke Marine in foto' (2002)

 

17/05

De kruiser Hr.Ms. 'Java', als vlaggenschip onder vice-admiraal T.L. Kruys, is aanwezig bij de vlootrevue te Spithead nabij Portmouth vanwege de inhuldigingsfestiviteiten van de Britse koning George VI op 20 mei. Daags hierna worden HKH prinses Juliana en ZKH prins Bernhard vanuit Harwich met de 'Java' naar IJmuiden overgebracht onder escorte van de torpedoboot Hr.Ms. 'Z 5'.

Bron: J. Anten e.a: 'Hr.Ms. kruisers Java en Sumatra' (2001)

 

24/05

Tewaterlating van de flottieljeleider Hr.Ms. 'Tromp' op de werf van de Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij in Amsterdam. De doop werd voorafgaande verricht door HM koningin Wilhelmina, in aanwezigheid van ZKH prins Bernhard.

Bron: H. de Bles e.a: 'Vloot vereeuwigd, honderd jaar Koninklijke Marine in foto' (2002)

 

03/06

Tewaterlating van het vracht-/ passagiersschip ms. 'Boissevain' van de Koninklijke Paketvaart Maatschappij (KPM) op de werf van Blohm & Voss te Hamburg.

Bron: L.L. von Münching: 'Foto van de 'Boissevain' in: 'DBW' jrg. 54 nr. 5 (1999)

 

04/06

Officiele proefvaart en overdracht van het vracht/passagiersschip 'Weltevreden', gebouwd bij de Machinefabriek en Scheepswerf P. Smit jr. te Rotterdam-Zuid aan de Rotterdamsche Lloyd. De 'Weltevreden' heeft een accomodatie voor twaalf passagiers.

Bron: B. van Lange / B. Kruidhof: 'Van deur tot deur over zee' (2000)

 

12/06

Opening van de Bosbaan (de Olympische roeibaan) in het Amsterdamse Bos door HM koningin Wilhelmina in aanwezigheid van HKH prinses Juliana en ZKH prins Bernhard.

Bron: F. Jorissen e.a.: 'Het water op' (1990)

 

16/06

Oprichting van de Maatschappij 'Zeetransport' NV door de 23-jarige Anthony Veder te Rotterdam. Deze rederij zal later uitgroeien tot de 'Oranje-Lijn', voor de vaart op de Canadese Grote Meren. Na het overlijden van Anthony Veder op 30 september 1967 zal de Oranje Lijn in 1970 worden overgenomen door de Noorse rederij Fred Olsen & Co.

Bron: D. Overduin: 'De Oranje Lijn - 1937 - 1970' in: 'DBW' jrg. 60 nr. 2 (2005)

 

28/06

De koningssloep neemt deel aan het 'Water-Bloemencorso' ter gelegenheid van het 300- jarig jubileum van de Gemeente Universiteit Amsterdam.

Bron: 'Jaarboek van de Marine' (1937)

 

02/07

Kiellegging van bouwnr. 270 (het latere mailschip ms. 'Oranje') op de werf van de Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij (NSM) in Amsterdam, in aanwezigheid van de directieleden van de Stoomvaart Maatschappij 'Nederland' (de heren mr. D.A. Delprat, A.F. Bronsing en F. de Boer) en van de NSM (de heren P. Goedkoop Dzn en D. Goedkoop).

Bron: C.P.P. van Romburgh & E.K. Spits: 'Nederlandsche Dok en Scheepsbouw Maatschappij' (1996)

 

04/07

Het Belgische motorjacht 'Dina' wordt nabij de haven van Cadzand door een grondzee tot wrakgeslagen. De motorreddingvlet 'Zeeuwsch-Vlaanderen' (I) van de ZHRMS (station Sluis aan de Wielingen - Cadzand) slaagt er in om de vijf opvarenden te redden. Later zal voor deze redding aan de reddingbootbemanning een Belgische koninklijke onderscheiding worden toegekend.

Bron: 'Schip & Werf' (1938)

 

17/07

Oprichting van NV Scheepvaartbedrijf 'Gruno' te Amsterdam. Het hoofdkantoor is eerst gevestigd aan de De Ruyterkade nr. 40. In 1938 zullen het voormalige kantoor en loodsen van de Holland-Amerika Lijn op het Stenenhoofd (Westerdoksdijk 44) worden betrokken. In maart 1977 zal het bedrijf verhuizen naar de Passengers Teminal Amsterdam aan de Oostelijke Handelskade.

