maritieme kalender

Welkom bij de maritieme kalender van Het Scheepvaartmuseum. Zoek op datum of jaar en ontdek wat er door de eeuwen heen op en rond zee gebeurde.

 
 
 
 
 

maritieme gebeurtenis - 9 februari

 

2006

Het Duitse containerschip 'P&O Nedlloyd Mondriaan' (2004) gecharterd door de Maersk Line, op weg van Southampton naar Hamburg, verliest tijdens een storm in de buurt van Terschelling 58 containers. Enkele containers spoelen aan op het Waddeneiland. Een van de containers die nog in zee ligt, is opengesprongen, waardoor duizenden schoenen en stukken speelgoed aangespoelen. De politie heeft de Mobiele Eenheid naar het eiland gestuurd om de lading te bewaken. Voor menig Terschellinger wordt deze gelegenheid weer eens aangegrepen om te 'guzjen'. Nog geen vier weken later verliest de 'P&O Nedlloyd Mondriaan' varende in de Golf van Biskaje 50 containers.

Bron: 'Het wakend oog' in: 'Cornelis Douwes' nr. 165 (maart 2006)

 

2004

Premier J.P. Balkenende brengt een bezoek aan het luchtverdedigingsfregat Hr.Ms. 'Jacob van Heemskerck' en het M-fregat 'Karel Doorman'. De 'Jacob van Heemskerck' bereidt zich in Noorwegen voor op de toekomstige taak als stafschip van het NAVO-eskader Standing Naval Forces Atlantic (STANAVFORLANT). Het bezoek aan de 'Van Heemskerck' is onderdeel van een tweedaags verblijf van de premier in Noorwegen. Tevens hield hij o.a. in het Nobel Institute een lezing en maakte hij een uitstapje naar het wereldkampioenschap allround schaatsen in Hamar, waar Renate Groenewold de gouden medaille wint.

Bron: persbericht KM 09-02-2004

 

2004

Irak-crisis: Ruim 360 voertuigen en 100 containers worden in de Eemshaven ingescheept aan boord van het Deense schip 'Tor Futura'. Het materieel is benodigd voor de landmachteenheid, Stabilisation Force Iraq (SFIR III), die medio maart de mariniers in Irak zal aflossen. De militairen zijn vooral afkomstig van de 41st Gemechaniseerde Brigade uit Seedorf en de 11st Luchtmobiele Brigade uit Schaarsbergen. Vanuit de Eemshaven wordt het materieel verscheept naar Um Quasr in Irak. Vervolgens wordt het over de weg naar de provincie Al Muthanna vervoerd, waar de Nederlandse militairen zijn gelegerd.

Bron: persbericht Mindef 09-02-2004

 

1985

Doop en tewaterlating van het hotelschip ms. 'de Zonnebloem' van de Nationale Vereniging 'de Zonnebloem' door HM koningin Beatrix op de werf van Damen Shipyards te Bergum. Met het ms. 'de Zonnebloem' kunnen aangepaste vakantiereizen voor langdurig zieken en gehandicapten over de Rijn naar Duitsland en over de Nederlandse wateren worden georganiseerd.

Bron: D. de Jong: 'Scheepswerf Damen 75 jaar' (2005)

 

1957

Tewaterlating van de coaster ms. 'Balticborg' van E. Wagenborg's Scheepvaart- en Expeditiebedrijf NV te Delfzijl op de werf van C. Amels en Zn. te Makkum. Wagenborg, maakt met dit schip de overstap van kustvaart naar grote vaart. De 'Balticborg' (2.350 brt) heeft de kenmerken van een coaster en is een enkeldeksvrachtschip.

Bron: H. Zuur: 'Nieuwe Balticborg in de vaart' in: 'DBW' jrg. 59 nr. 8 (2004)

 

1945

Het Nederlandse 320 Squadron (VSQ 320) van de Marine Luchtvaartdienst valt voor het eerst doelen in Duitsland aan. Twee van de zeventien Mitchell bommenwerpers van Squadron 320, afkomstig van het Belgische Melsbroek, op weg voor een aanval op de Duitse stad Geldern, komen een kwartier na de start met elkaar in botsing boven het Belgische Tienen (Tirlemont). Van de bemanningen van de 'FR 165' en de 'FW 212' slagen alleen de vlieger en de waarnemer van de 'FR 165' er in zich per parachute in veiligheid te stellen.

Bron: L. de Jong, Gesch. der Nederl. in WOII.

