In januari 2020 deed Het Scheepvaartmuseum een spectaculaire aankoop van twee zeldzame wandtapijten naar ontwerp van Willem van de Velde de Oude (1611-1693). Dit was de grootste aankoop uit de geschiedenis van het museum. Vanaf 4 juni zijn de twee monumentale wandtapijten voor het eerst voor publiek te bewonderen.  Dit gebeurt in aanloop naar de grote overzichtstentoonstelling Willem van de Velde & Zoon, die van 1 oktober 2021 t/m 27 maart 2022 in het museum te zien is. 

Actualiteitenrubriek EenVandaag volgde onze directeur Vera Carasso op haar trip naar Engeland om de twee Van de Velde wandtapijten op te halen. De wandtapijten zullen te zien zijn in de Van de Velde-tentoonstelling.

Het verhaal achter de twee wandtapijten begint in de winter van 1672 op 1673. Willem van de Velde de Oude en Willem van de Velde de Jonge vertrokken toen naar het Engelse hof, om daar op uitnodiging van koning Charles II zeeslagen en koninklijke schepen te schilderen. Op verzoek van de koning paste Willem van de Velde de Oude een aantal van zijn tekeningen aan, zodat deze konden dienen als ontwerp voor zes wandtapijten die tussen 1674 en 1680 werden gemaakt. Vijf jaar later werd in opdracht van koning James II, de opvolger van Charles II, een tweede serie wandtapijten vervaardigd. Uit deze tweede serie komen de wandtapijten die Het Scheepvaartmuseum heeft aangekocht. 

The Fleets drawn up for Battle, woven after a design by Willem van de Velde the Elder, 5,87 x 3,30 metres, woven after 1685. 

de Slag bij Solebay

Op de wandtapijten is de Slag bij Solebay te zien, die plaatsvond voor de Engelse oostkust op 7 juni 1672. Willem van de Velde de Oude volgde de slag vanaf de Nederlandse zijde. Hij legde de slag als oorlogsjournalist vast in tekeningen, die hij later in zijn atelier in detail uitwerkte. Het zeegevecht was de eerste strijd die geleverd werd in de Derde Engels-Nederlandse oorlog (1672-1674). De Nederlandse vloot van meer dan 100 oorlogsschepen en 20.000 bemanningsleden onder leiding van luitenant-admiraal Michiel Adriaensz de Ruyter, vocht tegen een gecombineerde Engels-Franse vloot.

Op het eerste wandtapijt dat Het Scheepvaartmuseum heeft aangekocht is te zien hoe de twee vloten zich opstellen voorafgaand aan de slag. Op het tweede wandtapijt is te zien hoe het vlaggenschip van de Engelse vloot, de Royal James, uitbrandt. Dit was het grootste oorlogsschip waarover de Engelsen beschikten, met een gewicht van bijna 1500 ton, een lengte van 40 meter, meer dan 100 kanonnen en 800 manschappen. Ondanks het verlies van dit belangrijke schip eindigde de strijd onbeslist, hoewel de slag aan beide kanten als een overwinning werd gevierd. 

The Burning of the Royal James (Later in the Day), geweven naar een ontwerp van Willem van de Velde de Oude, 4,57 x 3,30 meter, geweven na 1685.

uniek staaltje meesterschap

De monumentale wandtapijten zijn een belangrijke aanvulling op de tekeningen, penschilderingen en schilderijen van Willem van de Velde de Oude en zijn zoon Willem van de Velde de Jonge uit de collectie van Het Scheepvaartmuseum en van de Collectie Nederland. De tapijten laten goed zien hoe deskundig, veelzijdig, getalenteerd en ambitieus Willem van de Velde de Oude was. Hoewel er in totaal twaalf wandtapijten zijn gemaakt, zijn de twee werken zeer zeldzaam. Het zijn de laatste twee exemplaren die ooit nog op de markt zullen verschijnen. De tapijten zijn de afgelopen jaren met grote zorgvuldigheid gerestaureerd. 

De wandtapijten zullen voor het eerst te zien zijn tijdens de grote Van de Velde-tentoonstelling die in oktober 2021 in Het Scheepvaartmuseum opent. Omdat de tentoonstelling zo groot is en kunstwerken van de Van de Veldes uit verschillende grote musea als het Rijksmuseum en het National Maritime Museum in Greenwich samenbrengt, is dit een wereldprimeur. Na de tentoonstelling zullen de wandtapijten een permanente plek krijgen in de Oostvleugel van het museum. 

De aankoop van de Van de Velde wandtapijten is mede mogelijk gemaakt dankzij de steun van deze fondsen en het UK Circle Fund van de Vereniging Rembrandt. 

Het Scheepvaartmuseum maakt gebruik van cookies. Meer weten? Lees onze cookieverklaring.