Bron: J. Andriesse & L. Spurling, 'Gruno 1937 - 2002' (2003)

 

07/08

Bezoek van Lord R. Baden Powell of Gilwell aan het zeeverkenners-subkamp te Bennebroek tijdens de Wereld Jamboree in 1937. Nog dezelfde dag maakt hij tijdens de Sea Scout Day een vlootschouw mee op de Kagerplassen.

Bron: zie: foto's Collectie Registratie Systeem

 

10/08

Aan boord van de tanker ss. 'Manvantara' (1931) van de Petroleum Maatschappij 'La Corona' (Shell), voor anker liggende op de rede van Soerabaja, doet zich in één van de olietanks een explosie voor, waarbij twee Chinese opvarenden om het leven komen en vier gewond raken.

Bron: 'De Zee' (1938)

 

14/08

Tewaterlating van het prinsenjacht 'Piet Hein' op de werf van de Amsterdamse scheepswerf G. de Vries Lentsch jr. HKH prinses Juliana had kort hiervoor het schip gedoopt. De 'Piet Hein' is het huwelijksgeschenk van het Nederlandse volk aan HKH prinses Juliana en ZKH prins Bernhard ter gelegenheid van hun huwelijk op 7 januari 1937.

Bron: W. Geneste: '60 jaar Prinsenjacht Piet Hein' (1997)

 

16/08

Vertrek vanuit Soerabaja van de torpedobootjager Hr.Ms. 'Van Galen' naar Sjanghai, waar het schip op 23 augustus zal arriveren, in verband met de gerezen poltieke situatie in China. Met het schip worden tevens 150 mariniers meegestuurd, die in Shanghai, samen met andere geallieerde troepen, drie maanden aldaar zullen verblijven, teneinde Europese burgers en hun belangen aldaar bescherming te kunnen bieden.

Bron: H. de Bles e.a: 'Vloot vereeuwigd, honderd jaar Koninklijke Marine in foto' (2002)

 

17/08

Het passagiersschip ss.'Tasman' van de Java-China-Japan Lijn, op 14 augustus in de haven van Shanghai binnengelopen om 2.500 ton suiker te lossen, heeft mede in verband met de ernstige vijandelijkheden tussen Japan en China, 75 Nederlandse vrouwen, 30 kinderen en 50 mannen aan boord genomen. Deze evacuées zullen veilig naar Honkong worden overgebracht. Bij het naar buiten varen van de haven van Shanghai komt het schip nog onder vuur te liggen.

Bron: A.J. Kelder: 'Aug. 1937, ss. 'Tasman' evacueert Nederlanders uit een belegerd Sjanghai' in: 'DBW' jrg. 55 nr.10.

 

21/08

Aan boord van het passagiersschip ss. 'Veendam' (1923) van de Holland-Amerika Lijn, afgemeerd in de haven van New York, breekt in de dekpantry Eerste Klasse en in de hut van de telegrafist brand uit. Hoewel de brand snel kan worden bedwongen brandt de hele pantry uit. Ondanks deze brand kan toch tijdig begonnen worden met het inschepen van de passagiers voor Rotterdam.

Bron: 'De Zee' (1938)

 

28/08

Overdracht van het prinsenjacht 'Piet Hein', als huwelijksgeschenk van het Nederlandse volk, aan prinses Juliana en prins Bernhard ter gelegenheid van hun huwelijk op 7 januari 1937. Ernst Crone ontvangt het paar als voorzitter van de technische commissie. De 'Piet Hein' werd, naar een ontwerp van H.W. de Voogt, gebouwd op de werf van de Vries Lentsch in Amsterdam.

Bron: 'DBW' (1997)

 

01/09

Het vrachtschip ms.'Van Heutsz' van de Koninklijke Paketvaart Maatschappij (KPM), voor anker liggende voor de haven van Hongkong, wordt getroffen door een orkaan. Het schip raakt van zijn ankers, ramt geheel stuurloos het Deense schip 'Gertrude Maersk' en loopt vervolgens op de rotsen. Negen dagen later, op 10 september, kan het schip geborgen worden.