 

1943

De onderzeeboot Hr.Ms. 'Dolfijn', opererend vanuit Beirut brengt in de baai van Cagliari (Sardinië) de Italiaanse onderzeeboot 'Malachite' tot zinken, ondanks de aanwezigheid van twee vijandelijke onderzeebootjagers. Op 29 maart 1943 slaagt de 'Dolfijn' er in om een 4-5000 tons koopvaardijschip (bij het eiland Gavoli) tot zinken te brengen. In de maanden daarna volgen nog een aantal koopvaardijschepen, die getorpedeerd kunnen worden.

Bron: Onderscheidingen aan Nederlanders voor de Tweede Wereldoorlog

 

1942

Door Japanse troepen wordt een landing op Celebes uitgevoerd. Tijdens de landing wordt de Japanse destroyer 'Natsushio' tot zinken gebracht door de USN onderzeeboot 'S 37' in de Straat van Makassar. Tijdens deze Japanse aanval staan 8.000 man Japanse troepen tegenover ongeveer 1.000 militairen van het Koninklijk Nederlands Indisch Leger (KNIL). Tijdens de gevechtsacties maken de Japanse troepen zich schuldig aan oorlogsmisdaden.

Bron: www.geocities.com/dutcheastindies/makassar

 

1942

De Catalina 'Y 38' van de Marine Luchtvaartdienst (MLD) landt in de monding van de Soengai Pawan bij Ketapang (West Borneo), teneinde Europeanen op te pikken om hen naar Java te brengen. Opeens werd de vliegboot beschoten door laag overvliegende Japanse vliegtuigen. De inzittenden springen daarop buiten boord. Leerling-onderofficier-vlieger J.G. Persijn werd daarbij door een kaaiman aangevallen en bloedt dood. Nadat de Japanners verdwenen zijn weet de bemanning met de beschadigde Catalina op te stijgen naar Soerabaja. Dit doel wordt niet bereikt. In het Westervaarwater moet de 'Y 38' een noodlanding maken.

Bron: L. de Jong, Gesch. der Nederl. in WOII.

 

1942

Het vrachtschip ss. 'Van Rees' (1913) van de Koninklijke Paketvaart Maatschappij (KPM), op weg van Tjilatjap naar Emmahaven (Padang), onder kapitein J.J. Kooper, wordt door de Japanse onderzeeboot 'I 56' getorpedeerd en zinkt op positie 07.53° N / 106.11° O. Zes opvarenden komen hierbij om. Een dag eerder bracht dezelfde onderzeeboot ook het ss. 'Van Riebeeck' tot zinken.

Bron: L.L. von Münching: 'De Nederlandse koopvaardijvloot in WO II' (1978)

 

1936

Overdracht van de coaster 'Henca', gebouwd op de werf van de gebroeders Niestern & Co te Delfzijl aan H.J.A. Krijt te Heemstede, als eerste Nederlandse coaster met een door Radio Holland geinstalleerde radiorichtingzoeker.

Bron: B. van Lange & B. Kruidhof: 'Van deur tot deur over zee' (2000)

 

1934

Het vrachtschip ss. 'Flevomeer' (1902) van A. Mannaert uit Rotterdam, op weg van Fredericia naar Rotterdam, strandt bij Nyköbing. Het schip kan worden vlotgebracht, maar is zo zwaar beschadigd dat het moet worden gesloopt.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1929

Oprichting van het Helden-der-Zee fonds 'Prins der Nederlanden' door de ZHMRS naar aanleiding van de ramp met de stoomreddingboot 'Prins der Nederlanden' op 16 januari 1929. Doel van het fonds is te zorgen voor de pensioenen voor weduwen en wezen van de omgekomen bemanningsleden en in het algemeen het verstrekken van uitkeringen aan de nabestaanden van diegenen, die bij reddingswerk om het leven komen.

Bron: 'De Zee' (1929)

 

1922

Tewaterlating van de motorreddingboot 'Dorus Rijkers' van de NZHRM bestemd voor het station Den Helder.

Bron: 'De Zee' (1922)

 

1921

Tijdens torpedolanceer-oefeningen in de Wielingen met geheel verduisterde schepen, komt de torpedoboot Hr.Ms. 'Z 3' in aanvaring met het doelschip Hr.Ms. 'Hydra'. De 'Hydra' zinkt direct en de 'Z 3' raakt zwaar beschadigd. Het schip weet echter op eigen kracht Hellevoetsluis te bereiken, maar onderweg vallen enkele gewonden, omdat de stoomleiding defect raakt. De 'Z 3' wordt tijdelijk uit dienst gesteld en vervangen door de torpedoboot 'Z 7'.

