De wereldwijde impact van smeltend ijs en stijgende zeespiegel staan dit najaar centraal in Het Scheepvaartmuseum. De tentoonstellingen Strijd om het IJs en Rijzend Water zijn een ware wake-up call: we hebben te maken met een klimaatcrisis waarvan de gevolgen enkel nog vertraagd kunnen worden.

De impact van de klimaatcrisis op de Arctische regio is enorm. Het smeltende ijs legt Noordelijke zeeroutes open, waardoor commerciële en militaire belangen steeds groter worden. Een enorm contrast met 400 jaar geleden, toen het Noordpoolgebied nog een onbekende, ondoorgrondelijke, mythische plek was. Het Scheepvaartmuseum toont van 4 oktober 2019 t/m 10 mei 2020 twee nieuwe tentoonstellingen die deze onderwerpen belichten. De tentoonstelling Strijd om het IJs toont het proces van Nederlandse groei in het Noordpoolgebied; een proces waarbinnen exploratie, exploitatie, wetenschap en nationalisme een rol speelden en waarbinnen de grenzen van het mogelijke steeds verder opschuiven. De tentoonstelling Rijzend Water van fotojournalist en filmmaker Kadir van Lohuizen is een wake-up call en belicht de wereldwijde en onomkeerbare gevolgen van de stijgende zeespiegel.​ ​

strijd om het ijs

Ruim 400 jaar lang wordt het Noordpoolgebied verkend en in kaart gebracht. In de late middeleeuwen komt het Noorden in mythische verhalen voor als een woest, ijskoud en donker gebied. In 1596 proberen Nederlanders onder leiding van Willem Barentsz de oversteek te maken via een kortere, Arctische zeeroute naar Azië. Door het extreem koude klimaat en het poolijs blijkt een doorvaart onmogelijk en stranden zij op Nova Zembla. In de eeuwen daarna verkenden pioniers en wetenschappers het Noordpoolgebied, brachten het steeds verder in kaart en legden zijn geheimen bloot. De onbekende Pool verandert in een gebied waar – door de opwarming van de aarde – een steeds intensievere wedloop om beheersing over handelsroutes en grondstoffen gaande is. De tentoonstelling Strijd om het IJs belicht de Nederlandse historische betrokkenheid in het Noordpoolgebied aan de hand van thema’s als de mythische pool, de eerste pogingen om een Noordelijke doorvaart te vinden, de walvisvaart, de overwintering als nationaal epos, wedijver en wetenschap en de opkomst van het toerisme. De tentoonstelling Strijd om het IJs sluit af met de presentatie Arctic: New Frontier van fotojournalisten en filmmakers Kadir van Lohuizen en Yuri Kozyrev, waarin zij de actuele situatie in het Noordpoolgebied belichten. Deze presentatie vormt de overgang naar de tentoonstelling Rijzend water van fotojournalist en filmmaker Kadir van Lohuizen.

Rijzend water

Rijzend Water is een wake-up call. Het laat zien dat klimaatverandering niet meer te stoppen is, maar enkel nog vertraagd kan worden. Kadir van Lohuizen reflecteert vanuit zijn eigen artistieke visie en discipline op de gevolgen die de klimaatcrisis wereldwijd heeft op de stijging van de zeespiegel. Hij reisde onder meer naar Groenland, Bangladesh, Papoea-Nieuw-Guinea, Panama, Kiribati, Fiji, Jakarta, Miami, New York en Nederland om de impact van de waterstijging te onderzoeken en in beeld te brengen. Van Lohuizen sprak met zowel beleidsmakers als de bevolking om verschillende perspectieven op de problematiek te belichten. De tentoonstelling Rijzend Water toont door middel van foto’s en films de menselijke verhalen achter de ontluisterende statistieken. Het schetst een confronterend beeld van een nabije toekomst.

Strijd om het IJs en Rijzend Water worden mede mogelijk gemaakt door BankGiro Loterij, Mondriaan Fonds, Waternet, NWB Bank en Noor.

Het Scheepvaartmuseum maakt gebruik van cookies. Meer weten? Lees onze cookieverklaring.