In 1665 breekt de Tweede Engelse Oorlog uit, die net als de Eerste vooral gaat over concurrerende handelsbelangen in het Noordzeegebied.

De eerste zeeslag mondt uit in een Engelse overwinning op 13 juni 1665 bij Lowestoft. Van de 103 Nederlandse schepen gaan er 17 verloren, waaronder het vlaggenschip de Eendraght. Admiraal Jacob van Wassenaer Obdam sneuvelt en in augustus volgt Michiel de Ruyter hem op als opperbevelhebber.

Het wegslepen van de Royal James door Willem van de Velde de Jonge - A.0296

Na de Eerste Engelse Oorlog breidt de Republiek haar oorlogsvloot sterk uit met tientallen nieuwe schepen, terwijl Engeland juist verzwakt is door een pestepidemie in 1665 en een jaar later de grote brand van Londen.
De Nederlanders slaan terug in de Vierdaagse Zeeslag, het langste zeegevecht uit de geschiedenis. De expositie Zie je in de Gouden Eeuw toont een schilderij gemaakt door Willem van de Velde de Jonge Het wegslepen van het Engelse vlaggenschip Royal James uit de strijd op de vierde dag van de Vierdaagse Zeeslag, op 14 juni 1666. De Ruyter noemt deze laatste dag van de zeeslag het 'principaelste en hevigste gevecht'. De strijd, die begint om half negen 's morgens en eindigt rond zes uur 's middags, is heftig en bloedig. Er is geen winnaar of verliezer, maar de Engelsen slagen er niet in de vloot van de Republiek klein te krijgen. De tuigage van het vlaggenschip Royal James is kapotgeschoten en de Engelsen kunnen hun trots ternauwernood wegslepen richting de Theems.

Ridderorde van St. Michel - 1990.0945

Na de Vierdaagse Zeeslag wordt De Ruyter gezien als de grote held, en alle vijf admiraliteiten van de Republiek besluiten om in hun vergaderkamers een portret van hem op te laten hangen. De opdracht wordt gegund aan Ferdinand Bol, een leerling van Rembrandt.
Ook de schilder Karel Dujardin maakt een portret van Michiel de Ruyter. Hier staat hij er nog krijgshaftiger op, in een ijzeren harnas en om zijn hals een gouden keten met een medaillon. Dit was de ridderorde van Saint Michel, die hij kreeg van koning Lodewijk XIV van Frankrijk naar aanleiding van de Vierdaagse Zeeslag.

Inzet van de Tweede Engelse Oorlog was de heerschappij op de Noordzee en in het Kanaal. Bij de zeeslagen – in deze oorlog in totaal 15 – waren vaak 150 tot 200 oorlogsschepen en tienduizenden mensen betrokken. Bij een zeeslag vielen soms duizenden doden en gewonden – tijdens de Vierdaagse Zeeslag werden aan Nederlandse zijde alleen al 320 armen en benen afgezet.

Het Scheepvaartmuseum maakt gebruik van cookies. Meer weten? Lees onze cookieverklaring.