Bron: H. de Bles e.a: 'Vloot vereeuwigd, honderd jaar Koninklijke Marine in foto' (2002)

 

1919

Het vrachtschip ms. 'Riek' (1918) van A. den Ouden uit Rotterdam, op weg van IJmuiden naar Bergen (Noorwegen), loopt op een mijn en zinkt acht zeemijl van de Noorse kust ter hoogte van Lindesnaess. De bemanning kan hierbij worden gered.

Bron: scheepsrampen koopvaardij 1855 - 1991

 

1916

Aan boord van de onderzeeboot Hr.Ms. 'O 5' doet zich een explosie voor als per ongeluk een torpedo wordt gelanceerd, terwijl het schip aan de kade ligt. Een opvarende komt hierbij om het leven; vijf bemanningsleden raken gewond.

Bron: www.dutchsubmarines.com

 

1877

Het schroefstoomschip Zr.Ms. 'Aart van Nes' brengt de Britse schoenerbrik 'Algerine' vlot die bij Tandjong Leger (Nederlands-Indië) aan de grond is gelopen. Het vaartuig was reeds door de bemanning verlaten en door de plaatselijke bevolking leeggeroofd.

Bron: P. Vermeulen: 'Schepen van de Koninklijke Marine en die der GM' (1962)

 

1867

De (nieuwe) roeireddingboot van de NZHRM (station Nieuwediep) wordt voor het eerst ingezet bij de stranding van het Amerikaanse fregat 'Addison' op de Razende Bol. De reddingboot wordt daarbij op sleep genomen door de stoomsleepboot 'Archimedes' van de Amsterdamsche Sleepstoomboot Maatschappij. Door het zeer slechte weer is het echter zeer moeilijk om bij het schip te komen en kunnen de volgende ochtend slechts zes opvarenden worden gered. 19 andere opvarenden komen hierbij om het leven als het schip door de branding tot wrak geslagen wordt.

Bron: J.T. Bremer: 'Roeiredders aan het Marsdiep' (1998)

 

1827

Paul van Vlissingen, directeur van de Amsterdamsche Stoomboot Maatschappii, huurt de leegstaande Rokerij, tot 1795 nog in gebruik bij de VOC op het Amsterdamse eiland Oostenburg, om daarin zijn bedrijf voor scheepsstoommachines te vestigen. Het is in principe daarmee ook de oprichting van de Fabriek voor Stoom- en andere Werktuigen in Amsterdam. Dit bedrijf zal uiteindelijk na een faillissement in 1871 uitgroeien tot een grote leverancier van stoomketels en stoommachines. Als belangrijke werkgever op de eilanden zal het nieuwe bedrijf het gat opvullen in de werkgelegenheid, welke was ontstaan door het verdwijnen van de VOC. Ook zal in de loop van de nabije toekomst een goede samenwerking ontstaan tussen de Fabriek en de marinewerf op Kattenburg door levering van stoommachineinstallaties voor de meeste op de Rijkswerf te bouwen schepen.

Bron: L.L. von Munching & D. Pilkes: 'Stoomvoortstuwing bij de Ned. koopvaardij' in: 'DBW' jrg. 53 nr. 4 (1998)

 

1795

Twaalf kanonneerboten worden bij de nadering van Franse troepen achter de sluis van Strijen Sas vernietigd.

Bron: D.F. Scheurleer: 'Herinneringsdagen uit de Nederlandsche zeegeschiedenis' (1913)

 

1781

Vierde Engelse Oorlog: Verbetering van de wervingsvoorwaarden voor het scheepsvolk van de oorlogsvloot in verband met het uitbreken van de oorlog met het Verenigd Koninkrijk (Vierde Engelse Oorlog 1780 - 1784). Zo worden o.m. hogere premies bij verminking in het vooruitzicht gesteld en de beloning voor het aanbrengen van scheepsvolk verruimd.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)

 
 

1665

De op 6 februari 1665, vanaf George d'Elmina op de kust van Guinee, vertrokken vloot, bestaande uit 12 schepen, onder bevel van de vice-admiraal Michiel Adriaenszn. de Ruyter, arriveert bij het Engelse fort Cormantijn op de West-Afrikaanse kust. Landingstroepen onder de Ruyter weten na een bestorming dit Engelse fort Cormantijn te veroveren. Deze verovering is een vergelding voor soortgelijke acties van de Engelsen tegen de Nederlandse bezittingen op westkust van Afrika. Met de verovering van Cormantijn is dan ook aan het Engelse gezag op de West-Afrikaanse kust een zware slag toegebracht. Onder achterlating van 52 schepelingen en 10 man van de WIC vertrekt de Ruyter op 12 februari weer terug naar George d'Elmina.

Bron: M.A. van Alphen: 'Kroniek der Zeemacht' (2003)