Bron: K. de Haas: 'Het ms. Van Heutsz van de KPM' in: 'DBW' jrg. 54 nr. 11 (1999)

 

25/09

Tewaterlating van het passagiersschip ms. 'Ruys' van de Koninklijke Paketvaart Maatschappij (KPM) op de werf van de Koninklijke Maatschappij 'de Schelde' (KMS) te Vlissingen,

Bron: H. de Vries: 'ms. Ruys' in: 'DBW' jrg. 57 nr. 5 (2002)

 

12/10

De Fokker T-IVa 'T-13' van de Marine Luchtvaartdienst (MLD), onderweg van Soerabaja naar Batavia, vliegend in een formatie van 2 vliegtuigen, raakt tijdens een hevige tropische regenbui, ter hoogte van Brodong (noordkust van Java) in ernstige moeilijkheden en crasht, noodgedwongen laag vliegend, tegen een naderende bosrand en vliegt vervolgens in brand. Bij deze vliegramp komen in totaal negen marinemannen om het leven, onder wie de commandant MLD, de kapitein-ter-zee de Bruyne. Na dit ongeval wordt de kapitein-ter-zee K.W.F.M. Doorman benoemd tot commandant MLD in Nederlands-Indië.

Bron: W. Geneste: 'Marineskoop' in: 'Maritiem Nederland' jrg. 91 nr. 3 (2002)

 

16/10

De Fokker T IV torpedobommenwerper 'T I' van de Marine Luchtvaartdienst (MLD) verongelukt tijdens de start in Straat Lontor (Banda-eilanden, Nederlands Indië). Vijf MLD-ers komen hierbij om het leven.

Bron: H. de Bles e.a: 'Vloot vereeuwigd, honderd jaar Koninklijke Marine in foto' (2002)

 

26/10

Aan boord van de tanker ss.'Megara' (1929) van de Petroleum Maatschappij 'La Corona' (Shell), op weg van Pauillac (Frankrijk) naar Southampton, vindt een explosie plaats door vrijgekomen butaangas in de volkslogies, gevolgd door brand. Vier Chinese opvarenden komen hierbij om het leven; vijf Chinezen raken zwaar gewond..

Bron: 'De Zee' (1938)

 

01/11

Inwerkingtreding van de Wet op de Zeevaartdiploma's, waarbij een regeling van kracht wordt voor de exameneisen van kapiteins, stuurlieden en machinisten. Bovendien wordt met deze wet een onderscheid gemaakt tussen de verschillende soorten zeevaart, welke voortaan wordt aangegeven met de termen: Grote Handelsvaart (GHV), Kleine Handelsvaart (KHV), Grote Sleepvaart (GSV) en Kleine Sleepvaart (KSV).

Bron: J.E. Korteweg: 'Hollands Glorie? de Nederlandse Zeesleepvaart als nationaal symbool' (2000)

 

07/12

De tjalk 'De drie gebroeders', op weg van Stettin naar Kappeln (Sleeswijk Holstein) met een lading steenkool, strandt tijdens slecht weer op de Oostzeekust nabij Darsser Ort. Het schip gaat hierbij verloren. De plaatselijke reddingboot weet de dertien opvarenden te kunnen redden.

Bron: 'De Zee' (1938)

 

09/12

Het vrachtschip ss.'Alphard' (1921) van Van Nievelt, Goudriaan & Co te Rotterdam, op weg van Buenos Aires naar Rotterdam, strandt bij Kaap Santa Marta Grande, ten zuiden van Florianopolis (Brazilië), waarna het schip in stukken breekt. De bemanning kan hierbij worden gered.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

19/12

Het passagiersschip ss. 'Statendam' van de Holland-Amerika Lijn, te middernacht uit New York vertrokken met 557 passagiers voor een cruise naar het Caraibisch gebied, komt 's nachts in aanvaring met het van stuurboord inkomende Amerikaanse ss. 'Golden Cloud'. Na direct hieraan voorafgaand volle kracht achteruit en vervolgens hard stuurboord te manouvreren komen beide schepen toch zijdelings met elkaar in aanvaring. Hierbij raken zowel de 'Statendam' als de 'Golden Cloud' nauwelijks beschadigd. Beide schepen kunnen hierna hun reis weer voortzetten.

Bron: F. van Tuikwerd: 'ss. 'Statendam' 1929 - 1940' (2003)